جواد محرمي
چندماه پيش از انتخابات فشارهاي دولتي روي برنامه ثريا رو به افزايش نهاد. وزير بهداشت در برنامه زنده در پاسخ به سؤال مجري درباره حقوقهاي نجومي تاب نياورد و لب به تندگويي گشود. فشارها پس از اين ماجرا بر ثريا بيشتر شد. اين درحالي بود كه دولت يازدهم از ابتدا با ژست نبستن دهان منتقدان روي كار آمده بود. فشارهاي دولتي به صداوسيما به ويژه در ماههاي پاياني عمر دولت ابتدا باعث نيمهتعطيل شدن و سپس منجر به تعطيلي كامل اين برنامه شد. هر چند مسئولان سازمان هيچگاه به طور رسمي اعلام به تعطيلي برنامه نكردهاند.
بسياري از برنامههاي ثريا در ماههاي اخير بهرغم اعلام قبلي امكان پخش نيافت. در دي ماه سال گذشته اين برنامه پس از چند برنامه انتقادي دچار تعطيلي دو ماه و نيمه شد و پس از حمايتهاي مردمي و دانشجويي اسفند ماه سال 95 با اعمال محدوديتهايي دوباره به آنتن برگشت.
ثريا تا كنون چند بار مورد لطف رهبر معظم انقلاب قرار گرفته است و در برنامه سه ستاره امسال نيز در بخش برنامه تخصصي به انتخاب مردم در بين سه برنامه برتر سال گذشته قرار گرفت و تنديس مردمي را دريافت كرد كه اين مسئله نشاندهنده استقبال ويژه مردم از برنامه ثريا بود. اما اين حمايتهاي مردمي ظاهراً هنوز نتوانسته برفشارهاي وارده بر اين برنامه غلبه كند و اين روزها مدتي است ثريا روي آنتن نميرود.
محسن مقصودي، تهيهكننده برنامه ثريا اخيراً درباره تعطيلي اين برنامه و اينكه آيا قرارداد برنامه تمام شده است يا نه به فارس گفته است: قرارداد ثريا هنوز تمام نشده، اما كنداكتور شبكه و برنامهريزي مديران به نحوي بوده كه ثريا امكان پخش در اين ايام نداشته است. ما هم منتظريم تا انشاءالله ثريا در آينده در كنداكتور قرار بگيرد.
ايام انتخابات هم در اين مسئله مؤثر بوده است. مقصودي به اين اشاره كرده كه پيش از آغاز ايام تبليغات، برنامه ثريا در كنداكتور پخش بود و مهمانها هم دعوت شدند اما پيش از پخش، برنامه بنا بر مصلحتهايي لغو شد. به هر حال اين تصميمات در حيطه اختيار مديران سيما و شبكه است و حتماً مصلحتهايي تشخيص دادهاند.
اين تهيهكننده در پاسخ به اين سؤال كه چرا پس از انتخابات ثريا پخش نشد اينگونه پاسخ داده است: «نميدانم. ما آماده بوديم، برنامه در كنداكتور قرار نگرفت. ما حتي در ايام تبليغات انتخابات هم آماده بوديم با حضور نگاههاي مختلف به مسائل اصلي كشور بپردازيم كه ميسر نشد. چهار سال قبل هم ثريا در ايام انتخابات 92 چندين برنامه در ايام منتهي به انتخابات داشت. به هر حال سياستهاي سازمان در اين زمينه متفاوت بود.»
مقصودي به اين اشاره كرده كه در ماه رمضان هم برنامه ثريا پخش نميشود: «البته ما در برخي از سالهاي گذشته ماه رمضان ويژهبرنامههاي خوبي در ثريا داشتيم، اما در دو ماه رمضان اخير طراحي مديران شبكه به گونهاي بود كه برنامه مناسبتي در اين ماه پخش شود و ثريا امكان پخش نداشت.»
برنامه ثريا در شش ماه اخير فقط چهار بار روي آنتن رفته است. اين حالت تعطيليهاي مكرر ميتواند به رشد و جايگاه برنامه ثريا ضربه بزند. به هر حال شرايطي كه در سالهاي اخير رخ داده، تيم ثريا را با مشكلات متعددي مواجه كرده است. در سه سال اخير ثريا همواره تاوان نقدهاي خود را داده است.
نگران فضاي نقدناپذيري هستيممقصودي درباره اين تعطيل شدنهاي برنامه به اين اشاره ميكند كه «من هم سؤالم اين است آيا يك برنامهاي كه در طول شش ماه فقط چهار بار به روي آنتن ميرود، چقدر ميتواند با مخاطب ارتباط برقرار كند؟ ميتواند به حل مسائل كشور و مردم كمك كند؟ با اين همه تعطيلي آيا ميتوان تيم برنامه را حفظ كرد؟
كسي نميپرسد اين بچههاي جوان ثريا چگونه بايد كار كنند، چگونه بايد زندگي كنند؟ اين شيوه برنامهريزي قطعاً به انحلال كامل تيم ثريا منجر خواهد شد. ميدانم كه خيليها همين را ميخواهند. روشنگريهاي ثريا خار چشم باندهاي قدرت و ثروت است. غربگراها و محافظهكاراني كه در مسير پيشرفت ايران سنگاندازي ميكنند و ثريا نسبت به اقداماتشان روشنگري كرده است از ثريا عصباني هستند و آنها آرزوي تعطيلي و انحلال ثريا را داشتند. اميدوارم تا قبل از اينكه دير بشود اقدامي صورت بگيرد. مردم دائماً از ما ميپرسند چرا مستندهاي ثريا پخش نميشود؟
در يك سال اخير فقط دو مستند بلند از ثريا امكان پخش يافته است، در حالي كه يك سال قبلش بيش از 20 مستند بلند از ثريا پخش شده بود كه همگي با استقبال مردم مواجه شده بود و بارها به درخواست مردم بازپخش ميشدند.
مجري و تهيهكننده برنامه ثريا با بيان اينكه گلايههاي ما بسيار است، ميافزايد:«شايد بيانش به مصلحت نباشد ما به اين شرايط واقفيم و بيشتر از اينكه براي ثريا نگران باشيم نگران اين فضاي نقدناپذيري و عدم تحمل منتقدان هستيم. اين فضا قطعاً به ضرر دولتهاست. هر دولتي اگر ميخواهد پيشرفت كند بايد از منتقدان حمايت كند. اين از شعارهاي دولت يازدهم و دوازدهم هم بوده است، اما ما منتظريم در عمل هم تحقق اين شعارها را ببينيم. جالب است كه به رغم همه مساعدتهاي تلويزيون با دولت محترم، هنوز هم مسئولان دولتي راضي نيستند و بيشترين اهانتها به صدا و سيما در همين ايام انتخابات از سوي برخي ميشود و هيچ كس هم از صدا و سيما پاسخ نميدهد و از حيثيت رسانه ملي در مقابل اين تخريبها دفاع نميكند! دولتها نبايد تخصيص بودجه صدا و سيما را گروگان بگيرند، اين مشكلات ساختاري هم بايد حل شود.»
بناي ما كمك به دولت استبايد منتظر ماند و ديد كه ثريا پس از ماه مبارك رمضان به روي آنتن برميگردد يا نه. مقصودي در اين رابطه ميگويد: «وضعيت براي ما مبهم است و منتظر جلسه با مديران محترم هستيم. اميدوارم كه آن محدوديتهاي موضوعي برداشته شود و همه ظرفيت تيم ثريا بتواند در خدمت مردم و رسانه ملي باشد و ثريا بتواند در همه حوزهها ديدهبان پيشرفت ايران باشد. براي پخش مستندها هم بيش از هشت ماه است كه برخي از مستندهاي ثريا به سازمان ارسال شده اما هنوز امكان پخش نيافته است. اميدوارم اين مشكل هم با مساعدت مديران محترم رسانه ملي به زودي حل شود. همه ما وظيفه داريم به دولت منتخب مردم كمك كنيم تا بتواند مشكلات كشور را حل كند. در رسانه ملي هم نقاط قوت دولت را بايد بيان كرد و هم كاستيها را نقد كرد، هر دوي اينها كمك به دولت است. انشاءالله با اتمام ايام انتخابات مديران رسانه ملي هم فرصت بيشتري دارند كه به ساير برنامه و موضوعات بپردازند و مسائل ثريا هم حل شود. اميدوارم در ماه مبارك رمضان مردم براي برنامه خودشان دعا كنند تا انشاءالله ثريا با قوت بيشتر در خدمت مردم و رسانه ملي باشد.
انتقادپذيري يكي از بايستههاي پيشرفت و توسعه كشور است، عوامل برنامه ثريا همواره تأكيد بر اين داشتهاند كه رويكردهايشان سياسي و جناحي نيست و اگر نقدي به دولت يا هر مجموعه ديگري انجام ميشود نه براي تخريب كه براي گشايش موانع و طرح كارشناسي مسائل صورت ميگيرد. بايد اميدوار باشيم تا دولت دوازدهم به شعار نبستن دهان منتقدان در عمل و نه صرفاً حرف پايبندي نشان دهد تا انشاءالله هر چه زودتر شاهد چشمكزدن ستاره ثريا در تلويزيون باشيم.
