درحالي پسته مرغوب ايراني قرباني نبود صنايع بسته‌بندي و فروش فله‌اي شد که حالا با دست اندازي چيني‌ها به بازار زعفران، اين محصول ايراني هم با نام تجاري خارجي ها در بازارهاي بين‌المللي قد علم کرده است

تاخت و تاز چيني‌ها با زعفران مرغوب ايراني در بازار جهاني

مدت‌هاست زعفران مرغوب ايراني در بسته‌بندي‌هاي فله‌اي رنگ مي‌بازد و مسئولان براي رفع اين مشکل فکري نمي‌کنند. دردي که ابتدا با صادرات عمده پسته به بازار جهاني شروع شده و حالا ديگر نه نامي از پسته ايراني بر جاي گذاشته است و نه خريداري در سطح بين‌المللي دارد.

نويسنده: ميترا شهبازي

 حالا هم در نبود صنايع بسته‌بندي اينبار زعفران ايراني با نام تجاري اسپانيا در سطح بين المللي عرضه مي‌شود و چيني‌ها براي توليد زعفراني با کيفيت مشابه ايراني قصد اشباع بازار فروش را دارند. اين درحالي است که کاهش صادرات زعفران ایرانی علاوه بر کاهش ارزاوری، فرصت‌های اشتغال ایجاد شده در این مسیر را به سادگی حذف می‌کند و بر جمعيت بيکار مي‌افزايد. بنابراين با اين شرايط دور از انتظار نيست که کشت زعفران هم همچون پسته کاهش يابد، البته در اين رابطه چندي پيش اسکندر زند، معاون وزیر جهاد کشاورزی هم از کاهش جغرافیای کشت پسته، زعفران اظهار نگراني کرده است.

+++

مدت‌هاست بقاي بخش کشاورزي در بازارهاي جهاني به صنايع بسته‌بندي، تبديلي و فرآوري وابسته شده است. با اين حال هنوز پاي اين صنايع پر سود به کشور باز نشده است ودر اثر بي‌توجهي مسئولان هر ساله حجم انبوهي از مواد غذايي فرصت صادرات و ارزآوري را کسب نمي‌کنند و دور ريخته مي‌شوند. اگر هم صادر شوند، به صورت فله‌اي به کشورهاي ديگر مي‌روند و با نام تجاري آنها در سطح جهاني به فروش مي‌رسند که نه تنها سودي براي کشاورزان ندارد، بلکه ارزآوري آن هم اندک و محدود مي‌شود. حالا با اين شرايط که مي‌توان بخش کشاورزي را گسترش داد و ارزآوري داشت، اين سوال مطرح مي‌شود که چرا هنوز مسئولان براي احداث کارخانه‌هاي بسته بندي و فرآوري اقدامي نمي‌کنند. اين مشکل که طي چند سال گذشته گريبان توليد پسته در کشور را گرفته بود و در نهايت به روي دست ماندن چندين تن پسته در کشور منتهي شد، حالا به زعفران رسيده است. زعفران کاران که هر سال بايد شرايط سخت توليد اين محصول حساس را به جان بخرند، در زمان برداشت، بازاري براي فروش پيدا نمي‌کنند و جايي را نمي‌يابند که بتواند محصولشان را در بسته‌بندي‌هاي شکيل مشابه خارجي عرضه کند. از همين رو هر ساله از سطح کشت محصولشان کم مي‌کنند و به سمت تغيير کاربري يا کشت ديگري مي‌روند. مسئله اي که به گفته اسکندر زند، معاون وزیر جهاد کشاورزی طي سال‌هاي اخير منجر به کاهش سطح زير کشت زعفران و پسته شده است.

قاچاق پياز زعفران به خارج از کشور

همانطور که گفته شد، زعفران ايراني به صورت فله‌اي به خارجي‌ها در قبال مبالغ اندکي به فروش مي‌رسد که زحمت کشاورزان را جبران نمي‌کند. در اين رابطه نماینده مردم سمیرم در مجلس مي‌گويد:« چینی ها با سرمایه گذاری در تولید زعفران با یک نقشه راه برنامه ریزی شده در تلاش هستند تا با برندسازی،جایگاه ایران را در بازار جهانی کسب کنند؛ اما متاسفانه اقدامات مقابله ای مناسبی برای حفاظت از طلای سرخ توسط دولت در نظر گرفته نمی شود.»

اصغر سلیمی با اشاره به اينکه مشکل به همين جا هم ختم نمي‌شود، ادامه مي‌دهد:« فروش فله‌اي زعفران طي چند سال گذشته، با بسته‌بندي اسپانيايي، نام اين کشور را در بازار جهاني زعفران قرار داده است.»

همچنين وي با اشاره به اينکه برای ثبات بازار صادراتی زعفران باید فکری به حال حفاظت ژنیتکی پیاز زعفران ناب ایرانی کرد، مي‌گويد:«بايد به هر نحوي شده جلوي قاچاق پیاز زعفران را به خارج از کشور گرفت تا اين محصول از انحصار کشورمان بيرون نيايد.»

سلیمی مي‌افزايد:« هرچه سریعتر دولت بايد تاکتیک مناسبی برای بهبود وضعیت زعفران ایران در بازار جهانی اتخاد کند در غیر اینصورت لطمات جبران ناپذیری به اقتصاد زعفران ایرانی در عرصه بین الملل وارد می شود.»

البته بعد از تمام اتفاقات تلخي در اثر بي‌توجهي مسئولان براي زعفران استان‌هاي خراسان رخ داده است و دود آن در چشم کشاورزان رفته است، حالا مسئولان از ممنوعيت فروش فله‌اي زعفران از ابتداي سال 96 مي‌گويند. موضوعي که پيش از اين نام خارجي‌ها را در بحث کيفيت برند کرده است.

لازم به ذکر است که طبق گفته کارشناسان 80 درصد زعفران جهان در خراسان رضوی توليد مي‌شود و بهار امسال صادرات اين محصول از خراسان رضوي براي کشور ۵۸.۵ میلیون دلار ارزآوري داشته است.