سعيد احمديان
«استعمال سيگار در ورزشگاههاي فوتبال ممنوع شد.» اين خبري بود كه اوايل مرداد و يك هفته قبل از شروع فصل جديد ليگ، سازمان ليگ برتر فوتبال ايران اعلام كرد تا بدين وسيله ايران هم به جمع كشورهايي اضافه شود كه در استاديومهاي آن قانون منع استعمال دخانيات در آن اجرايي ميشود. تصميم جديد سازمان ليگ پس از آن صورت گرفت كه كنفدراسيون فوتبال آسيا، باشگاه پرسپوليس را به دليل استعمال سيگار توسط هواداران اين تيم جريمه كرده بود. وضع اين قانون در شرايطي است كه تماشاگران زيادي در جريان بازيها از سيگار استفاده ميكنند و اجرايي شدن دستورالعمل جديد سازمان ليگ هر چند با استقبال زيادي روبهرو شده اما به نظر ميرسد عملي شدن آن شرايط سختي را پيش روي نيروي انتظامي قرار دهد، به خصوص اينكه از ورزشگاههاي ايران خبر ميرسد كه علاوه بر استعمال دخانيات، مصرف و فروش مواد مخدر هم ديده شده تا چالشهاي بيشتري پيش روي نهادهاي مربوطه براي پاكسازي فضاي ورزشگاهها از سيگار و مواد مخدر قرار داشته باشد.
قانوني كه بعد از 10 سال اجرايي شدمحمدرضا مسجدي، دبير كل جمعيت مبارزه با استعمال دخانيات مهر سال گذشته آماري را ارائه داد كه نشان از وضعيت قرمز مصرف سيگار در كشورمان دارد. مسجدي گفته بود:«ايرانيها روزانه معادل 10 تا 15 ميليارد تومان سيگار ميكشند و دولت دو برابر اين هزينه سيگار را خرج بيماريها ميكند. به عبارتي روزي 30 ميليارد تومان مردم و دولت خرج بيماري و سيگار ميكنند كه اين رقم با محاسبه سالانه معادل كل بودجه وزارت بهداشت در سال است.» اين در حالي است كه آييننامه ممنوعيت استعمال هر نوع سيگار و ساير مواد دخاني در اماكن عمومي مسقف، سال 85 در مجلس شوراي اسلامي به تصويب رسيد اما تا سال گذشته اجراي آن در امكان عمومي مغفول مانده بود و نظارتي بر اجراي دقيق و عملي وجود نداشت. با اين حال سرانجام پاييز سال گذشته سرانجام پس از گذشت 10 سال از قانون ممنوعيت استعمال دخانيات در اماكن عموي اين قانون براي اجرا ابلاغ شد. با اجرايي شدن اين قانون از سال گذشته به منظور حقوق شهروندي و تأمين سلامت آنها، هر فردي در هر جايي نميتواند به راحتي سيگار مصرف كند. اين قانون به گفته دبيركل جمعيت مبارزه با مواد مخدر شامل ورزشگاههاي ورزشي هم ميشود:«از اين پس بايد به منظور آگاهي مردم در اماكن عمومي مانند رستورانها، سينما، ورزشگاه و ميهمانسراها تابلوهاي ممنوعيت مصرف دخانيات نصب شود، نيروي انتظامي از جمله عوامل اجرايي قانون ممنوعيت مصرف استعمال دخانيات در اماكن عمومي هستند كه ابتدا بايد با اخطار شفاهي از افراد سيگاري بخواهند كه سيگار نكشند. اگر تابلوي ممنوعيت مصرف دخانيات در اماكن عمومي نصب شود و افراد پس از اخطار شفاهي دوباره به استعمال دخانيات اصرار كنند، جريمه ميشوند.»
كمپين 90 دقيقه بدون سيگارپاييز سال گذشته بود كه بازيكن تيم ملي كره جنوبي از سيگار كشيدن ايرانيها در ورزشگاه انتقاد كرد و در جمع خبرنگاران با اشاره به جو وحشتناك ورزشگاه گفت كه ديگر دوست ندارد در آزادي بازي كند چون بوي بد سيگار در همه جا او را اذيت ميكند! انتقادي كه البته هر چند براي به راه انداختن يك جنگ رواني مطرح شد اما پس از اين انتقاد بود كه مركز پزشكي فيفا ايفمارك در ايران، پاييز گذشته همزمان با هفته تربيتبدني پويش مبارزه با استعمال دخانيات در استاديومهاي فوتبال تحت عنوان كمپين «90دقيقه بدون سيگار» را راهاندازي كرد. زهره هراتيان، مدير مركز پزشكي فيفا در ايران در اين رابطه مهر سال گذشته به شهروند گفت:«كمپين را راهاندازي كرديم تا افرادي كه براي تماشاي فوتبال به ورزشگاهها ميروند به احترام كودكان و غيرسيگاريها، در طول يك بازي فوتبال دخانيات استعمال نكنند. استفاده از دخانيات با روح ورزش همسو نيست و ما ميخواهيم با ايجاد اين كمپين فضاي استاديومها را به سمت سالمسازي پيش ببريم.»
جريمه پرسپوليس سبب خير شد!با وجود كمپينهايي مانند«90 دقيقه بدون سيگار» از سوي فدراسيون فوتبال و سازمان ليگ اقدام عملي بر اين قانون منع استعمال دخانيات در اماكن عمومي از جمله ورزشگاهها برداشته نشد تا اينكه سرانجام محروميت پرسپوليس به دليل كشيدن سيگار توسط تماشاگرانش از سوي AFC سرانجام فدراسيونيها را مجاب كرد كه براي سالمسازي فضاي ورزشگاهها و جلوگيري از تكرار چنين جريمههايي، قانون منع استعمال دخانيات در ورزشگاهها را ابلاغ كند. 5 خرداد بود كه باشگاه پرسپوليس به دليل استعمال دخانيات توسط هوادارانش در ديدار با الريان قطر با 3 هزار دلار جريمه مواجه شده است و در مدت ۳۰ روز بايد اين جريمه را پرداخت ميكرد. طبق رأي AFC در صورت تكرار اين اتفاق در بازيهاي آينده پرسپوليس با جرايم سنگينتري مواجه ميشود.
31 تير بود كه طبق مصوبه هيئت رئيسه سازمان ليگ فوتبال ايران در فصل ۹۷- ۹۶ ورود و استعمال دخانيات در تمامي ورزشگاههاي كشور ممنوع شد و طبق اين مصوبه سيگار جزو اقلام ممنوعه محسوب شده و تماشاگران نبايد با سيگار وارد ورزشگاه شوند. در هفته اول فصل جديد ليگ مسئولان ورزشگاه آزادي براي عدم ورود سيگار به ورزشگاه سختگيريهاي زيادي داشتند اما همچنان روي سكوها تماشاگران زيادي اقدام به استعمال دخانيات ميكردند تا عملي شدن اجراي اين طرح به زمان احتياج داشته باشد.
سيگار كه هيچ، مواد مخدر هم هستعلاوه بر سيگار، موضوعي كه در ورزشگاههاي كشورمان تكاندهنده است، فروش و مصرف مواد مخدر است. سال 91 بود كه پايگاه خبري جهاننيوز در خبري نوشت:«در جريان برگزاري ديدار استقلال و ذوبآهن، برخي افراد معتاد در تونل منتهي به جايگاه 21 ورزشگاه آزادي به استعمال مواد مخدر آن هم بدون كوچكترين نگراني مشغول بودند! اين افراد كه ظاهراً براي تماشاي بازي به ورزشگاه آمده بودند به راحتي از انواع مواد مخدر استفاده ميكردند و برخي تماشاگران رهگذر نيز با تعجب آنها را مينگريستند!»
هر چند فروش مواد مخدر در ورزشگاه آزادي و در جريان برگزاري مسابقات ليگ برتر شايد ابتدا قابل باور نباشد ولي استفاده از يك دوربين مخفي بر اين موضوع صحه گذاشت. براي اثبات اين موضوع دوربين مخفي برنامه90 اين هفته در بازي پرسپوليس و فولاد به ورزشگاه آزادي و به ميان هواداران رفت. در ابتدا تماشاگراني كه خود سيگار به همراه داشتند اكثراً توانسته بودند بدون مشكل از گيتهاي بازرسي عبور كنند و در ادامه هواداراني كه ميخواستند از داخل ورزشگاه سيگار تهيه كنند، با وجود منع قانوني، سيگار را از فروشندههاي حاضر در استاديوم تهيه ميكردند. البته تعدادي از اين فروشندهها هم از فروختن سيگار خودداري ميكردند. در پايان اين آيتم عادل فردوسيپور ضمن تمجيد از اين قانون گفت: «در ورزشگاه به غير از سيگار، انواع دخانيات ديگر نظير گل و علف نيز به فروش ميرسيد كه من اصلاً اسم اينها را هم نشنيده بودم!»
