پيشنهاد كتاب براي مطالعه آخر هفته

«چمران» معلم متعهد و جنگجوي پرهيزكار

حسام آبنوس

 

كتاب «بينش و نيايش» دو تصوير از شهيد مصطفي چمران را به خواننده نشان مي‌دهد.

حقيقتاً چمران كيست؟ اين سؤالي است كه با گذشت 35 سال از شهادت اين انسان بزرگ همچنان جواب دادن به آن دشوار است، دشوار از آن جهت كه چمران انساني يك بُعدي نبود و در ابعاد مختلفي حرف براي گفتن داشت. او مرد جنگ‌‌هاي نامنظم، مرد فيزيك پلاسما، مرد گفت‌‌وگوهاي ديپلماتيك، عارف واصل، انقلابي اصيل و... بود و همين سبب شده بود كه شناخت چمران حتي براي نزديك‌ترين افراد به او نيز امري دور از دسترس باشد.

 

كتاب «بينش و نيايش» يكي از كتاب‌‌هايي است كه دو چهره متفاوت از شهيد دكتر مصطفي چمران را به خواننده يا بهتر است گفته شود به آنهايي كه مي‌خواهند چمران را بهتر بشناسند نشان مي‌‌دهد و از اين رو مي‌‌توان اين كتاب را به آنها توصيه كرد.

اين كتاب از دو بخشِ «بينش» كه شامل سخنراني‌‌هاي اين معلم متعهد و «نيايش» كه نيايش‌‌هاي دست‌نويس اين جنگجوي پرهيزكار است تشكيل شده و همين سبب مي‌‌شود كه خواننده با دو وجه از انديشه شهيد چمران روبه‌رو شود.

 

«‌ما مخالف استفاده از تناقضات ابر‌قدرت‌ها نيستيم ولي معتقديم تا وقتي كه ما استقلال‌ ذاتي و خودكفايي خود را تأمين نكنيم، بازيچه قدرت‌هاي خارجي و سياست‌هاي شوم استعماري باقي خواهيم ماند.»

 

اين برشي از بخش بينش اين كتاب است كه مي‌‌بينيم اين شهيد چگونه بر آنهايي كه دم از سازش با ابرقدرت‌‌ها مي‌‌زنند مي‌‌تازد و آنها را سرزنش مي‌‌كند و توجه‌‌ها را به سوي رشد و پيشرفت داخلي جلب مي‌‌كند و پاسخي است بر بسياري از اما و اگرهاي اين روزها كه اگر شهدا در روزگار كنوني بودند چه موضعي اتخاذ مي‌‌كردند كه با خواندن بخش «بينش» مي‌‌توان از مواضع روشنگرانه اين يار صديق امام(ره) و انقلاب مطلع شد.

 

در بخش «نيايش» نيز خواننده تصويري از دكتر مصطفي چمران مي‌‌بيند كه گويي عارفي واصل در مسير تقرب به بارگاه باري‌تعالي در حال مناجات كردن است. در اين فصل خواننده عباراتي را مي‌‌خواند و از نظر مي‌‌گذراند كه موجب حيرت است؛ عباراتي كه ريشه در خاستگاه فكري شهيد چمران دارد كه ريشه آن در تعاليم ديني اين انديشمند اسلامي است. يكي از اين نيايش‌‌ها بنا به ادعايي كه در پاورقي كتاب آمده آخرين دست‌نوشته شهيد چمران پيش از شهادت است.
چمران، از سويي با موقعيت‌‌هاي اجتماعي و سياسي ايران و جهان آشنا بود و در هر موقعيتي مي‌‌دانست چه بايد بكند، و از سويي در رابطه با خدا، چنان به ريسمان توكل و عشق او چنگ زده بود و با او چنان پيماني داشت كه لحظه لحظه‌‌هاي عمرش شاهد اين پيوند ناگسستني بود. كتاب «بينش و نيايش» كه انتشارات دفتر نشر فرهنگ اسلامي آن را تاكنون 22 مرتبه تجديد چاپ كرده، بر آن است كه شخصيت شهيد دكتر مصطفي چمران را از اين دو بُعد، مورد كنكاش و بررسي قرار دهد.