وزير جهادكشاورزي با بيان اينكه امسال سهم بخش كشاورزي در رشد اقتصادي به ۱۳ درصد افزايش پيدا كرده است، گفت: كشاورزي بدون زنجيره توليد ابتر است و ما به قاعده مزرعه تا سفره آنطور كه بايد و شايد نپرداختيم. تمام امكاناتش را هم داريم، اما كاهلي كردهايم و ميكنيم.
محمود حجتي در سخنراني مراسم انتخاب نمونههاي برتر كشاورزي در مركز همايشهاي بينالمللي صداوسيما بار ديگر از نبود زنجيره توليد در بخش كشاورزي و از معطلي طرحهاي كشاورزي در شوراي اقتصاد سخن گفت و از منتقدان كشاورزي به بهانه كمبود آب گله كرد و گفت: برخي ميگويند در حال تغيير اقليم و شاهد بروز مشكلات كم آبي و به صرفه نبودن كشاورزي در كشور هستيم، اما بايد در نظر داشت كه اين صحبتها از روي تنبلي و بيحوصلگي زده ميشود. كشاورزان نمونه به ما آموختند كه با استفاده از منابع محدود كشور چه كارهايي كه نميشود كرد.
وي افزود: كشاورز نمونه ما در توليد گندم آبي بيش از سهبرابر متوسط ملي توليد كرده است. در گندم ديم بيش از پنج برابر متوسط ملي توليد شده است. در محصولات باغي اين بازدهي بيش از هفت تا ۱۰ برابر ميشود با روشهاي امروزي هم آبياري كنيم، كاهش مصرف آب را خواهيم داشت.
وزير جهاد كشاورزي با اشاره به اينكه يكي از مشكلات و معضلات توليد گندم ما بذر بود و در همين چند سال گذشته بذري را كه ميخواستيم در اختيار مردم قرار دهيم از سيلو ميگرفتيم و بذر سيلو هم بدترين بذر بود، گفت: حال نمونه توليدكننده بذر ما بالاي ۱۲ تن بذر گواهي شده توليد ميكند. مگر اينها گلوگاههاي توليد نبود؟ آيا آب بيشتر مصرف كرده؟ متأسفانه فرهنگي هست كه بخش مهمي از آن از روي كماطلاعي است. وقتي توليد محصولي در بخش كشاورزي بالا ميرود، سروصدا بلند ميشود كه آب زياد مصرف شد. حالا با بيش از اين تا ديروز آب مصرف ميشده است.
بازار بخش كشاورزي كشور رها شده است
حجتي با اشاره به اينكه بازار بخش كشاورزي كشور رها شده است، گفت: در كشور آنطور كه لازم است به زنجيره توليد از مزرعه تا بازار پرداخته نشده و نميشود و اين بيتوجهي كماكان ادامه دارد.
وي گفت: كاهلي و بيتوجهي كه در بخش زنجيرههاي توليد كردهايم و كماكان ميكنيم و در دستور كار قرار ندادهايم بايد از بین برود. توليد كشاورزي بدون زنجيره، ابتر است. ما زنجيره را بايد با دقت رصد كرده و سرمايهگذاري تشكيلاتي، ساختاري و نظاممندي خيلي بيشتر از گذشته انجام دهيم. اين گمشده ماست.
حجتي افزود: تا كي ميخواهيم شاهد اين وضع باشيم؟ حالا فقط در گوجه فرنگي نيست، در پياز و سيبزميني محدود نيست، در خيار محدود نيست، در سبزي و صيفي محدود نيست. در مركبات مگر شاهدش نيستيم، تازه چيزي كه در آب و خاك اختصاص داديم در مركبات خيلي كم داريم توليد ميكنيم. البته نسبت به متوسط جهاني وضعمان خوب است، اما نسبت به عملكرد نمونهمان يكششم، يكهفتم است. اگر بتوانيم اين ۱۰، ۱۵ تني كه داريم در هكتار به ۴۰ تن تبديل كنيم، همين نهال را مهندسي بكاريم، آب كمتري مصرف كنيم، اين ۲۰ تن به بالاي ۵۰، ۶۰ تن ميرسد. يعني 5 ميليون تن توليد مركبات، ۱۰ ميليون تن ميشود. آن وقت ميخواهيم چكار كنيم؟ الان كه در 5 ميليون تن براي بازارش ماندهايم. در آن صورت ميخواهيم چكار كنيم؟
حجتي تصريح كرد: ما به قاعده مزرعه تا سفره آنطور كه بايد و شايد نپرداختيم. تمام امكاناتش را هم داريم. اما كاهلي كردهايم و ميكنيم. بيتوجهي كردهايم و ميكنيم. در دستور كار خودمان اين مسئله را قرار ندادهايم.
وزير جهاد كشاورزي با بيان اينكه توليدكننده سيبزميني ما خودش بايد سردخانه داشته باشد، گفت: اگر نتوانست، ۱۰ توليدكننده را كنار هم بگذاريد سردخانه براي آنها احداث كنيد. ما نميتوانيم 6 ميليون تن سيبزميني توليد كنيم و همان روز هم تازهخوري مصرف كنيم. بخشي را بايد بگذاريم در سردخانه تا در دورههاي سه يا چهار ماهه در بازار عرضه كنيم. بخشي هم بايد به سمت صنايع تبديلي برود. حجتي گفت: دامداران ما بايد خود اقدام به تشكيل زنجيره توليد كنند و براي توليدات خود صنايع تبديلي فراهم آورند، زيرا گاو متوجه نميشود كه امروز تعطيل است يا صنايع تبديلي شيرهاي توليدي را جذب نميكنند.
افزايش بهرهوري آب در بخش مزرعه از ۳۷ درصد به ۴۳ درصد
حجتي با اعلام اينكه بهرهوري آب در بخش مزرعه طي گزارشي كه معاونت آب و خاك تهيه كرده است، از ۳۷ درصد به ۴۳ درصد در مزرعه رسيده است، گفت: هر درصدي كه شما افزايش بهرهوري ميدهيد، حدود يك ميليارد مترمكعب آب صرفهجويي ميشود. يعني توليد و خلق آب جديد با فشار كمتر به ذخاير حياتي كشور يا بهبود آبياري. به عبارت ديگر؛ به ازاي بهبود يك درصدي در بهرهوري آب، ميتوانيم ۸۰۰ ميليون مترمكعب آب در سال صرفهجويي كنيم.
خريدهاي تضميني، بدترين روش حمايتي از توليدكنندگان است
حجتي ادامه داد: وقتي پنبه توليد ميكنيم، منتظريم از ما بخرند، اما اگر نخريدند چه بايد كنیم؟ بايد منتظر خريد به وسيله دولت شویم؟ بدترين شكل بازار دولت است، بيشترين هزينه را براي مملكت و كمترين بهرهوري را دارد. خريدهاي تضميني كه به شكل سنتي انجام ميدهيم، بدترين روش حمايتي از توليدكنندگان است. بدترين روشي كه ميتوانيم نسخه بپيچيم اين است.
حجتي بهترين روش را اين دانست كه دولت با ايجاد ساختارهاي فني و آموزشي لازم از توليد اقتصادي در كشاورزي و تمام حلقههاي آن به صورت حقيقي يا حقوقي حمايت كند. اين روشهاي سنتي هم كه درباره روشهاي توليد داشتيم، غلط است. مالكيت و مديريت لزوماً يكي نيست. من ميتوانم مالك باشم، اما مدير لايقي نباشم. پول دارم و ممكن است در مزرعه باشم، اما در بازار نباشم. يا در بازار باشم و در مزرعه نباشم.
براي افزايش جهشي توليد سيب زميني همه كار شد، جز احداث سردخانه و صنايع تبديلي كافي
حجتي با بيان اينكه يكي از معضلاتي كه داشتيم و در اين دور وقتي شروع به كار كرديم، در سفر سال نخست رياست جمهوري به اردبيل مسئله توليد محصول عمده اردبيل يعني سيبزميني بود، گفت: «فصل برداشت بود. پرسيدم چقدر سردخانه داريد؟ گفتند حدود هفت، هشت هزار تن سردخانه! فقط انبار است كه اين يعني هيچ. از اين ميفهميم كه ميخواهيم ۹۰۰ هزار تن سيبزميني را يكروزه بدهيم به بازار كه در واقع شامل دلال ميشود و او هم ميزند به سر كشاورز... اما حالا بذر را كه قبلاً وابسته بوديم، توليد كرديم، كشت استمرار ايجاد كرديم، نظام توليد كرديم، بهرهوري آب را برديم بالا و سيبزميني را به صورت تيپ توليد ميكنيم، اما حالا كه سيبزميني به وفور توليد شده، تازه عزا گرفتهايم كه ۹۰۰ هزار تن در يك نقطه داريم توليد ميكنيم!»
وزير جهاد كشاورزي با بيان اينكه نياز بالاي ۱۵۰، ۱۶۰ هزار تن سردخانه گزارش شده است، گفت: اين در حالي است كه سردخانه فقط يك حلقه است و تا آخر بايد برويم. انتظار ما از رؤساي سازمانهاي جهاد كشاورزي اين است كه پا به زمين بكوبيد. از عزيزان توليدكننده حاضر و غايب بخواهيم با نظارت شما و حمايت ما اين نظامها ايجاد شود تا بتوانيم تضميني براي اينكه آنچه را كه شما عزيزان يعني توليدكنندگان حاصل دسترنج تان است، تضميني باشد كه بيشترين بهره را از دسترنج خودتان ببريد.
وي با بيان اينكه يكي دو دستور كار كشاورزي هنوز در شوراي اقتصاد تشكيل نشده است، گفت: يكي از دستورات برنج است كه درباره بازار، توليدكننده و قيمت پيگيري شود.
