شيوا نوروزي
پرداخت ماليات بردرآمد از جمله وظايف شهروندان هر كشوري است و در ايران نيز طبق قانون اساسي صاحبان مشاغل، كارمندان و اصناف مختلف هر يك موظف به پرداخت ماليات هستند. در حالي كه كارمندان بخش دولتي يا حتي خصوصي پيش از دريافت حقوق و مشاغل آزاد در موعد معين ماليات بردرآمد خود را ميپردازند اما در فوتبال ايران خبري از رعايت قانون نيست و موارد مختلفي از فرار مالياتي در اين رشته وجود دارد. با اينكه گردش مالي باشگاههاي ليگ برتري و فدراسيون فوتبال ميلياردها تومان است ولي فوتباليستها و مربيان ايراني و حتي خارجي با ترفندهايي كم نظير ماليات خود را گردن باشگاهها و فدراسيون مياندازند! مالياتي كه معمولاً پرداخت نميشود و كار به ممنوعالخروجي و توقيف اموال كشيده ميشود. البته به رقم مالياتها بايد جريمه و ديركردي كه باز هم به گردن باشگاهها ميافتد را نيز اضافه كرد.
دور زدن قانوناز زماني كه فوتبال ايران در جهت حرفهاي شدن گام برداشت دور زدن قانون به طرق مختلف نيز افزايش يافت تا جايي كه بازيكنان، مربيان و دلالان هر روز با ترفندهايي جديد باشگاهها را مجبور به پذيرفتن شروط غيرحرفهاي آنها ميكنند. انداختن وظيفه پرداخت ماليات به گردن باشگاه و البته فدراسيون قانون نانوشتهاي است كه فقط و فقط در فوتبال ايران به چشم ميخورد؛ قانوني كه همه مسئولان فوتبال و ورزش از آن خبر دارند منتها در اين مدت كوچكترين تلاشي براي مبارزه با اين بيقانوني صورت نگرفته است! سالهاست بازيكنان و مربيانمان با مشورت گرفتن از دلالان شناخته شده عقد قرارداد با تيمها را منوط به پرداخت ماليات از سوي باشگاه كردهاند و در راه رسيدن به اين هدف نيز هرگزكوتاه نميآيند. سوءمديريت، استفاده از رانتهاي دولتي و جذب بازيكنان و مربيان مدنظر براي جلب رضايت هواداران موجب ميشود تا مديران باشگاههاي ليگ برتري تن به شروط اين افراد دهند. اينگونه است كه بازيكن و مربي ميلياردي علاوه بر دريافت دستمزدي بسيار بيشتر از حقش ماليات نيز پرداخت نميكند! به همين راحتي قانوني كه براي همه ايرانيها لازمالاجراست دور زده ميشود.
ورزشكاران طرف حساب اداره مالياتفوتباليستها و مربياني كه خود را زرنگ ميدانند و با گنجاندن بندي در قراردادشان از زير بار ماليات دادن شانه خالي ميكنند معمولاً در آخر اسير زرنگ بازيهاي خودشان ميشوند. با اينكه در قرارداد اين افراد باشگاه يا فدراسيون مسئول پرداخت ماليات است اما سازمان امور مالياتي طبق قانون مربي يا ورزشكار را مؤدي مالياتي ميداند نه باشگاهها و فدراسيون را. از همين رو سالانه عده زيادي از فوتباليستها و مربيان به خاطر همين موضوع ممنوعالخروج ميشوند.
ماليات بر مبلغ كلالبته چالش مالياتي در مستطيل سبز ايران تنها به همين جا ختم نميشود، چراكه در بيشتر موارد قرارداد فعالان اين رشته به صورت كامل تسويه نميگردد و مربيان و بازيكنان در پايان فصل يا حتي پس از گذشت چند سال همچنان از باشگاهها طلبكار هستند و تمام مبلغ توافق شده را دريافت نميكنند. در صورتي كه سازمان امور مالياتي كل مبلغ ذكر شده در قراردادهاي رسمي اين افراد را مدنظر قرار ميدهد نه مبلغي كه آنها تاكنون دريافت كردهاند. اين موضوع نيز همواره يكي از مباحثي است كه اهالي فوتبال به آن اعتراض دارند.
راههاي فرارشفاف نبودن قراردادها يكي از راههاي فراري است كه در فوتبال كشورمان همه از آن سود ميبرند. علاوه بر اينكه فوتباليستها و مربيان علاقهاي به پرداخت ماليات ندارند و آن را به گردن باشگاهها مياندازند، باشگاهها نيز براي كم كردن مالياتي كه برعهده گرفتهاند راهكارهايي دارند. ثبت ارقامي بسيار پايينتر از توافق طرفين در هيئتهاي فوتبال يكي از راههاي فراري است كه در سالهاي اخير به شدت مورد استفاده قرار گرفته و با اين تخلف نيز برخوردي نشده است.
توقيف اموالجلوگيري از خروج بدهكاران مالياتي قانوني است كه براي همه اجرا ميشود اما بيشترين اعتراضها از سوي بدهكاران فوتبالي متوجه اين قانون بوده است. پيشتر اشاره كرديم كه باشگاهها نيز معمولاً از پرداخت به موقع ماليات مربيان و بازيكنان خود سر باز ميزنند و سازمان امور مالياتي نيز راهي جز ممنوعالخروج كردن بدهكاران ندارد. اين در حالي است كه اين سازمان اخيراً در جهت نظام مند شدن ماليات ورزشكاران علاوه بر ممنوع الخروج كردن بدهكاران، توقيف اموال، مسدود كردن حسابهاي بانكي و متوقف كردن اتومبيلهاي ورزشكاران بدهكار در خيابان را نيز در دستور كار قرار داده است. اين مسئله نيز صداي آقايان فوتباليست را درآورده و باز هم مدعياند اجراي اين قانون شامل حال آنها نميشود!
چهرههاي بدهكارمتأسفانه تعداد بدهكاران مالياتي در فوتبال ايران زياد است. شايد يكي از چهرههايي كه در اين سالها از پرداخت نشدن ماليات قراردادش گلهمند است افشين قطبي باشد. سرمربي اسبق پرسپوليس نيز با مشورت گرفتن از مشاوران داخلي هنگام عقد قرارداد پرداخت مالياتش را به گردن باشگاه پرسپوليس انداخت. منتها مديران سرخپوشان در ادامه عمل نكردن به تعهدات مختلف خود ماليات قطبي را ندادند تا اين مربي از ترس ممنوعالخروج شدن به ايران بازنگردد و موفق به ديدار مادرش پيش از فوت او نشود. كارلوس كرش و دستيارانش هم اخيراً به خاطر پرداخت نشدن مالياتشان ممنوع الخروج بودند تا اينكه پس از جنجالهاي زياد سرمربي پرتغالي فدراسيون فوتبال مشكل را حل كرد. به اين نكته مهم توجه داشته باشيد چرا بايد ماليات كرش كاملاً حرفهاي كه در تيمهايي چون منچستر، رئال و تيم ملي پرتغال ماليات بردرآمدش را خودش ميداده برعهده فدراسيون فوتبال ايران باشد؟! عليرضا منصوريان سرمربي استقلال در جريان بازيهاي اين تيم در ليگ قهرمانان به خاطر پرداخت نكردن مالياتش ممنوعالخروج شد و خيلي دير به اردوي استقلال پيوست. ماليات برانكو ايوانكوويچ سرمربي پرسپوليس و دستيارانش هم بيش از يك ميليارد است.
