
نويسنده: محمدرضا سوري
شهرستان لاله جين در همدان از جمله مناطقي به شمار مي رود كه از چند قرن گذشته تا كنون درزمينه ساخت وتوليد انواع ظروف و مجسمه هاي سفالي از شهرت بسيار بالايي برخوردار بوده به طوري كه علاوه بر تامين نيازهاي استان، تعداد قابل توجهي از ساخته هاي اين شهر به نقاط مختلف كشوربراي فروش صادر مي شود.
معاون صنایع دستی کشور دراين خصوص مي گويد:«از آنجا كه همدان از مهمترين شهرهاي فرهنگي كشور به شمار رفته كه به خاطر وجود مقبره هاي افراد بزرگي همچون بوعلي سينا وبابا طاهر از شهرت جهاني برخورداراست واين موضوع سبب شده تا همواره گردشگراني از داخل وخارج به اين شهر سفر كنند.»
بهمن نامورمطلق مي افزايد:« در كنار اين موضوع وجود غار عليصدر وانواع صنايع دستي از جمله چرم وگيوه موجب شده تا افراد بسياري براي تهيه اين نوع از صنايع دستي به اين استان سفر كنند.»
اشتغال 80 درصدي در صنعت سفالگري
سابقه طولاني در كنار كيفيت بالا و فروش خوب از جمله عواملي است كه موجب شده تا 80 درصد مردم منطقه لالجين همدان در زمينه ساخت وفروش انواع سفال به فعاليت بپردازند. يكي از كارشناسان صنايع دستي شهرستان لالجين دراين خصوص به "جوان "مي گويد:« لالجین یکی از شهرهای مهم شهرستان بهار در استان همدان است كه به عنوان مرکز تولید سفال خاورمیانه شناخته مي شود.»
امير محمدي مي افزايد:«قدمت هفت صد ساله اين صنعت سبب شده تا 80درصد از جمعیت این شهر به پیشههای سفالگری، سرامیککاری و شغلهای وابسته همچون نقاشی سفالینهها، بستهبندی، خرید و فروش اين محصولات مشغول باشند.»
وي ادامه مي دهد:« بر اساس اطلاعات موجود، تعداد کارگاههای سفالسازی در لالجین در 45 سال قبل، تنها 50 کارگاه بوده که این تعداد در سال 1355 به 110 کارگاه و اینک به بیش از هزار کارگاه افزایش یافته است و در حال حاضر بسیاری از اهالی لالجین در سنین مختلف به این رشته اشتغال دارند به طوری که بالاترین درصد اشتغال استان همدان به این شهر اختصاص دارد.»
مشكلات پيش روي سفال لالجين
با وجود كيفيت بالاي سفال لالجين ، اما وجود برخي مشكلات سبب شده تا اين صنعت نتواند در بازارهاي جهاني خودرا به خوبي نشان دهد.
رییس انجمن علمی سفال و سرامیک كشور دراين خصوص مي گويد:«بالا بودن هزينه هاي توليد دركنار بي توجهي به مشكلات توليد كنند گان در زمينه نبود نقدينگي وناشناس ماندن اين صنعت در بيشتر كشورها سبب شده تا توليد كنندگان نتوانند بهره آنچناني از توليدات خود ببرند.»
علي سليمي مي افزايد:«كمك به رشد اين صنعت در كنار به روز رساني كار گاهها وبكار گيري روشهاي علمي در كنار شناسنامه دار كردن توليدات مي تواند به رونق گرفتن اين صنعت كمك فراواني كند.»
وي ادامه مي دهد:«با توجه به بحث مهم اقتصاد مقاومتي ومتكي بودن به توان داخالي اين صنعت مي تواند در دنيا حرفهاي بسياري در زمينه بهترين توليدات سفال داشته باشد كه اين مهم نيازمند حمايت تمامي مسئولان است.»
سفال لاله جين ثبت جهاني شد
شهريور ماه سال گذشته بود كه هياتي از داوران بینالمللی یونسکو برای ثبت جهانی شهر لالجین به اين منطقه سفر كردند وقرار شد تا بعد از بازديد آنها وتاييدات لازم مقدمات تبديل شدن اين منطقه به شهر جهاني سفال فراهم شود.
مشاور امور بینالملل و صادرات معاونت صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری دراين خصوص مي گويد:« لالجین و مشهد به دلیل ویژگیهای خاص و پتانسیلهای ویژهای که در حوزه سفال و سرامیک و سنگهای قیمتی دارند، انتخاب شدند.»
امید شیوا مي افزايد:«از آنجا كه در این عرصه رقبای بزرگی همچون ایتالیا و فرانسه برای شهر لالجین و کشور تایلند و هند برای مشهد وجود دارد که باید با اقدامات مناسب، قدرت رقابت این دو شهر را افزایش دهیم.»
وي ادامه مي دهد:« ازآنجا كه اين ثبت جهاني دائمي نيست، لذا بايد كاري كه در كيفيت توليدات سفالي در اين منطقه همواره حرف اول رادراين زمينه بزند وبه راحتي بازار را به رقبا واگذار نكند.»
سرانجام مهرماه سال گذشته بود كه از طرف داوران بینالمللی یونسکو شهرستان لاجين موفق شد تا عنوان ثبت جهاني شهر سفال را از آن خود كند. اين اتفاق درحالي افتاد كه دست اندر كاران اين شهر سفالي ايران موظف شدند تنها در مغازه ها وكارگاه هاي خود اقدام به فروش محصولات توليدي خود كنند.
شهرجهاني سفال درانتظار تبديل به قطب بزرگ اشتغال
ايجاد اشتغال براي بيش از هزار نفر در كارگاههاي سفال سازي ومشغول به فعاليت شدن 80درصد از جمعیت این شهر به پیشههای سرامیککاری و شغلهای وابسته همچون نقاشی سفالینهها، بستهبندی از جمله عواملي است كه مي تواند دراشتغال مردم منطقه نقش مهمي را ايفا كند.
نماینده مردم بهار و کبودراهنگ در مجلس شورای اسلامیدراين خصوص به "جوان" مي گويد:« :« درصورت ارتقای زیرساختها و حمایت مسئولان مي توان لاله جين راكه درخال خاضر به قطب بزرگ توليد سفال جهان تبديل شده است را به مهمترين مركزايجاد اشتغال تبديل كرد.» محمد علی پورمختار مي افزايد:« اين شهرمي تواند الگويي براي ساير شهرهاي كشور باشد تا با لاگو گرفتن از آن رمينه ايجاد اشتغال وريشه كني بيكاري را فراهم آورند.»