نويسنده: ميترا شهبازي
معضل امحاي زبالهها و فاضلابهاي شهري در استان مازندران به دردي کهنه تبديل شده است که مسئولان براي رفع آن، هنوز نتوانستهاند چاره انديشي کنند. متوليان با طرح برنامههاي کوتاه مدت، با الگو برداري از ديگر کشورها و بدون توجه به اقليم و محيط زيست استان، براي مدتي سيستم دفن زباله را بر ميگزينند، مدتي هم زباله سوز را چاره کار ميدانند که با ناقص ماندن تمام اين طرحها، در نهايت جمعآوري پسماندهاي شهري با شکست مواجه ميشود.
معضلي که بر اساس آماري که کارشناسان ارائه ميدهند، سالانه بيش از 400 میلیون مترمکعب آلاینده وارد محيط زيست دريايي کشور ميکند و چاره انديشي براي آن از اهميت بالايي برخوردار است. چرا که علاوه بر اينکه سواحل درياي خزر به عنوان منطقهاي گردشگرپذير منجر به حضور مردم و رونق اقتصادي استان ميشود، ساحل نيشنان استان نيز از طريق فعاليتهاي صيادي معيشت خود را تامين ميکنند. از اين رو مسئولان بايد هرچه سريعتر بستههاي کوتاه مدت و بلند مدتي براي رفع مشکلات سواحل 338 کیلومتري مازندران بي انديشند.
انتقال فاضلاب خانگي از رودخانه به دريا
در حال حاضر آب افزون بر 20 رودخانه مازندران به دریای خزر می ریزد که اکثر این رودخانه ها به دلیل عقب ماندگی این استان از فاضلاب شهری دارای آلودگی زیست محیطی ناشی از رهاسازی فاضلاب خانگی هستند. در اين رابطه معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست ميگويد:« 134 شناگاه در سواحل خزر در بین سه استان شمالی کشور وجود دارد که تعدادی از این شناگاه ها به دلیل ورود آب رودخانه های آلوده به پسماند خانگی و صنعتی ديگر قابل استفاده نیستند. »
پروین فرشچی با اشاره به اينکه شناگاههاي آلوده با پرچم زرد مشخص ميشوند، ميافزايد:«باید دستگاه های متولی اقدام لازم را برای جلوگیری از ورود پسماند خانگی و صنعتی به سواحل کشور انجام دهند و محیط زیست نیز با این واحدهای آلاینده برخورد کند.»
سلامت خزر در معرض تهديد
درحال حاضر آلودگي درياي خزر به قدري زياد است که کارشناسان معتقدند در سالهاي اخير ميزان بهرهبرداري از اين درياچه بزرگ به شدت کاهش يافته است. اين نيز به دليل اين است که در سال های اخیر مشکلاتی اعم از چالش های زیست محیطی، کاهش تنوع زیستی، کاهش ماهیان خاویاری ، آلودگی های نفتی و کشاورزی خزر عرصه را بر خزر تنگ کرده است.
در اين رابطه معاون بهره برداری شرکت آب و فاضلاب شهری مازندران با اشاره به اينکه تنها 11 درصد فاضلاب شهری این استان جمع آوری ميشود، ميگويد:« میانگین تولید سالانه فاضلاب خانگی شهرهاي مازندران 120 میلیون متر است که تنها 19 میلیون متر مکعب آن برابر 16 درصد به داخل کانال فاضلاب شهری می ریزد. »
محمدرضا محمودی ادامه ميدهد:«مقدار 53 میلیون متر مکعب برابر با 44 درصد فاضلاب شهری وارد سفره های زیر زمینی و 48 میلیون متر مکعب برابر با 40 درصد نیز وارد آب های سطحی ،رودخانه ها و دریا می شود که ورود این مقدار فاضلاب به حفره های زیر زمینی ،رودخانه و دریا ،فاجعهاي بزرگ در حوزه زیست محیطی محسوب می شود.»
لازم به ذکر است که طبق گفته کارشناسان در حال حاضر مازندران با 3 میلیون و 200 هزار نفر جمعیت، تنها 11 درصد از خانوارهای شهری از فاضلاب شهری برخوردارند که به نسبت میانگین کشوری مازندران از لحاظ فاضلاب شهری 33 درصد عقب است. بنابراين مسئولان علاوه بر يافتن راهي براي امحاي زبالهها، بايد سيستم آب و فاضلاب استان را هم تکميل کنند.