صنايع دستي جايگاهي در سبد خانوارهاي ايراني ندارد

کمیت تبلیغات در معرفی صنایع دستی چهارمحال و بختياري لنگ می زد

صنایع دستی در ایران که یکی از پیشتازان فرهنگ و تمدن در جهان به شمار می رود برای بسیاری از مردم ناشناخته باقی مانده و چنانچه به همین روال ادامه یابد چه هنرهایی که بی صدا، بی غزل و بی خداحافظی از حافظه هنرهای این دیار پاک می شود.صنایع و هنرهای دستی نمایه‌ای از فرهنگ و تمدن هر ملتی است که همواره جلوه گر خلاقیت ها و ایده های ذهنی هستند.

نويسنده:خاطره حسین زاده

 این هنر از ابتدای پیدایش بشر در ابزارهای متفاوت نمایان شد و امروزه نیز بسته به سیاست ها و اهداف کشورها ادامه دارد.کشور ما نیز با فرهنگ پربار تاریخی همگام با تمدن های کهن در حوزه هنرهای دستی از پشتازان تاریخ به شمار می رود و امروز صنایع دستی یادگار همین گنجینه های ارزشمند تاریخی است. چهارمحال و بختياري از جمله استانهايي است که از ديرباز در زمينه صنايع دستي پيشرو بوده است اما به دليل بي توجهي به معرفي و مقوله تبليغات اين صنعت ، صنايع دستي استان به جایگاه واقعی خود در سبد خانوارها دست پیدا نکرده است.

////

پویایی و رونق و گسترش صنایع دستی در گوشه و کنار ایران زمین شکوفایی اقتصاد و تجارت را به همراه دارد. به باور بسیاری از کارشناسان این حوزه، عوامل بسیاری در زمینه احیا، نگهداشت و گسترش هنرهای دستی اثرگذار است که یکی از مهمترین این عوامل آگاهی سازی و تبلیغات است که در نتیجه آن شاهد افزایش آگاهی افراد گرایش آنها به سمت صنایع دستی است.

اما به گفته هنرمندان و فعالان این حوزه، هنوز نقش و جایگاه صنایع دستی به درستی در جامعه روشنگری و تشریح نشده است. بسیاری از مردم هنوز دید روشنی از صنایع دستی ندارند و اینگونه محصولات به جایگاه واقعی خود در سبد خانوارها دست پیدا نکرده است.

راحله نامداری یکی از هنرمندان فعال در رشته پاپیه ماشه است. پاپیه ماشه به معنای کاغذ فشرده است که علت نامگذاری آن این است که کاغذ را پس از خمیر کردن با سریش مخلوط کرده و تحت فشار قرار می دهند تا زیرساخت کار تولید شود و سپس روی آن با رنگ های خاص نقاشی کشیده می شود.

این بانوی هنرمند، نبود شناخت کافی مردم از این هنردستی را از مهمترین چالشهای پیش رو دانسته و مي گويد:بسیاری از مردم نه تنها نسبت به این هنر بلکه نسبت به سایر صنایع دستی بی اطلاع هستند و همین امر سبب شده تا نبود اقبال عمومی، فعالان این عرصه را با چالش فروش محصولات مواجه کند.

قيمت بالا مانع جذب مشتري!

نامداری مي افزايد: همچنین از آنجاکه قیمت مواد اولیه محصولات صنایع دستی گران است، قیمت تمام شده محصولات نیز افزایش می یابد و همین گران بودن محصولات سبب می شود تا همه مردم قدرت خرید این محصولات را نداشته باشند و صنایع دستی در سبد خانوارها جایگاهی پیدا نکند.

وی، تبلیغات و شناساندن صنایع دستی به مردم را از مهمترین عوامل رونق تولید محصولات صنایع دستی دانسته و مي گويد: هرچند ما هنرمندان به شخصه در فضای مجازی به معرفی محصولات خود می پردازیم اما این به تنهایی کافی نیست و باید برنامه های گسترده ای از سوی متولیان امر اجرا شود.

این بانوی کارآفرین خاطرنشان مي کند: جوانان علاقه مند به صنایع دستی بیشمارند که می توان از این ظرفیت در راستای اشتغالزایی قشر جوان بویژه بانوان بهره گرفت .

چالشي پيش روي بازار اصيل ايراني

فاطمه رحیمی دارنده سه مهر اصالت یونسکو در رشتهنمدمالی نیز از نبود تبلیغات کافی در حوزه معرفی صنایع دستی انتقاد کرده و مي گويد: نبود شناخت کافی از صنایع دستی سبب شده تا مردم محصولات باکیفیت را از محصولات بی کیفیت بدرستی تشخیص ندهند و این امر سبب می شود تا بازار محصولات اصیل ایرانی با چالش مواجه شود.

وی مي افزايد: نسبت به معرفی صنایع دستی اصیل و حمایت از هنرمندان واقعی این عرصه جدیت لازم وجود ندارد در حالی که انتظار می رود برای حفظ و پاسداشت هویت این مرز و بوم اقدامات شایسته تری به کار گرفته شود.

به گفته یک استاد دانشگاه و دکترای رشته پژوهش و هنر نیز نبود تبلیغات کافی یکی از چالش های جدی حوزه صنایع دستی کشور است.

افسانه قانی مي افزايد: هرچند رواج ضدفرهنگ ها و ترویج فرهنگ غربی از سوی ماهواره ها مردم را با هویت بومی خود بیگانه کرده و امروزه کمتر افرادی دکور خانه خود را با تولیدات صنایع دستی زینت می دهند اما اگر بتوان در خصوص استفاده از تولیدات داخل و به ویژه صنایع دستی اصیل کشور تبلیغات موثر و گسترده ای انجام داد می توان از روند غربی شدن سبک زندگی افراد جلوگیری کرد.

وی تصریح مي کند: برگزاری نمایشگاه های منطقه ای، برپایی کارگاه های تولید صنایع دستی در جوار نمایشگاه ها، معرفی مزیت های استفاده از تولیدات صنایع دستی به ویژه خواص پزشکی آن، ملزم شدن نهادها و دستگاه های دولتی در استفاده از این تولیدات به جای محصولات مشابه وارداتی از دیگر راهکارهای معرفی و نهادینه کردن جایگاه صنایع دستی در کشور است.

این استاد دانشگاه خاطرنشان مي کند: از آنجا که صنایع دستی یادگار نیاکان و اجداد ما است و امروزه با دیدن این دست ساخته ها، تاریخ و فرهنگ و هنر کهن و اصیل کشور در ذهن تداعی می شود، ضروری است تا در حفظ و نگهداشت این سرمایه غنی اهتمام بیشتری به کار گرفته شود.

معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری چهارمحال و بختیاری نیز در این خصوص مي گويد: هرچند متولی صنایع دستی کشور سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است اما سایر نهادها و دستگاه های فرهنگی نقش موثری در فرهنگسازی استفاده از صنایع دستی در خانواده ها دارند.

وی با تاکید بر تغییر نگرش افراد به صنایع دستی از کالای لوکس به کالای مصرفی، مي افزايد: اگر بتوان قیمت تمام شده تولیدات را با اعطای مشوق هایی به فعالان این حوزه کاهش داد شاهد افزایش قدرت خرید مردم و اقبال آنها به سمت صنایع دستی خواهیم بود.

با این وجود کارشناسان بر این باروند؛ نگاه جامع و کامل همراه با مدیریت به روز و سخت کوشانه، برنامه ریزی دقیق، حمایت از هنرمندان واقعی، تبلیغات گسترده، به روز کردن تولیدات صنایع دستی متناسب با نیازهای روز جامعه و سلیقه جوانان همراه با حفظ اصالت هنرملی می تواند در تحقق اهداف این حوزه بسیار موثر باشد.