
نويسنده: ميترا شهبازي
قرار بود حجم توليد چاي در کشور به قدري افزايش يابد که علاوه بر رسيدن به خودکفايي، صادرات هم داشته باشيم، اما حالا نه تنها اين هدف محقق نشده است، بلکه هر سال از حجم توليد اين محصول کاسته ميشود. به طوري که در سال جاري با کاهش ۵ درصدي توليد نسبت به سال گذشته مواجه شدهايم. معضلي که امسال با تغييرات آب و هوايي رخ داد و در اثر کم توجهي مسئولان در رفع مشکلات و موانع توليد، تغيير کاربري را به عنوان هدف کشاورزان قرار داد. با اينکه مسئولان جهادکشاورزي به شدت مخالف تغيير کاربري هستند، اما به فروش نرسيدن چاي ايراني و انبار شدن آنها در مقابل واردات بيرويه، چايکاران را از ادامه فعاليت دلسرد کرده است. در حال حاضر به گفته مدیر اجرایی سندیکای کارخانههای چای شمال کشور بیش از سههزار تن چای خشک سال ۹۵ در انبارها مانده است.
علاوه بر اين به همين ميزان نيز مطالبات چايکاران باقي مانده است، به طوري که حسن صادقی ميگويد:«میزان مطالبات چایکاران به ۱۵۵ میلیارد تومان رسیده که از این میزان تنها ۸۳ میلیارد تومان آن پرداخت شده و مابقی همچنان باقی مانده است.»
واردات چاي ايراني با برند خارجي
حالا با اين شرايط که بازاري براي فروش چاي ايراني نيست، خبرهاي ضد و نقيضي از واردات چاي ايراني با نام تجاري خارجي منتشر ميشود. در اين باره عضوکمیسیون کشاورزی ،آب و منابع طبیعی مجلس ميگويد:« برخی چای ایرانی را در کشور خریداری و سپس به کشورهای همسایه از جمله هند و پاکستان انتقال می دهند و پس از فرآوری به نام کشورهای خارجی در بازار کشور بفروش می رسانند.»
حبیب الله نیکزادی پناه بااشاره به اينکه جاي صنايع فرآوري همچنان در کشور خاليست ميافزايد:« نوع تولید و موقعیت آب و هوایی کشورمان موجب شده،کیفیت چای ایرانی در شرایط مطلوب قرار بگیرد، اما خلاء توسعه صنایع فرآوری مانعی برای بهبود بازار فروش چای ایرانی در بازار تلقی می شود.»
وي با اشاره به اينکه ذائقه مردم تغيير کرده است، ادامه ميدهد:« تغییر ذائقه شهروندان با فرآوری مختلف چای در طمع های مختلف توسط کشورهای خارجی عاملی مهم برای گرایش شهروندان برای قرار دادن چای خارجی در سبد مصرفی شان به شمارمی آید، بنابراین برای برگردانندن ذائقه ای شهروندان به چای بومی ، نیازمند تحول در فرآوری چای در کشور هستیم.»
صنايع تبديلي و بستهبندي تنها راه
با اين تفاسير محصول چای ايراني که از لحاظ کیفیت ارزش بالایی دارد به صورت فله ای به کشورهای دیگر صادر میشود و با بسته بندی خوش آب و رنگ و چند برابر قیمت به کشور خودمان برميگردد. برخی علت اين ماجرا را وجود دستهاي پشت پرده يا همان سود دلالان عنوان ميکنند. موضوعي که اگر با هوشياري مسئولان پاي صنايع تبديلي، فرآوري و بسته بندي به کشور باز کند، براي هميشه دست دلالان و مسير خروج بي دليل ارز را ميبندد.
علاوه براي اين نیکزادی پناه، عضوکمیسیون کشاورزی، مجلس، ميگويد:« پرداخت به موقع مطالبات چایکاران، جلوگیری از فروش فله ای چای، برندسازی چای، بسته بندی شکیل و فرهنگ سازی در زمینه خرید کالای ایرانی در راستای حمایت از تولید و پاسداری از اقتصاد مقاومتی از اقداماتی است که ميتواند بهبود وضعیت چای ایرانی را رقم بزند.»