فضاي مجازي كشورمان توسط بيگانگان اشغال شده؛ اين موضوعي است كه با افزايش ضريب نفوذ فضاي مجازي در ایران جديتر از قبل مطرح ميشود. با وجود اين از آنجايي كه سرورهاي اين شبكهها در خارج از كشور قرار دارند وراهاندازی شبكه ملي اطلاعات هم مشمول «شايد وقتي ديگر» شده است، بنا به تأكيد دبير كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه وزارت ارتباطات توانايي برخورد با كانالهاي ضد انقلاب فعال در فضاي مجازي را ندارد، بنابراين مصوبه ساماندهي كانالهاي تلگرامي با بيش از 5 هزار عضو هم نميتواند ضمانت اجرايي داشته باشد.
دو ماهي از مصوبه جديد شوراي عالي فضاي مجازي براي ساماندهي شبكههاي اجتماعي و محتواي كانالهاي تلگرام ميگذرد؛مصوبهاي كه قرار بود مطابق آن كانالهاي داراي بيش از 5 هزار عضو نيز از وزارت ارشاد مجوز دريافت كنند. حالا بعد از گذشت بيش از 55 روز از ابلاغ اين مصوبه دبير كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه تصريح ميكند كه مصوبه شوراي عالي فضاي مجازي ضمانت اجرايي ندارد. گواه عبدالصمد خرمآبادي براي اين ادعا هم اين است كه بارها دستور فيلتر شدن چند كانال ضدانقلاب به وزارت ارتباطات ارسال شده، اما وزارت ارتباطات توانايي اجراي اين دستورات را ندارد.
حاميان فضاي مجازي اشغالي كابينه دولت يازدهم بدون شك فعالترين اعضا را در شبكههاي اجتماعي فضاي مجازي اعم از شبكههاي مجاز و شبكههاي شامل قانون فيلترينگ را دارد و خيلي وقتها بايد نظرات اعضاي كابينه را از صفحات توئيتر و اينستاگرامشان متوجه شد. بر همين اساس هم هست كه دكتر حسن روحاني، رئيسجمهور كشورمان در آخرين نشستي كه با خبرنگاران داشت تمامقد از فضاي مجازي دفاع كرد و در گفتوگوي زنده تلويزيوني با مردم هم گفت: «در زمان تدوين قانون اساسي، فضاي مجازي و مسائل اطلاعرساني و شفافيت مطرح نبود. مردم بايد به حقوق خود توجه كنند. استفاده از شبكههاي مجازي و شفافيت حق مشروع مردم است و آنها بايد بدانند كه پولها در كجا هزينه ميشود.» مجلس دهم هم كه اثبات كرد به خوبي با دولت همراه است به وزارت ارتباطات و فناوري ارتباطات اجازه داد تا در برنامه ششم توسعه پهناي باند اينترنت را تا ظرفيت ۳۰ ترابيت بر ثانيه افزايش دهد. تمامي اين اقدامات كه پس از مصوبه ساماندهي كانالهاي تلگرامي با 5 هزار عضو رخ داد نشان دهنده آن بود كه چندان اميدي به اجراي مصوبه اخير شوراي عالي فضاي مجازي نيست و به بيان بهتر اين شورا خود عزمي براي ساماندهي فضاي مجازي ندارد.
11 هزار كانال پر مخاطب ساماندهي كانالهاي تلگرامي از 7 دي ماه با فرصتي يك ماهه براي ثبت نام در سايت samandehi. ir آغاز شد و حالا اين فرصت به پايان رسيده است. مرتضي موسويان، رئيس مركز توسعه فناوري اطلاعات و رسانههاي ديجيتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اين باره گفته بود: وزارت ارشاد مسئول ثبت اين كانالهاست و به همين دليل با استفاده از سامانه ساماندهي كه به منظور ثبت سايتهاي اينترنتي نيز استفاده ميشود، اين كار آغاز شده است. به گفته وي 11 هزار و 10 كانال تلگرامي با بيش از 5 هزار كاربر شناسايي شدهاند كه ملزم به ثبت اطلاعات خود در اين سامانه هستند.
حالا اما يك سؤال جدي مطرح است، آيا تصميم ثبت مشخصات كانالهاي تلگرامي داراي بيش از 5 هزار عضو ضمانت اجرايي دارد يا خير و ميتوان آنها را مسدود كرد؟
فضاي مجازي ايران در اشغال بيگانگان عبدالصمد خرمآبادي، دبير كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه بابت اجراي اين مصوبه چشمش آب نميخورد. وي درباره دلايل قابليت اجرا نداشتن اين مصوبه ميگويد: مديريت تلگرام خود را ملزم به تبعيت از قوانين ايران نميداند و به همين دليل اگر مديران اينگونه كانالها همكاري نكنند و شناسايي نشوند، اين مصوبه شوراي عالي فضاي مجازاي ضمانت اجرا ندارد.
دبير كارگروه تعيين مصاديق محتواي مجرمانه به يكي از كانالهاي ضدانقلاب كه صرفاً با هدف نشر اكاذيب و تشويش اذهان عمومي، طراحي و راهاندازي شده و فعاليت ميكند، اشاره و تصريح ميكند: اين كانال تلگرامي مملو از مطالب كذب و غيرقابل باور است و تاكنون چندين بار دستور فيلتر اين كانال و كانالهايي اينچنيني به وزارت ارتباطات ارسال شده، اما اين وزارتخانه توانايي اجراي اين دستورات را ندارد. دليل آن هم اين است كه وزارت ارتباطات به شبكههاي اجتماعي خارجي اجازه داده است، بدون ضابطه داخل كشور فعاليت كنند. خرمآبادي فعاليت شبكههاي اجتماعي بيگانه در كشورمان را مصداق بارز اشغال فضاي مجازي كشور توسط بيگانگان ميداند و ميافزايد: راهاندازي شبكه ملي اطلاعات و ايجاد شبكههاي اجتماعي پرسرعت داخلي، راهكار رفع اشغال فضاي مجازي كشور است كه متأسفانه در اين راه كوتاهي شده است.
