جواد محرمي
در حالي كه طي يكي دوسال گذشته به طرز مشكوكي از سوي آموزش و پرورش برخي دروس و حتي ابيات شعرهايي كه رنگ و بوي ايثار و شهادت از آنها به مشام ميرسيد حذف و تعديل شده است خانه فرهنگ ايثار دفتر امور ايثارگران وزارت ارشاد به مناسبت روز ادبيات كودكان و نوجوانان اولين نشست تخصصي «فرهنگسازي ايثار درحوزه كودك و نوجوان» را برگزار كرد.
حذف و حساسيت روي موضوعات مربوط به ايثار و شهادت رويهاي مشكوك است كه همچنان ادامه دارد ولي شايد از يك بعد اين اتفاق عجيب بتواند مثبت تلقي شود چراكه اهميت سنين كودك و نوجوان و تأثيرگذاري بر اين سنين را گوشزد ميكند و اينكه دشمنان و بدخواهان اين ملت دقيقاً از چه موضوعات و مفاهيمي ترس دارند و دوست ندارند آن مفاهيم در ذهن و افكار كودكان ايراني تهنشين شده و فرزندان اين سرزمين اطلاعي از آن داشته باشند. در نشست «فرهنگسازي ايثار درحوزه كودك و نوجوان» كه همزمان با روز جهاني كودك در ساختمان خانه فرهنگ ايثار برپا شد، عبدالحميد مؤذن مدير خانه فرهنگ ايثار و جمعي از نويسندگان نامآشناي حوزه كودك از جمله زهرا زواريان، مصطفي خرامان، محمدرضا اصلاني، هادي خورشاهيان و طاهره ايبد حضور داشتند و با هدف ترويج و نهادينهسازي فرهنگ ايثار، مهرباني و فداكاري در كودكان و نوجوانان به بحث و تبادل نظر پرداختند.
در ابتداي اين نشست عبدالحميد مؤذن به نقش و اهميت قلم و ادبيات در ترويج فرهنگ ايثار و فداكاري ميان كودكان و نوجوانان اشاره كرد و افزود: در آغاز بايد ديد كه منظور از ادبيات كودكان و نوجوانان چيست؟ به تعبيري ميتوان گفت ادبيات كودكان، متوني تازه هستند كه دربردارنده درون و محتواي راستين واژهها براي كودكانند. واژگاني كه به منظور تربيت فردي و اجتماعي آنان به گونهاي زيبا و هنري بيان ميشوند و افزون بر اين، به رشد علمي، فكري، شخصيتي و نيز تخيل و شوقانگيزي كودكان كمك ميكنند. چنين كاري با گزينش واژگاني كه متناسب سن كودك و توان درك و دريافت وي باشد، البته با بهرهوري از شيوهاي زيبا مناسب، رغبتانگيز و ظريف به فرجام ميرسد و در نهايت به رشد اخلاقي و شخصيتي كودك كمك ميكند. مدير خانه فرهنگ ايثار و مقاومت در ادامه به برخي از اهداف و برنامههاي خانه فرهنگ ايثار پرداخت و در اين باره گفت: خانه فرهنگ ايثار و مقاومت با هدف ترويج و تقويت فرهنگ ايثار و فداكاري در تمام جنبهها و زوايا به دنبال اين است كه اين فرهنگ انسانساز و اثرگذار را در جامعه جاري كند و توسعه دهد و فرهنگ ايثار تقويت نميشود مگر آنكه بكوشيم در قدم اول آن را در ميان كودكان و نوجوانان آموزش دهيم و نهادينه كنيم.
مدير خانه فرهنگ ايثار تصريح كرد: در بحث و مقوله فرهنگ ايثار، مشكلي كه با آن مواجهايم تعريف ايثار است زيرا هر زمان از ايثار نام ميبريم اغلب ذهن به سمت و سوي جنگ و دفاع مقدس كشيده ميشود در حالي كه جنگ، دفاع مقدس و شهادت، همه ايثار نيست، اگرچه شهادت و جانبازي، قله و منتهاي ايثار محسوب ميشود اما نميتوان همه معنا و مفهوم ايثار را در آن خلاصه كرد چراكه ايثار دامنهاي وسيع دارد و ابعاد بسياري از زندگي آدمي را دربرميگيرد. مؤذن يادآور شد: اگرچه ما ملتي با پشتوانه عظيم فرهنگ ايثار هستيم و سرتاسر تاريخمان مملو از حماسهها و ازجانگذشتگيها و مهربانيهاست اما جاي خالي فداكاري (ايثار اجتماعي) در دنياي امروز ما بسيار خالي احساس ميشود.
وي افزود: در خانه فرهنگ ايثار و مقاومت به دنبال آن هستيم تا ايثار را در همه ابعاد: ايثار جان، ايثار سلامتي، ايثار مال، ايثار حق، ايثار محبت، ايثار وقت، ايثار فرصت و... تبيين و ترويج كنيم و تلاش نماييم كه ايثار و فداكاري در جامعه و در همه وجوه آن جلوهگر شود، زيرا اعتقاد داريم به اينكه اگر ميخواهيم جامعهاي مسئول داشته باشيم بايد به فرهنگ ايثار به طور خاص توجه كنيم و اين فرهنگ ارزشمند را از همان دوران كودكي به افراد جامعه آموزش دهيم و ميانشان ترويج كنيم و بيترديد براي اين كار و براي رسيدن به اين هدف به همياري و همكاري و مشاركت دلسوزانه و متعهدانه اهل قلم نياز داريم.
مؤذن به نقش مؤثر نويسندگان حوزه كودك در گسترش فرهنگ مهرباني پرداخت و گفت: از اين رو از ايده، فكر و طرح اصحاب قلم در مقوله ترويج فرهنگ ايثار و فداكاري استقبال و از آن حمايت ميكنيم. اعضاي اين نشست كه شامل نويسندگان حوزه ادبيات كودك و نوجوان هستند و ساير دغدغهمندان را براي توليد محتوا در زمينههاي مختلف ايثار و فداكاري، همكاري و مشاركت دعوت ميكنيم. نشستهاي تخصصي «فرهنگسازي ايثار در حوزه كودكان و نوجوان» به صورت دو هفته يكبار برگزار ميشود.
طي يكي دو سال اخير برخي از دروس مرتبط با موضوع جهاد و شهادت از كتب درسي مقطع ابتدايي حذف و تعديل شده است، براي مثال سال گذشته درس حسين فهميده از دروس يكي از مقاطع ابتدايي حذف شد و امسال نيز شنيده ميشود كه يكي از ابيات كه در آن واژه شهادت به كار رفته از يكي ازشعرهاي معروف دوره ابتدايي بيرون آورده شده است. سالها پيش در خبرها ميخوانديم و ميشنيديم كه مثلاً امريكاييها از دولت مرتجعي چون عربستان سعودي درخواست كردهاند كه آياتي از قرآن را كه به جهاد اشاره دارند از دروس و حتي قرآنها حذف كنند، خبر حذف متون آموزشي مرتبط با شهادت در ايران ناخودآگاه ذهن آدم را به ياد اخباري از اين دست ميانداخت، آنچه ميتواند مايه اميدواري باشد اين است كه حساسيت دشمنان نسبت به اين مفاهيم براي برخي از مسئولان آموزشي و فرهنگي كشور تا حدي روشن شده و انشاءالله در ادامه به شكلي جديتر به اهميت اين موضوع در ادبيات و دروس سنين كودك و نوجوان پرداخته خواهد شد. از اين منظر برگزاري نشست «فرهنگسازي ايثار درحوزه كودكان و نوجوان» را بايد به فال نيك گرفت.
