چند روز پيش خبري درباره تبليغات و پذيرايي خدمه زن در قطارهاي فدك راهآهن منتشر شد به صورتي كه براي نشان دادن ارائه خدمات و امكانات مناسب به مسافران از زنان و جذابيت آنها براي تبليغات استفاده ميكنند. برخي معتقدند اين استفاده ابزاري از زنان براي تلطيف حادثهاي است كه براي قطار مسافربري رخ داد و باعث بياعتمادي عموم و ترس از مسافرت با قطار شد. حالا به تبليغاتي با اين شيوه دست زدهاند؛ اين درحالي است كه مطابق با قانون هرگونه استفاده ابزاري از زنان در تبليغات ممنوع است. در فصل هشتم قوانين و مقررات تبليغات كشوري صراحتاً به اين موضوع تأكيد شده است كه «استفاده ابزاري از زنان، مردان و كودكان كه نقش اصلي را در معرفي كالا و خدمات ايفا مينمايند» ممنوع است. در فصل نهم هم باز تأكيد ميكند كه «هرگونه استفاده ابزاري از زن در تبليغات ممنوع است» و «آگهيها نبايد تداعيكننده ترجيح بين جنس مذكر و مؤنث باشد.»
سؤال اينجاست مگر قرار نيست سبك زندگي ایرانی و اسلامی كه مقام معظم رهبري چند سال پيش در خراسان جنوبي بيان فرمودند عملياتي و اجرايي شود؟! آيا مسئله سبك زندگي را بايد تنها در چند پوستر، بنر و كتاب و سخنراني اجرايي كنيم و در عمل به آن وقعي ننهيم؟! آقايان لطفاً حرف و عمل را يكي كنيد و تنها در حرف و سخنراني دم از سبك زندگي اسلامی نداشته باشيد! قرار نيست هر چيزي كه در غرب عرف و رايج است، اينجا هم عيناً نعل به نعل تكرار شود. اصلاً چه لزومي دارد در قطار مسافربري براي جذب بيشتر مشتري و تشويق عمومي از مهمانداران زن و دختران جوان براي تبليغ استفاده شود تا اينچنين عكسهايشان در فضاي رسانهها منتشر شده و باعث بازخورد منفي هم بشود؟! درحالي كه مهمانداران مرد هم داريم و ميتوان در فضاي سالم بدون اينكه حاشيهسازي وجود داشته باشد خدمات و امكانات قطارهاي مسافربري را به مردم معرفي كرد.
قطعاً تبليغات براي معرفي كيفيت كالا و خدمات اتفاق بدي نيست بهخصوص در زماني كه تنوع و گستردگي محصولات و خدمات زياد است و صاحبان سرمايه براي جذب بيشتر مشتري از شيوه تبليغ بهره ميبرند اما چه لزومي دارد كه از تبليغ زن مهماندار و خدمه استفاده كنند؟ مگر اگر غير از اين باشد افراد نميتوانند كيفيت و روند فعاليت قطار را متوجه شوند؟! حداقل انتظار داريم تا حداقل ارگانها و سازمانهاي دولتي در زمينه تبليغات و تجارت قانونمند باشند و خلاف عرف و شرع حركت نكنند و فرهنگ ديني و ملي ما را دستمايه درآمدزايي و نگاه انتفاعي قرار ندهند.
متأسفانه اين موضوع تنها به همين جا ختم نميشود و راهآهن هم تنها نهادي نيست كه از اين نوع روشها بهره گرفته است. اين روزها ديگر رسانه ملي هم دامنه وسيع تبليغات سوءاستفادهگرانه زنان را در آگهيهاي تبليغاتي خود مورد استفاده قرار داده است. از 30 ثانيه يك آگهي بيشتر از هر چيز چهره و صداي بانوان را ميبينيم و ميشنويم حتي در تبليغاتي كه هيچ ربطي به زنان ندارد.
اينكه صدا و سيماي جمهوري اسلامي نيز به عنوان يك نهاد فرهنگي به چنين وضعي رسيده و قانون را عمل نميكند تأسفبار است. ازسوي ديگر تبليغات اينگونه در فضاي غير از تلويزيون هم كم نيست. شايد بارزترين تبليغ سوءاستفادهگرانه از زنان كه در زمان خودش از سوي برخي رسانههاي مدعي هم ناديده گرفته شد، تبليغي بود كه چند سال قبل براي هواپيماي اختصاصي باشگاه پرسپوليس در رسانههاي مختلف انعكاس يافت؛ البته در اين نوشتار ما كاري به مالکانش نداريم، بلكه آنچه مهم است اين است كه نبايد ارزشها را ملعبه حزب و گروهها بكنيم و صداي نهي از منكر و امر به معروفمان بسته به حزبها و گروهها بالا و پايين بشود كه اين اتفاق هم جاي تأسف دارد. آن زمان هم نسبت به اين حركت غلط و خلاف قانون نقدهايي نوشتيم، آن كار هم سوءاستفاده آشكار از بانوان بود كه جدا از تصاوير زننده منتشر شده در كنار رئيس باشگاه پرسپوليس از خدمه مانكننماي پرسپوليس اين سؤال هم متبادر شد كه اولاً جاي سبك زندگي اسلامي در اين سازمانها كجاست و ثانياً چرا بايد براي فوتباليستهاي مرد جوان از زنان جوان و مانكن با پوششهاي زننده استفاده كنند. در هر صورت بنا بر قانون چه اين رفتار در صداوسيما باشد و چه راهآهن و چه هر ارگان ديگري بايد با آن برخورد كرد و مسئولانش را به عرف و قانون تمكين داد.
