تنش قطر با عربستان سعودي همچنان به صورت فزاينده ادامه دارد. همزمان كه برخي مقامات قطري از ممنوعيت ورود حجاج اين كشور به مسجد الحرام خبر دادند، علماي سعودي عليه قطر موضع گرفتند كه با واكنش همتايان تركي خود مواجه شدند و در همين حال آلمان نسبت به تشديد بحران و احتمال جنگ هشدار داد.
علي بن صميخ المري، رئيس كميته ملي حقوق بشر قطر اعلام كرد سعوديها مانع ورود شهروندان قطري به مسجد الحرام شدهاند و از آنها خواستهاند فوري عربستان را ترك كنند. وي با اشاره به اينكه يك قطري از كعبه بيرون انداخته شده، تأكيد كرد: اين اقدام نقض آشكار حقوق مسلمانان قطري در اداي مناسك مذهبي است. از سوي ديگر، مفتي سعودي به دولت قطر به شدت حمله كرد و اقدامات برخي كشورهاي عربي عليه دوحه را به نفع آينده قطريها دانست. عبدالعزيز بن عبدالله آل الشيخ، مفتي اعظم عربستان در مصاحبه با روزنامه فرامنطقهاي الحياه گفت: اقدامات اخير عربستان و كشورهاي ديگر عليه قطر اقدامات اجرايي است كه «به نفع مسلمانان است و براي آينده خود قطريها مفيد است. اين اقدامات بر پايه حكمت و بصيرت است و براي همگان فايده دارد.» آل الشيخ گفت: «تلاشهايي براي خدشهدار كردن چهره محمد بن عبدالوهاب(بنيانگذار ديدگاه جديدي در مذهب سني حنبلي است كه بعدها به نام وهابيت در ميان مسلمانان و علماي سني عربستان سعودي ريشه گرفت) وجود دارد. بيانيهاي كه اخيراً نوادگان محمد بن عبدالوهاب صادر كرده و از انتساب به امير سابق قطر برائت كردند براي همگان واضح بود؛ كسي كه خود را به محمد بن عبدالوهاب منسوب ميكند درحالي كه از وي نيست بايد اين را ترك كند.»
در مقابل، گروه موسوم به «اتحاديه علماي مسلمين» در استانبول در بيانيهاي محاصره قطر توسط عربستان و چندين كشور را «ظالمانه و غيرقانوني» توصيف كرد. اين گروه تأكيد كرده، محاصرهاي كه برخي كشورهاي عربي روي قطر وضع كردهاند، از نظر شرعي حرام است و در ماه رمضان نيز بر گناه آن افزوده ميشود. اين اتحاديه همچنين اعلام كرد: مجرم دانستن مقاومت فلسطين خيانت به امت عربي و دين اسلام و باعث انتشار فتنهها و تنشها در منطقه شده و باعث نااميدي جوانان و عدم اعتماد آنها به اهداف و نابودي هويت و گرايشات آنها در درون امت عربي و مسلمان خواهد شد.
جنگ فتواي علماي سني طرفدار عربستان و قطر پس از آن رخ ميدهد كه روابط دو كشور به صورت بيسابقه با تنش مواجه شده است. اين تيرگي و تنش بيسابقه در سايه مطالب منتشر شده در سايت رسمي خبرگزاري دولتي قطر به نقل از امير اين كشور بهوجود آمد كه با حمله متقابل رسانههاي دوطرف همراه بوده است. دولت قطر اعلام كرده است كه اين سايت هدف حمله سايبري قرار گرفته و مطالب منتشر شده متعلق به امير قطر نيست اما عربستان و امارات اين توضيح قطر را رد كردهاند. در پي بالا گرفتن اين تنشها كه درست چند روز بعد از اجلاس سران تعدادي از كشورهاي عربي و اسلامي با ترامپ به ميزباني عربستان در شهر رياض آغاز شد، دولت كويت درصدد ميانجيگري برآمد كه اين ميانجيگري بينتيجه بوده است. كشورهاي بحرين، عربستان، مصر و امارات و چند كشور عربي ديگر دوشنبه گذشته در اقدامي هماهنگ قطع روابط ديپلماتيك خود با قطر را اعلام كردند و در پي آن پروازهاي شركتهاي هواپيمايي مصر، امارات و عربستان با قطر به حالت تعليق درآمد. در همين حال، رسانههاي سعودي حملات شديدي را عليه تركيه آغاز كردهاند. تركيه به صورت جدي از قطر حمايت كرده و قصد دارد در اين كشور نيروي نظامي مستقر كند. روزنامه سعودي عكاظ با تيتر «نئوعثمانيها از دروازه قطر به منطقه باز ميگردند» به «اردوغان» حمله كرد. اين روزنامه نوشت: 146 سال گذشت اما تاريخ تكرار ميشود. «جاسم آل ثاني» پسر حاكم قطر در سال 1871 از نيروهاي عثماني ميخواهد كه از او حمايت كنند و پرچم تركيه را بر فراز منزلش بر ميافرازد. امروز نيز «تميم بن حمد آل ثاني» امير كنوني قطر در پي تحريمها، به رجب طيب اردوغان كه در رؤياي بازپس گرفتن جايگاه دولت عثماني است، پناه ميبرد.
هشدار آلمان
وزير خارجه آلمان هشدار داد كه تنش در روابط قطر و عربستان ميتواند به يك جنگ منجر شود. زيگمار گابريل، وزير امور خارجه آلمان در عين حال توضيح داد كه هنوز فرصت براي جلوگيري از وقوع چنين جنگي وجود دارد. ديپلمات بلندپايه آلماني به ديدارهاي اخيرش با وزراي خارجه تركيه، قطر و عربستان و همچنين تماسهاي تلفني با همتايان ايراني و كويتي خود اشاره كرده و گفت كه در مذاكرات صورت گرفته، پيام نگراني آلمان از وضعيت فعلي حاشيه جنوبي خليج فارس را به اطلاع طرفهاي مذاكره رسانده است. ابراز نگراني مقامات آلماني نسبت به تحولات قطر چندان هم بيارتباط با مراودات اقتصادي دوحه با آلمان و ساير كشورهاي اروپايي نيست. در واقع روابط اقتصادي دوحه و برلين نقش بسزايي در اعلام نگراني مقامات آلماني دارد. قطر بزرگترين صادركننده گاز مايع در جهان است، اما علاوه براين، قطر براي آلمان يك شريك تجاري مهم نيز است. صادرات 5/2 ميليارد يورويي آلمان به قطر در سال 2016 باعث شده تا قطر پنجاه و دومين مقصد كالاهاي آلماني به شمار رود، اما اين كشور كوچك داراييها و سرمايهگذاريهاي بزرگي را در سرزمين ژرمنها دنبال كرده است. از دويچه بانك، معروفترين بانك آلمان تا شركت صنعتي زيمنس ميتوان ردپاي شاهزادگان قطري را پيدا كرد. همچنين 17 درصد از سهام شركت فولكس واگن نيز متعلق به قطر است. علاوه بر آلمان، تركيه نيز نسبت به تشديد بحران ابراز نگراني كرد. بنعالي ييلديريم، نخست وزير تركيه در مراسم افطار با مقامات تجاري در دفتر نخست وزيري در استانبول گفت: مشكل جديدي كه ممكن است در قطر ايجاد شود به داخل منطقه محدود نميشود. به دليل ماهيت ژئواستراتژيك اين منطقه اين خطر وجود دارد كه اين مسئله به يك مشكل جهاني تبديل شود.
وكيل امريكايي براي قطر
قطر دادستان كل اسبق امريكا را به عنوان وكيل مدافع خود جهت اثبات پايبندي دوحه به معيارهاي امريكا درباره ممانعت از حمايت مالي از تروريسم به خدمت گرفت. به گزارش اسكاي نيوز عربي، قطر در ازاي 5/2 ميليون دلار جان اشكرافت، دادستان كل اسبق امريكا و رئيس شركت وكالت و روابط عمومي را براي 5/1 ماه استخدام كرده است تا بهوسيله وي پايبندي خود به معيارهاي امريكا درباره ممانعت از حمايت مالي از تروريسم و تلاشهايش در زمينه مبارزه با تروريسم جهاني را ثابت كند. در بيانيه اداره شركت طرف قرارداد آمده است: فعاليت اين شركت شامل اداره بحران و ارتباط با رسانهها و توضيح دادن تلاشها درباره مبارزه با تروريسم جهاني و پايبندي به تحقق اهداف است. مايكل ساليوان، شريك اشكرافت در شركت مذكور درباره اين قرارداد گفت: قطر اطمينان دارد بررسي و تحليلها نشان خواهد داد دوحه تدابير نظارت بر تلاشهاي پولشويي و ممانعت از آن را كه تروريستها براي تأمين مالي خود انجام ميدهند، اتخاذ كرده است. اشكرافت در دوره ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵ در دوره رياستجمهوري جورج بوش پسر دادستان كل امريكا بود. او در دورهاي كه حملات ۱۱ سپتامبر رخ داد، اين سمت را برعهده داشت.
