سعيد احمديان
فساد در فوتبال ايران را نميشود انكار كرد، هر قدر هم مديران باشگاهها و فدراسيون سعي در تكذيب اين واقعيت داشته باشند، همه چيز آشكارا از يك فساد گسترده در فوتبال ايران حكايت دارد و سال به سال با اهمال مسئولان نظارتي و قضايي، اين مسئله بيشتر و بيشتر ميشود تا جايي كه امروز فوتبال در ايران به يكي از مهمترين بنگاههاي دلالي و فساد تبديل شده و هزينههاي هنگفتي كه از بيتالمال در اين رشته ورزشي ميشود، زمينهساز ناهنجاريهاي زيادي در فوتبال شده است. نمونه فسادهاي فوتبال را ميتوان در بنگاههاي شرطبندي ديد كه به صورت غيرقانوني و گاهي قانوني در سالهاي گذشته به صورت قارچ رشد كرده و كمتر برخوردي براي جلوگيري از اين رويه نادرست و خلاف در فوتبال صورت گرفته است. رؤياي يك شبه پولدار شدن برخي هواداران فوتبال بدون شك، نقش زيادي در گرايش آنها به سوي شرطبنديهاي غيرقانوني دارد، مسئلهاي كه سبب شده پولهاي كلاني به جيب بنگاههاي شرطبندي فعال در فوتبال برود و بازارشان را سكه كند. البته در اين بين عدم اطلاعرساني فدراسيون فوتبال و وزارت ورزش و همچنين نهادهاي قضايي در جهت غيرقانوني بودن اين فعاليتها، سبب شده تا هر روز كه ميگذرد هواداران بيشتري با ورود به اين بنگاهها شانسشان را براي كسب پولهاي كلان در يك شب امتحان كنند.
اين در حالي است كه در اين بين تنها سود اصلي به برگزاركنندگان شرطبندي ميرسد و آنها توانستهاند از اين راه درآمدهاي غيرقانوني و هنگفتي را در سالهاي اخير كسب كنند. اين حركت غيرقانوني در حالي در سطح فوتبال رو به گسترش است كه ممنوعيت شرطبندي چه در ورزش و چه حوزههاي ديگر در قوانين مختلف گنجانده شده اما با اين حال حساسيت زيادي نسبت به برخورد با اين پديده غيرقانوني در سطح دستگاههاي متولي وجود ندارد، هر چند در مواردي برخوردهايي با بنگاههاي شرطبندي به خصوص در استانهاي شمالي كشور صورت گرفته اما گسترش شرطبندي در فوتبال كشور نشان ميدهد كه نداشتن اراده محكم براي مقابله با اين معضل غيرقانوني در دستگاههاي متولي وجود ندارد و آنها نتوانستهاند قدمي در راه ريشهكن كردن شرطبندي بردارند. تأسفبرانگيزتر هم اين است كه بعضي از نهادهاي مرتبط با فوتبال هم به اين حوزه وارد شدهاند و به صورت غيرقانوني در حال كسب درآمد از راه شرطبندي هستند، مسئلهاي كه ميتواند به رسميت بخشيدن به اين پديده غيرقانوني و مفسدهانگيز كمك كند.
به هر حال بديهي است شرطبنديهاي رايج ميتواند تبعات زيادي هم براي فوتبال داشته باشد و به فسادهاي بيشتري در اين ورزش دامن بزند و متوجه برخي از نتايج و سقوط و صعود تيمها باشد، مسئلهاي كه بارها در چند سالي كه از ورود پولهاي بيحساب و بيضابطه به فوتبال ميگذرد شنيده شده و مربيان و بازيكنان زيادي نسبت به آن هشدار دادهاند، تعيين نتايج در بنگاههاي شرطبندي به جاي زمين فوتبال از جمله حربههايي است كه از سوي بنگاهها با تطميع بازيكنان، مربيان و ديگر عوامل اجرايي يك مسابقه فوتبال صورت ميگيرد و سبب ميشود تا چهره فوتبال لكهدار شود و سلامت برخي نتايج زير سؤال برود. با توجه به گسترش شرطبنديها در فوتبال ايران، اين بنگاهها به سمت مافيايي شدن در فوتبال در حال حركت هستند و اهمال و سستي در برخورد با چنين افرادي كه دامن ورزش فوتبال را آلوده كردهاند، ميتواند در آينده نزديك، سيستم فوتبال كشورمان را زير سؤال ببرد.
اين مسئله در گزارش قرائت شده پرونده فساد در فوتبال هم به آن اشاره شده و در بخشي از آن به صراحت آمده است: «شرطبندي باعث شده تا عدهاي براي برنده شدن در شرطبنديها به تباني با برخي بازيكنان و داوران روي آورند. اين پديده منفي، عمدتاً از طريق سايتهاي شرطبندي و همچنين فروش اوراق پيشبيني نتايج مسابقات داخلي و خارجي صورت ميپذيرد. بديهي است، نقش شرطبندي در نتايج ورزشي تأثيرگذار بوده و در اين خصوص، علاوه بر برخي از بازيكنان، تعدادي از داوران نيز ميتوانند با باندهاي شرطبندي در تغيير نتايج تيمها تأثيرگذار باشند كه شواهدي از اين دست موجود است.» با توجه به اهميت اين مسئله كه بنيان و سلامت فوتبال را هدف گرفته، به نظر ميرسد بايد نهادهاي قضايي جديتر از گذشته براي ريشه كردن اين فساد در برخورد با متهمان اهمال نكنند و همچنين فدراسيون فوتبال شرايطي را براي پاكسازي فوتبال فراهم آورد و براي جلوگيري از گسترش اين پديده غيرقانوني كه زمينه گسترش هر چه بيشتر فساد را فراهم ميآورد، برنامهريزي كند.