وحيد حاجيپور
در حالي كه قرار بود ميزان توليد از لايه نفتي پارس جنوبي سال گذشته به 35 هزار بشكه در روز برسد اما ميزان توليد از اين ميدان نفتي حدود 20 هزار بشكه است و مشكلات كارفرمايي در اين پروژه چالشساز شده است.
لايه نفتي پارسجنوبي يكي از حوزههاي مشترك نفتي با همسايگان كشورمان است. قطر بيش از يك ميليارد بشكه از اين حوزه برداشت كرده است و ايران هم با تأخيرهاي فراوان و خستهكننده، كار توليد از اين حوزه را سال گذشته آغاز كرد. يكي از مهمترين دلايل تأخير شركت ملي نفت در برداشت از لايه نفتي، آماده نبودن شناور توليدي بود. شناور FPSO براي برداشت از اين ميدان سالها پيش سفارش داده شده بود كه بر اساس اين سفارش، يك نفتكش بزرگ در دوبي تغيير كاربري داده و با سر هم كردن تأسيساتي روي آن تبديل به يك واحد كوچك دريايي توليد نفت شد. سال گذشته گزارشهايي مبني بر عدم كيفيت اين شناور به گوش رسيد اما به هر حال اين شناور راهي ايران شد و كار توليد از لايه نفتي را آغاز كرد. نفت توليدي از لايه نفتي پارسجنوبي به شناور توليد و ذخيرهسازي موسوم به كوروش منتقل شده و در مخزن اين شناور ذخيره ميشود. مقرر شده با رسيدن ظرفيت مخزن شناور پالايشي كوروش به مقداري مشخص، نفتكشي براي بارگيري محموله نفتي در كنار آن پهلو بگيرد كه به گفته مسئولان شركت ملي نفت بيش از 600 هزار بشكه نفت از اين لايه صادر شده است.
برنامه توليد
مديرعامل شركت ملي نفت سال گذشته عنوان كرده بود توليد از اين ميدان تا بهمن 95 به 35 هزار بشكه در روز خواهد رسيد كه اين ميزان توليد هيچگاه محقق نشد. علي كاردر در گفتوگو با فارس با اشاره به توليد نفت از لايه نفتي پارس جنوبي گفت: ما ابتدا كار توليد را خودمان شروع ميكنيم به طوري كه تا بهمن ماه به توليد 35 هزار بشكه در روز خواهيم رسيد و بعد پيشنهادهاي شركتهاي خارجي را براي توسعه لايه نفتي بررسي خواهيم كرد.
وزير نفت در تاريخ 27 بهمن 94 در خصوص توليد نفت از لايه نفتي پارس جنوبي گفته بود: «تا قبل از پايان سال، توليد از ميدان مشترك پارس جنوبي به 35 هزار بشكه خواهد رسيد.» اين وعده وزير نفت محقق نشد تا اينكه «غلامرضا منوچهري» معاون مهندسي و توسعه شركت ملي نفت در پايان سال 95 از رسيدن توليد نفت از لايه نفتي پارس جنوبي به 35 هزار بشكه در نخستين هفته فروردين ماه 96 خبر داد. منوچهري 29 اسفند 95 در اين خصوص گفت: «به طور طبيعي برداشت از هر چاه با روزانه 5 هزار بشكه آغاز ميشود و ظرف پنج تا هفت روز به تدريج به رقم برداشت روزانه 35 هزار بشكه ميرسيم و اين رقم توليد استمرار خواهد داشت.»
اين وعده نيز در خصوص افزايش توليد نفت از لايه نفتي پارس جنوبي تحقق نيافت تا اينكه وزير نفت دهم فروردين از رسيدن توليد نفت از پارس جنوبي به 20 هزار بشكه در روز خبر داد. زنگنه در اين خصوص گفت: «هماكنون 20 هزار بشكه نفت در روز از لايه نفتي ميدان پارس جنوبي برداشت ميشود كه بر اساس برنامه زمانبندي ميزان برداشت از اين لايه نفتي به 35 هزار بشكه در روز افزايش مييابد.»
در خوشبينانهترين حالت ميزان توليد از لايه نفتي پارس جنوبي 20 هزار بشكه در روز است و مشكلات فني موجب شده تا ترديد بزرگي بر سر راه توليد حداكثري از اين ميدان مشترك باشد. اوايل امسال بود كه پيمانكار اين پروژه پيشنهاد كرد برنامه توليد 35 هزار بشكهاي يك برنامه پرريسك است كه در صورت اجراي آن ميزان توليد را طي ماههاي آينده به زير 15 هزار بشكه در روز برساند. به همين دليل است كه ميزان توليد از لايه نفتي تا به امروز به طور متوسط حدود 20 هزار بشكه در روز بوده است.
يك تصميم چالشبرانگيز
لايه نفتي پارس جنوبي يكي از پروژههاي مهمي بود كه از همان ابتداي دستور توسعهاش زير نظر شركت نفت و گاز پارس بود. اين شركت سالها كارفرمايي و پيگيري مسائل اين پروژه را بر عهده داشت كه زنگنه تصميم گرفت در يك بده بستان ميان شركتهاي زيرمجموعه شركت ملي نفت، ميادين گازي فرزاد را از شركت فلات قاره گرفته و به نفت و گاز پارس واگذار كرده و لايه نفتي را هم از نفت و گاز پارس به فلات قاره منتقل كند. توجيه وزير نفت براي اين تصميم عجيب آن بود كه با توجه به تخصصي بودن شركت نفت و گاز پارس در توسعه ميدان گازي پارس جنوبي پس اين شركت بايد كارفرماي توسعه ميدانهاي گازي فرزاد باشد و چون فلات قاره در حوزه نفت فعال است كارفرمايي لايه نفتي پارس جنوبي را بر عهده بگيرد. با وجود نارضايتي فلات قاره از اين اقدام، اين شركتبيش از 50 نفر از نيروهاي خود را فراخواند و براي آنها دوره آموزشي براي فعاليت روي FPSO برگزار كرد تا با شناخت كامل از اين شناور، كار توليد و نظارت را برعهده بگيرند. نيروهاي اين شركت پس از آموزش روي شناور مستقر شدند تا لابيهاي شركت نفت و گاز پارس براي اخراج فلات قاره از لايه نفتي آغاز شود و دست آخر وزير نفت به طور شفاهي با اين درخواست موافقت كرد و بعدها به طور رسمي به تصويب هيئت مديره شركت ملي نفت ايران رسيد.
تيرخلاصي كه به فلات قاره زده شد حاصل برنامهاي بود كه در معاونت توسعه شركت ملي نفت ايران تدارك شده بود و در اين ميان با اعتراض شديد نيروهاي شركت فلات قاره مواجه شد. البته فلات قاره طي هفتههاي گذشته در حال رايزني با شركت ملي نفت و زنگنه است تا كارفرمايي لايه نفتي را بر عهده بگيرد ولي از آنجا كه وزير نفت هيچ عزمي به تصحيح تصميم خود علاقه ندارد بسيار بعيد به نظر ميرسد لايه نفتي به اين شركت بازگردد. در اين ميان ميزان توليد در حال كاهش است و كسي هم در پي يافتن آدرس دقيق كاهش توليد نيست.
به گفته يك منبع آگاه، وضعيت مديريتي اين طرح مساعد نيست و تصميمگيريهاي عجيب حاشيهساز شده است. اينكه چرا لايه نفتي از نفت و گاز پارس به فلات قاره انتقال پيدا كرده و بعد از مدتي دوباره به نفت و گاز پارس بازگردانده شده سؤالي است كه پاسخ مستدلي براي آن يافت نشده است.
اگر زنگنه وزیر نفت باشد" این داستان های فاجعه بار نقتی "تا 4سال
