نويسنده: مريم احمدي
تيرماه سال گذشته طي چند روز متوالي ، بالاترين ميزان الودگي هوا در کشور به نام قم ثبت شد و از ان زمان روز به روز اين استان به مرز بحراني نزديک شده است. طبق گزارشات اخير دانشگاه علوم پزشکي قم متاسفانه آلاينده هاي موجود در هواي استان به ويژه شهر قم زنگ خطر ابتلاي ساکنان به انواع بيماري هاي خظرناک چون سرطان را به صدا درآورده است. سرپرست معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قم در اين خصوص مي گويد: گونهای از ذرات موجود آلاینده در هوای قم ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرومتر هستند که به عنوان شاخصهای اصلی آلودگی محسوب میشود.
محمد باقری اين ذرات را به عنوان مرگ بارترین ذرات آلاینده برشمرد و افزود: این ذرات به راحتی به ریهها نفوذ پیدا کرده، وارد جریان خون میشوند و باعث ایجاد بیماریهای قلبی و ریوی، کاهش مقاومت سیستم ایمنی، از بین رفتن بافت ریه، آسم کودکان، مرگ و میر زودرس و سرطان میشوند. به گفته سرپرست معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی قم جابه جایی راحت این ذرات به وسیله باد سبب میشود که به محیطهای اطراف و همه موجودات زنده و حتی غیر زنده از جمله خاک و سنگ نیز آسیب برسانند.
باقری ذرات ۲ و نیم میکرونی را از دیگر آلایندههای موجود در هوای استان قم نام برد و افزود: این ذرات آلاینده بسیار ریز هستند و تقریبا اندازه یک سیام موی انسان قطر دارند و همین مسئله سبب شده است که از جمله ذرات بسیار خطرناکی لقب بگیرند که به راحتی وارد سیستم تنفسی انسان میشوند .
کانون هاي الاينده مشغول فعاليتند!
برخلاف نظر برخي کارشناسان و مسئولان که الودگي هواي استان هاي کشور را بر گردن عوامل خارجي و کشورهاي همسايه مي اندازند، برخي ديگر معتقدند قرار گرفتن 79 درصد مساحت استان قم در منطقه کویری و مستعد گردوغبار مهمترين منشاء الاينده در استان از جمله شهر قم محسوب مي شود و با توجه به وضعيت جغرافيايي اين استان کويري بايد تمهيدات ويژه اي براي هواي اين منطقه انديشيده شود . ضمن اينکه به رغم محرز شدن اثرات مرگبار برخي کانون هاي داخلي از سال گذشته تاکنون اقدام اساسي براي مقابله با اين عوامل انجام نشده است. شرايطي که سبب شد در کمتر از يک سال قم به شهرهاي الوده کشور بپيوندد. لازم به ذکر است که اواخر سال 94 مسئولان اين استان با اعلام اينکه قم تنها کلانشهر بالای یک میلیون جمعیتی است که هنوز آلودگی هوای آن به مرحله بحرانی نرسیده است خواستار انجام اقدامات پيشگيرانه اي چون رسيدگي به وضعيت الايندگي صنايع اين شهر شدند!
در کنار عوامل طبيعي چون کويري بودن استان قم و ريزگردهايي که با خشک شدن درياچه نمک و تداوم خشکسالي در هواي قم پديدار شده چندين سال است الاينده هاي ناشي از فعاليت صنايع، نيروگاه ها وکورههای آجر پزی،نيز اين شهر را زير الودگي ها مدفون کرده است. نیروگاه سیکل ترکیبی قم در کیلومتر 14 جاده قم-اراک و جنوب غربی شهرستان قم از جمله صنايعي است که هر سال ميزان قابل توجهي از ذرات شيميايي حاصل از سوخت گازوئيل را به هواي شهر تزريق مي کند .حالا بماند که بناب ه گفته کارشناسان وجود اين نيروگاه با توليد دمايي بين 110 تا 140 درجه دماي شهر را افزايش داده و وضعيت قم را هر سال بحراني تر مي کند. اگرچه به دليل نيازتوليد برق توسط اين نيروگاه واحد مذکور ناگزير به ادامه فعاليت است اما انتظار مي رفت از سال گذشته تاکنون با توجه به شرايط الايندگي ويژه اين نيروگاه براي تغيير سوخت و استفاده از تجهيزات کاهش الودگي اقداماتي صورت گيرد که تابه امروز گزارشي در اين خصوص منتشر نشده است.
ضمن اينکه انجام اقداماتي در خصوص کاهش الايندگي کانون هاي داخلي از جمله ایجاد کمربند فضای سبز اطراف شهر، حفظ و گسترش فضای سبز درون شهری، استفاده از فناوریهای نو در مهار ریزگردها، مدیریت صحیح منابع آب و خاک و مقابله با بیابان زایی اقدام قابل توجهي انجام نشده است!