
جواد محرمي
«فرزند صبح» فيلمي به كارگرداني بهروز افخمي است كه در سال 83 با محوريت زندگي امام خميني(ره) ساخته شد اما پس از يك بار نمايش در جشنواره فيلم فجر به بايگاني مؤسسه تنظيم نشر امام و انجمن سينماي دفاع مقدس رفت.
با روي كارآمدن محمدحسين نيرومند بر رياست انجمن سينماي دفاع مقدس در آبان ماه ۹۵ وي اعلام كرد با بهروز افخمي براي به سرانجام رساندن پروژه پرهزينه فرزند صبح با موضوع زندگاني حضرت امام خميني(ره) به توافق رسيده است و بيان كرد: «پس از مدتها كه از اكران فيلم سينمايي «فرزند صبح» در جشنواره فيلم فجر ميگذرد و زمينه اكران فيلم به دليل مشكلاتي كه داشت فراهم نشد در صحبتهايي كه با بهروز افخمي داشتم به اين نتيجه رسيديم كه فيلم تدوين مجدد شود و موسيقي و صداگذاري مجدد زير نظر ايشان انجام گردد و بتوانيم فيلم را به نمايش درآوريم. فيلم اشكالاتي داشت كه انشاءالله با تدوين مجدد و انجام مراحل پس توليد مجدد مرتفع ميشود.»
اين درحالي است كه پس از گذشت هفت ماه از صحبتهاي نيرومند همچنان وضعيت فيلم به همان شكل سابق است و حل مشكل آن نيازمند يك مديريت صحيح در فضاي شفاف است كه گويا فعلا خبري از آن نيست تا فیلم بنيانگذار جمهوري اسلامي به روي پرده سينماها برود. سينماي هر كشوري به طور طبيعي همواره تحت تأثير شخصيتهاي سياسي تأثيرگذارش فيلمهايي از زواياي مختلف توليد ميكند و نمونه بارز آن سينماي هاليوود است كه براي جان اف كندي و آبراهام لينكلن از رئيسجمهوران مهم امريكا فيلمهاي پرشمار و بزرگ و كوچكي را ساخته كه در تاريخ سينماي امريكا ماندگار شدند يا ساخت اسطورهسازيهاي بسيار مانند عمر مختار است كه نقش جاودانه آن را آنتوني كويين بازي كرد. به راستي سينماي ايران با اين همه نهادهاي صاحب پول كه صرف ساخت فيلمهاي ريز و درشت ميشود چرا براي بنيانگذار كشورش دست به اقدامي نميزند؟
جفا به حضرت امام(ره)بهروز افخمي و محمدرضا شرف الدين با «فرزند صبح» علاوه بر اينكه بودجه بسياري را هزينه كردند و دست آخر چيزي عايد سينما و فرهنگ نكردند ضربهای به سينماي ايران و حضرت امام خميني(ره) وارد كردند، چراكه بسياري از فيلمسازان را براي نزديك شدن به اين فضا بيميل كردند و همه اين اتفاقات غمانگيز براي فيلمي كه قرار بود ماندگار شود از سمت مديريت ضعيف ميآيد كه هزينه بسياري را براي بيتالمال به دنبال داشت. زماني كه فيلم فرزند صبح در جشنواره فيلم فجر رونمايي شد، مشخص شد كه مشكلات بيشتر از تدوين و موسيقي است. افخمي در پس توليد آن به خارج از كشور رفت و اعلام كرد مشكلات ناشي از كارگرداني ضعيف او نبوده بلكه ناشي از تدوين و موسيقي اشتباه بوده است اما واقعيت اين بود كه فيلم پرهزينه فرزند صبح چه در شكل روايت و چه در كارگرداني كه شامل باورپذير نبودن شخصيتها و بازيهاي تصنعي ميشد داراي ضعفهاي عديده بود و به هيچ وجه تناسبي با هزينههايي كه براي آن شده بود نداشت و به طور طبيعي در شأن بنيانگذار انقلاب اسلامي ساخته نشده بود. البته هنوز هم ميتوان با يك مديريت درست در انجمن سينماي دفاع مقدس براي احياي حداقلي اين فيلم تلاش كرد و از زيادهخواهي عوامل تأثيرگذار آن كاست. بهروز افخمي نیز مؤسسه تنظيم نشر امام و انجمن سينماي دفاع مقدس را نسبت به پروژه فرزند صبح مسئول میداند.
وعدههایی که عملی نشدمديرعامل پيشين انجمن سينماي دفاع مقدس بارها از تدوين مجدد
«فرزند صبح» سخن گفته بود كه هيچ كدام عملي نشد و يكي از آخرين مصاحبههاي شرف الدين در خرداد ۹۴ بود كه اعلام كرد: «در آخرين مونتاژي كه روي فرزند صبح انجام شد بهروز افخمي در كنار تدوينگر حضور نداشت. اين حق طبيعي كارگردان است كه چنين فيلمي را نپذيرد، چراكه بايد از نحوه تدوين فيلم اطلاع داشته باشد و اين هم حق طبيعي وي بود كه پيگير اثري باشد كه برايش زحمتهاي زيادي كشيده است. اخيراً افخمي با مؤسسه تنظيم نشر آثار امام ارتباط برقرار كرده تا فيلم را مجدداً خودش مونتاژ كند. با توجه به آن تصاويري كه از راشهاي موجود فيلم ديدم، فكر ميكنم پس از پايان تدوين شاهد يك اثر سينمايي خوب و قابل توجه خواهيم بود.» او همچنين گفته بود: «پيرو اين خبر من هم به عنوان تهيه كننده اين فيلم بايد مناسبات گذشته را بررسي ميكردم برخي از موضوعات مربوط به تهيه كننده است كه بايد حل و فصل شود. يكي از اين موضوعات بدهكاري پروژه به عوامل سازنده اين فيلم است كه همواره طي اين مدت شرمنده آنها بودهام. مناسبتهاي حقوقي و قانوني سد راه اين فيلم است. بدين معني كه اگر اين فيلم را هم دوستان به اتمام برسانند براي گرفتن پروانه نمايش نياز به موافقت من دارند و تا زماني كه با عوامل تسويه نشود مطلقاً موافقت نخواهم كرد.»
شرفالدين چندي بعد از مديرعاملي انجمن سينماي دفاع مقدس كنار رفت و وعدههاي او درباره به سرانجام رساندن پروژه فرزند صبح هيچ گاه رنگ واقعيت به خود نگرفت. بايد منتظر ماند و ديد كه فيلم فرزند صبح در دوره مديريت محمدحسين نيرومند براي اكران در سينماهاي كشور آماده ميشود يا خير؟ در حالي كه انقلاب اسلامي دهه چهارم خود را به پايان ميرساند و ميرود كه وارد دهه پنجم اين رويداد بزرگ شود و با وجود اينكه ادعا ميشود ايران يكي از معدود كشورهاي صاحب سينما در جهان است و بايد به اين سينما در جهان باليد هنوز حتي يك اثر سينمايي درباره بنيانگذار فقيد انقلاب اسلامي ساخته نشده است.