دنيا حيدري
آمادهسازي براي شروعي پرقدرت در رقابتهاي ليگ بهانه خوبي براي سفرهاي خارجي و برپايي اردوهاي برونمرزي است. اردوهايي كه هزينههاي هنگفتي روي دست تيمها ميگذارد و ارز زيادي از كشور خارج ميكند. اما طي سالهايي كه اين مسئله فراگير شده هيچ ارادهاي براي مقابله با آن نبوده. به گفته مسعود رضاييان، مديرعامل ملوان و مدير سابق فولاد خوزستان نرفتن به اردوهاي برونمرزي تأثير منفي در روند آمادهسازي تيمها ندارد، به ويژه به لحاظ اقتصادي نيز مقرون به صرفه نيست.
در آستانه شروع ليگ هستيم و تيمها براي حضوري پرقدرت در ليگ هفدهم در اردوي آمادهسازي به سر ميبرند. اردوهايي كه اكثراً خارجي هستند. فكر ميكنيد برگزاري اردوهاي خارجي چه تأثيري در نتيجهگيري تيمها دارد؟تفاوت اردوهاي خارج با داخلي تنها در همان قسمت يك روز استراحتي است كه به آنها داده ميشود. فرض كنيد چهار روز تمرينات فشرده داريد و بازيكنان حسابي خسته شدهاند. بعد آنها را يك روز به عنوان استراحت به بازار ميبريد و پول توجيبي هم به آنها ميدهيد. حالا در آنكارا يا استانبول هستيد يا در امارات. فرقي نميكند، بسته به زمان و امكانات اردو در هر جايي كه باشيد همان يك روز، نه فقط خستگي از تن بازيكنان درميآيد كه اين يك روز روحيه و انگيزه آنها را نيز خيلي بالا ميبرد. اين يك واقعيت است. اما در اردوهاي داخلي، در شرايط كاملاً برابر چه از لحاظ امكانات و چه غذا، يك روز را كه تعطيل ميكنيم، جايي براي تفريح و خريد و ديدن وجود ندارد.
يعني اين يك روز متفاوت ميتواند توجيه خوبي باشد؟در شرايط برابر اگر قيمت تمامشده به اندازه ايران باشد، عقل حكم ميكند پول ايراني را در كشور خودمان هزينه كنيم. من ديدم، آنها پول خود را در جاي ديگري خرج نميكنند. ميروند از جاي ديگر پول درآورده و ميآورند در كشور خود سرمايهگذاري ميكنند. حداقل عرق ملي به ما حكم ميكند كه نه فقط در شرايط برابر كه حتي اگر اردوهاي خارجي 10 درصد هم از اردوهاي داخلي سرتر بود، در كشور خود هزينه كنيم تا هم به سرمايهگذاري و هم ايجاد شغل بيشتر كمك كرده باشيم.
مسئله مهم هزينه گزاف اردوهاست، آنهم در حالي كه اكثر تيمها بدهيهاي هنگفت دارند و از بيپولي مينالند!در اردويي كه اخيراً ما داشتيم در همين شمال، هزينه غذا و آب و تمرين و امكانات براي هر نفر روزي 152 هزار تومان تمام شد. من قيمت دقيق امروز را ندارم اما سه، چهار سال پيش كه به اردوي خارجي ميرفتيم، 120يورو يا 150 هزار دلار بايد هزينه ميكرديم. البته جدا از هزينه بليت هواپيما كه آن هم خيلي گران تمام ميشود. تفاوت تومان به دلار است. اين نوع هزينه كردن به درد تيمهايي ميخورد كه بودجه نامحدود داشته باشند يا مسائل مالي برايشان مهم نباشد.
فكر ميكنيد مهيا نبودن شرايط و امكانات براي برپايي اردو در ايران بهانه خوبي براي توجيه اردوهاي خارجي است؟نه. وسعت جغرافيايي و تنوع آب و هوايي ايران طوري است كه ميتوان در فصلهاي مختلف اردوهاي خوبي برگزار كرد. سرعين، چالدران و بروجرد در تابستان و در زمستان كيش، اهواز، بوشهر و بندرعباس براي برپایي اردو مكانهاي مناسبي دارند. شايد در بعضي جاها به لحاظ زيرساختي يك مقدار ضعيف باشيم. مثلاً چمن خيلي خوبي نداشته باشيم يا استخرهايمان تفاوتهايي به لحاظ امكانات با استخرهاي خارجي داشته باشد اما وقتي پول خود را در كشور سرمايهگذاري كرده و تيمها را به برپايي اردوهاي داخلي توصيه كنيم، مؤسسات و شركتهايي كه خدمات ورزشي ميدهند تعدادشان بيشتر شده و در كيفيت و قيمت نيز رقابت ميكنند كه اين شرايط ايدهآلي را براي ما به وجود ميآورد. ضمن اينكه اگر شما ميخواهيد تيم خود را به جايي ببريد كه بهلحاظ آمادگي از روز اول به جايي كه مد نظر داريد برسيد، بدون شك ايران مطمئنتر و راحتتر است.
گاهي اين اردوها حاشيههاي زيادي نيز دارد كه تا مدتها گريبانگير تيمهاست.مطمئن باشيد ما اگر به جاي اردوهاي خارجي ملزم به برپايي اردو در ايران باشيم، نه تنها برايمان بد نيست، كه بهتر هم هست. حرفم تنها مسائل حاشيهاي مثل خطرات ناشي از عدم كنترل و اين مسائل نيست. حتي اگر همهجوره نيز تيمها تحت كنترل باشند باز هم به لحاظ فني برپايي اردوي داخلي سود و منفعت بيشتري دارد چراكه مدت زمان حضور در پرواز از يك سو و مسير رسيدن به فرودگاه و معطلي در آنجا و بعد خروج از فرودگاه و از سوي ديگر يك روز كامل و خستهكننده را رقم ميزند كه 20 تا 30 درصد آنچه در طول مدت اردو كاشتهايد را لگدمال ميكند، درحالي كه اردوهاي داخلي اين مشكل مهم را ندارد.
اينكه تيمها عمدتاً دولتي هستند و از جيب خود هزينه نميكنند چه تأثيري ميتواند در برپايي اردوهاي داخلي داشته باشد؟خرج كه از كيسه مهمان بود، حاتم طايي شدن آسان بود. مطمئناً اگر شما براي هر يك ريالتان برنامه داشته باشيد ميگوييد اگر 152 هزار تومان دارم و آنجا 160 هزار تومان است و اينجا 140 هزار تومان، خب 140 هزار تومان را انتخاب ميكنم چراكه ميخواهيد خودتان پولش را بدهيد. مثل وقتي كه به بازار ميرويد بدون شك از دو جنس با كيفيت يكسان يا مشابه، آنكه ارزانتر است را انتخاب ميكنيد. اما وقتي قرار نيست از جيب خودتان هزينه كنيد، شرايط فرق ميكند. البته گاهي هم هست كه شما به باشگاهي تعلق داريد كه پول خوبي ميدهد يعني كسي شما را ساپورت ميكند و هزينهها با نماينده آن شركت در خارج از كشور است. من قبلاً اين شرايط را داشتهام خب اصلاً نگران نبوديم و به چيزهايي كه الان دارم ميگويم فكر نميكرديم. ميگفتم پولش را كس ديگري ميدهد، چرا استفاده نكنيم. ميرفتيم استفاده ميكرديم و ناراحت هم نبوديم. به نفعمان هم بود و اگر بحث اردوي خارجي هم پيش ميآمد از نظر خودم خيلي هم بهتر بود و لذت بيشتري هم ميبرديم. اما الان اينجا كه هستم، وقتي قرار است اين پول را به زحمت جور كرده و برسانيم، خب طبيعتاً به فكر اردوهاي گذشته و خارج از كشور نميافتيم.
تأثير دلالها در برپايي اردوهاي خارجي چه اندازه است؟ خصوصاً كه گاهي بازيكنان نيز از شرايط اردو ناراضي هستند. مطمئناً آنها هم بيزينس و كار خود را دارند و به دنبال اين هستند كه با بردن تيمها به مكانهاي مد نظر، سود خود را داشته باشند ولو اينكه تيمها از اين سفر آسيب ببينند. آنها سعي ميكنند يخچال فريزر را در قطب شمال بفروشند. شما نبايد بخريد. اين بستگي به خودتان دارد. خب بعضيها دوست دارند بروند خارج! خصوصاً كه قرار باشد حق مأموريت خود را نيز به دلار بگيرند. اما ميتوان قانون گذاشت و جلوي آن را گرفت، ميتوان نظارت كرد. مطمئن باشيد هيج تيمي از اينكه به اردوي خارجي نرود ضرر نميكند و هيچ اتفاق بدي برايش نميافتد.
وزارت ورزش چه نقشي ميتواند در كاهش اين اردوها داشته باشد؟وزارت ورزش يا هر جاي ديگري، اصلاً وزارت اقتصاد كه متولي اقتصاد كشور است ميتواند بابت ايجاد فضاهاي خدماتي ورزش و افزايش شغل و سرمايهگذاري در اين راستا از علاقهمندان به سرمايهگذاري دعوت به همكاري كند و حتي تسهيلات بدهد. ميتوان با توجه به شرايط و تنوع جغرافيايي و آب و هوايي ايران و سرمايهگذاري افراد متمول در مناطق مناسب، مجتمعهاي تفريحي ورزشي زد تا نه فقط تيمهاي داخلي كه تيمهاي خارجي نيز به جاي دبي به ايران بيايند. بدون شك ما شرايطمان از تركيه و امارات بسيار سرتر است اما بايد سرمايهگذاري شود. ضمن اينكه ميتوان قانون و مقرراتي گذاشت براي منع تيمها از رفتن به اردوهاي خارجي. اين كار نشدني نيست اما، بايد بخواهيم.
