شيوا نوروزي
«هواي پاك حق همه است دخانيات نه» شعاري است كه تحقق آن به نفع همه مردم خواهد بود. با ممنوع شدن كشيدن سيگار در ورزشگاههاي فوتبال ايران انتظار ميرود از اين پس دود دخانيات به چشم تماشاگران نرود. منتها انتشار عكسهايي از چند هوادار در حال سيگار كشيدن در ورزشگاه آزادي نشان ميدهد كه به اين زوديها نبايد منتظر عملي شدن اين قانون باشيم.
ورزش همواره يكي از راههاي پيشگيري از معضلات اجتماعي و سوق دادن اكثريت جامعه به سمت زندگي سالم محسوب ميشود و بسط و گسترش هرچه بيشتر آن تأثيري مثبتي در سلامت مردم دارد. اما در صورتي ميتوان تأثيرات ورزش را در جامعه مشاهده كرد كه در گام اول محيطهاي ورزشي عاري از معضلات اجتماعي باشد. استعمال دخانيات در ورزشگاهها بدون شك با روح ورزش ناسازگار است و تا زماني كه مانع اين پديده زشت در محيطهاي ورزشي نشويم نه تنها نميتوانيم اثر مثبت ورزش در بين اقشار جامعه به ويژه جوانان را ببينيم بلكه بايد منتظر عواقب بدتر هم بود. با اينكه آمار روي آوردن ورزشكاران به خصوص فوتباليستهاي ايراني به دخانيات روز به روز در حال افزايش است و به گفته مسئولان نميتوان در زندگي شخصي آنها دخالت كرد اما در بحث كشيدن سيگار روي سكوها قطعاً ميتوان وارد عمل شد و در اقدامي ضربتي با آن برخورد كرد. اصلاً زيبنده ورزشگاه آزادي، بزرگترين ورزشگاه فوتبال كشور نيست كه تماشاگران با خيال راحت سيگار بياورند و در جريان بازي دود سيگار از روي سكوها به راحتي قابل مشاهده باشند. البته ممنوعيت استعمال دخانيات در ورزشگاهها تنها راهكار براي رسيدن به اين هدف نيست. براي اينكه قانون فوق تمام و كمال اجرا شود دو مقوله فرهنگسازي و برخورد قاطع با قانونشكنان بايد بيش از پيش مورد توجه قرار بگيرد. هرچند كه باشگاههاي فوتبال نام فرهنگي – ورزشي را يدك ميكشند و مسئولان ارشد ورزش و فوتبال نيز در ظاهر عاشق كارهاي فرهنگي هستند اما در عمل و زماني كه حرف از ممنوعيت كشيدن سيگار در ورزشگاه به عمل ميآيد، معلوم ميشود در اين سالها تنها كاري كه براي فوتبال انجام نشده كار فرهنگي است! اگر در اين سالها كه ليگمان مثلاً حرفهاي شده هر يك از باشگاههاي حاضر در ليگ برتر قدمي در راه مبارزه با دخانيات برداشته بودند، حالا براي اعمال يك قانون با چالش مواجه نبوديم. از سوي ديگر اينكه آقايان مسئول نيز مشغول امور ديگر خود بودند و اهميتي به خلأهاي فرهنگي فوتبال ندادهاند. اينجاست كه عدم فرهنگسازي در فوتبال بيش از پيش به چشم ميآيد. كنفدراسيون فوتبال آسيا در ادامه اعمال قوانين سختگيرانه در جهت حرفهاي شدن فوتبال در قاره كهن و قدم برداشتن در مسير پيشرفت به استعمال دخانيات در ورزشگاه آزادي اعتراض كرد، اعتراضي كه طبق قوانين بينالمللي فوتبال بجا بوده و به همين خاطر بزرگترين نهاد فوتبال آسيا باشگاه پرسپوليس را به دليل كشيدن سيگار از سوي برخي تماشاگران در ورزشگاه آزادي در مصاف با الريان به جريمه نقدي محكوم كرد. اينگونه تنبيهات انضباطي مسائلي نيستند كه بتوان آنها را به گردن اين و آن انداخت. وجود چنين پديدهاي در آزادي نمود كاملي از خلأهاي فرهنگي و اجرا نشدن قوانين است. بايد اذعان كرد كه فدراسيون فوتبال به دليل پافشاري AFC بر رعايت همهجانبه قوانين مجبور به ممنوع كردن استعمال دخانيات شده وگرنه در اين سالها خبري از ممنوعيت نبوده و حتي بعضاً شنيده ميشود كه سيگار تنها دخانيات مصرف شده روي سكوها نيست! در اين بين براي آنكه اين ممنوعيت به مرحله اجرا برسد و هيچ فرد خاطي جرئت تخطي از قوانين به سرش نزند، نيازمند برخورد قاطع و به دور از اغماض هستيم. اينكه در عكسهاي خبري حين و بعد از يك بازي مشخص شود تعدادي از تماشاگران طبق روال سيگار كشيده و فوتبال تماشا ميكنند به اين معني است كه فدراسيون و سازمان ليگ موضوع را جدي نگرفتهاند. خاطيان و تماشاگرنماها هم كه به سهلانگاريهاي مسئولان فوتبال عادت كردهاند و مطمئن هستند خبري از برخورد نيست. اين دست روي دست گذاشتنها به ضرر فوتبال و جوانان جامعه تمام خواهد شد. از يك سو تهديدات و جريمههاي سنگين AFC ادامه دارد و از سوي ديگر هم سلامت هواداران فوتبال در سايه اين سهلانگاريها به خطر ميافتد. هفته اول ليگ هفدهم اولين تجربه جدي مسئولان براي اجراي قانون ممنوعيت ورود سيگار به ورزشگاه و استعمال آن بود كه البته تجربه موفقي هم از آب درنيامد. بايد ديد مأموران حراست و فدراسيون از اين تجربه در هفتههاي آتي چه استفادهاي ميكنند. فقط يادمان باشد خيليها در آسيا منتظرند تا از طريق فوتبال به كشورمان ضربه بزنند. تا دير نشده و قبل از اينكه بهانه به دست AFC بيفتد بايد از شر دخانيات در ورزشگاهها خلاص شويم.
