
مهدي پورصفا
اين روزها تحريمهاي يكجانبه امريكا عليه ايران به بحث اصلي محافل سياسي تبديل شده است، به گونهاي كه تمام محافل سياسي و همچنين مسئولان نظام جمهوري اسلامي ايران به صورت يكپارچه در مقابل تصويب اين تحريمها ايستادهاند و ازضرورت پاسخ متناسب به آن سخن ميگويند.
در مجلس طرحي از سوي نمايندگان در حال بررسي است كه به نظر ميرسد هفته آينده به تصويب برسد. اين طرح سرفصلهاي مختلفي را در بر ميگيرد تا پاسخي قاطع به آنچه امريكا روي ميز گذاشته باشد، با اين حال برخي نمايندگان مجلس معتقدند طرح فوق براي پاسخ به تحريمهاي جديد امريكا كافي نيست و بايد تدبير جديدي در همين باره انديشيده شود. شايد اتفاق پنجشنبه كه در حوزه فضايي كشورمان رخ داد، همان پاسخ اما در سطح عملي به تحريمهاي جدي عليه ايران باشد؛ تحريمهايي كه پايه اصلي برنامه فضايي ايران يعني حوزه ساخت موشك را مورد هدف قرار ميدهد و اميدوار است تا از اين طريق سرعت پيشرفت علمي ايران را كند كند.
واقعيت اين است كه برنامه فضايي ايران از همان ابتداي شكلگيري با تحريم مواجه بوده که هدف آن جلوگيري از پيشرفت با حربه استفاده نظامي است. برنامه فضايي در هر كشوري به صورت غيرمستقيم با برنامه توسعه موشكي در ارتباط است و هيچ كشوري بدون استفاده از توانايي موشكي نتوانسته است به يك پيشرفت مسلم در حوزه فضايي دست پيدا كند. برنامه موشكي ايران نيز از همان ابتداي مطرح شدن برنامه هستهاي در شوراي امنيت سازمان ملل متحد به تحريك امريكا و غرب تحت رژيمهاي تحريمي متعددي قرار گرفت. گرچه بر اساس برجام قرار است تا تحريمهاي موشكي ايران تا شش سال آينده به طور كامل برداشته شود اما امريكاييها درصدد هستند با رژيمسازيهاي جديد تحريمي اين لغو تحريمها را بياثر كنند.
حالا ايران در آستانه قانوني شدن تحريمهاي جديد با پرتاب نسل جديدي از موشكهاي فضايي نشان داده است كه همچنان برنامه توسعه فضايي خود را با قدرت دنبال ميكند و به هيچ عنوان در مقابل چنين فشارهايي سر خم نخواهد كرد.
پرتاب ماهوارهبر سيمرغ در آستانه هفته كرامت
طبق اخباري كه از سوي وزارت دفاع در اختيار رسانهها قرار گرفته است، در آستانه ولادت با سعادت هشتمين اختر تابناك آسمان امامت و ولايت حضرت امامرضا (ع)، پايگاه ملي فضايي امامخميني (ره) با پرتاب آزمايشي موفقيتآميز ماهوارهبر سيمرغ به فضا به طور رسمي افتتاح شد. پايگاه ملي فضايي حضرت امامخميني(ره) كه نخستين پايگاه سكوي ثابت جمهوري اسلامي ايران به شمار ميرود، مجموعه عظيمي است كه همه مراحل آمادهسازي، پرتاب، كنترل و هدايت ماهوارهبرها را بر عهده دارد.
پايگاه ملي فضايي امامخميني (ره) از نظر فناوري مطابق استانداردهاي روز دنيا طراحي و ساخته شده و قادر است در فاز نهايي همه نيازهاي كشور در مدار LEO را نيز پوشش دهد. ماهوارهبر سيمرغ نيز قادر است ماهوارههايي تا وزن 250 كيلوگرم را در مدار 500 كيلومتري زمين قرار دهد. ماهوارهبر سيمرغ قرار است ماهواره طلوع را كه 100 كيلو وزن دارد و يك ماهواره تصويربرداري است در فضا قرار دهد. اين ماهوارهبر در نمايشگاه هوافضاي ماكس 2017 روسيه هم در غرفه ايران به نمايش درآمد و بزرگترين موشك ماهوارهبر ايران است كه سازمان هوافضاي وزارت دفاع آن را ساخته است. ماهوارهبر سيمرغ پس از ماهوارهبر اميد، نسل دوم ماهوارهبرهاي ايراني است كه نتيجه سالهاي تحقيق در اين حوزه است، البته اين ماهوارهبر سالهاست در اين حوزه منتظر پرتاب است كه به نظر ميرسد، حالا به نتيجه رسيده است.
ايران آماده رقابت براي پرتاب ماهواره به فضا ميشود
در همين رابطه حسين شهرابي رئيس گروه فضايي صاايران درخصوص ويژگيهاي اين پايگاه، با بيان اينكه كشورهاي بزرگ دنيا در سالهاي اخير به پرتاب پرتعداد ماهوارههاي سبك در مدارهاي پايين جو روي آوردهاند، اظهار داشت: كشوري كه از اين قابليت برخوردار باشد ميتواند در اين عرصه عملاً با كشورهاي بزرگ رقابت كند. شهرابي گفت: پايگاه فضايي امام خميني (ره) اين قابليت را براي كشورمان فراهم ميكند كه بهزودي در عرصه پرتاب ماهوارههاي سبك در مدارهاي پايين زمين وارد رقابت با قدرتهاي بزرگ جهاني شويم. وي تصريح كرد: در اين پايگاه، قابليت اجراي چهار مرحله آمادهسازي، پرتاب، كنترل و هدايت مهيا بوده و با تكميل ارتباطي كه اين پايگاه با مجموعه سازنده آن در صاايران صورت خواهد داد، ميتوانيم دسترسي به يك چرخه كامل را در كشور داشته باشيم و آمادگي لازم براي توسعه انواع زيرساختهاي فضايي براي كاربران خود را فراهم كنيم.
رئيس گروه فضايي صاايران با بيان ابعاد فناوري و تكنولوژي اين پايگاه اضافه كرد: ما به قابليت كافي براي آنچه مربوط به پرتابهاي پرتعداد و سبك ميشود، دست يافتهايم و با طراحي منظومههاي پرتعداد، سازمان ما بزرگترين مشتري اين پايگاه خواهد بود تا با استفادههاي مكرر بتوانيم ظرفيت فضايي كشور را توسعه دهيم و عقبماندگي سالهاي گذشته را برطرف كنيم. شهرابي ادامه داد: ما در موضوعات هدايت و كنترل، سرويس، سوخترساني، ايمني و ساير زيرساختها ميتوانيم اين خدمات را داشته باشيم.
رئيس گروه فضايي صاايران گفت: اين پايگاه نقطه عطفي براي كشور ما خواهد بود و ابعاد آن در كارهاي بعدي و مأموريتهاي تكميلي كه محصول اين زيرساخت هستند، بيشتر براي مردم تشريح خواهد شد و به مرور زمان روشن ميشود كه زيرساختي حياتي را براي كشور رقم زدهايم.
امريكاييها چه گفتند؟
در اين ميان امريكاييها نيز واكنشهاي مخصوص به خود را در اين حوزه داشتهاند. در حالي كه پيش از اين برخي رسانههاي امريكايي با استناد به تصاوير ماهوارهاي از آمادگي ايران براي پرتاب اين ماهوارهبر خبر داده بودند، سخنگوي وزارت خارجه امريكا اندكي بعد ايران را به نقض روح برجام متهم كرد!
اولين نهاد خارجي كه پرتاب موفقيتآميز اين ماهوارهبر را تأييد كرد، فرماندهي استراتژيك نيروهاي مسلح امريكا بود كه وظيفه نظارت و رهگيري اين پرتابها را بر عهده دارد.
پس از آن هيثر نوئرت سخنگوي وزارت خارجه امريكا در نشست هفتگي خود و در پاسخ به سؤال خبرنگاران امريكايي درباره اين اقدام گفت: امريكا هنوز گزارش قطعي در خصوص اين پرتاب را از سرويسهاي اطلاعاتي خود نگرفته ولي اگر خبر پرتاب اين ماهوارهبر درست باشد «آن را نقض قطعنامه 2231 درنظر ميگيريم.»
سخنگوي وزارت خارجه امريكا در ادامه گفت: «ما اين اقدام را ادامه توسعه موشكهاي بالستيك ايران ميدانيم، اين پرتاب، امنيت و رفاه منطقه (خاورميانه) را به خطر مياندازد. نوئرت با گره زدن پرتاب يك موشك ماهوارهبر به روح يك توافق هستهاي گفت: «ما اعتقاد داريم با اين كار، روح برجام نقض شده است.
امريكاييها نيز در گذشته تلاش كرده بودند تا آزمايشهاي موشكي ايران را به برجام گره بزنند، اما موفقيتي به دست نياوردند.»
پرتاب اين ماهوارهبر به امريكاييها نشان داد طيف اقدامات ايران در مقابل بدعهديهاي موجود ميتواند بسيار گستردهتر باشد، البته برنامه هستهاي ايران در نهايت برنامهاي صلحآميز است و به منظور تهديد كشوري ايجاد نشده اما اين اقدام نشان داد دست ايران براي هر اقدامي در مقابل امريكاييها پر است. حالا بايد ديد كه امريكاييها به اين تير اخطار ايران در مقابل تصويبهاي تحريمهاي جديد توجهي ميكنند يا همان رويكرد پرهزينه و تنشزاي خود را دنبال ميكنند.