طلاق به معناي جدايي زوجين از يكديگر با حكم شرعي و قانوني است. پديده منفور طلاق داراي وجوه متفاوت با عمقهاي متنوع است كه در جهات مختلف زندگي شروع شده و گاهي از عميق شدن همين مشكلات كوچك ايجاد ميشود. از كنار هم قرار دادن اختلافات و درگيريها يا سوءتفاهمهاي حل نشده با چاشني عدم درك متقابل گامها به سوي اين پديده برداشته ميشود. از طلاق عاطفي شروع ميشود و به طلاق رسمي ميرسد. در ادامه به مرور انواع طلاق ميپردازيم.
طلاق عاطفي
طلاق عاطفي كه نام ديگر آن همان طلاق زرد است، در واقع هنگامي كه زن و شوهر حلقه ارتباط خود را از لحاظ روحي و جسمي گم كردهاند و تعادل و توازن روابط خود را بر هم زدهاند با اولين گام از شكلگيري اين نوع طلاق مواجه خواهند شد. در اين ميان زوجها اعتماد و محبت و جذابيت خود براي يكديگر را از دست ميدهند و اين شكلگيري شروع اين حادثه تلخ در زندگي افراد را رقم ميزند.
اگر بخواهيم از منظر جامعهشناسي اين پديده را زير ذرهبين ببريم ميتوان گفت همين مدرنيته و تهاجمات فرهنگي بدون بالا بردن سطح فرهنگ و تفكر افراد جامعه از لحاظ روانشناختي و روحي و ذهني و عاطفي خود از عوامل ازدياد طلاق است.
طلاق رواني
طلاق رواني با شكلگيري شكافي بين احساسات زوجين شروع ميشود. در واقع با عدم درك متقابل در روابط ممكن است فرد دچار احساس سوگ و نااميدي همچون افسردگي و نوسانات اخلاقي و... شود. بعد از طلاق حدود چند سالي طول ميكشد تا زوجين به هويت جديد خود دست پيدا كرده و بتوانند اين جريان را در وجود خود حل و فصل كنند و پس از آن اين تغييرات حاصله را در زندگي خود متحمل شوند.
طلاق توافقيدر ميان انواع طلاق اين نوع به علل پنهان و مجهول زيادي در زوجين اشاره دارد. در موارد بسياري آنها تمايلي به مطرح كردن مشكلشان نداشته و تنها خواستار طلاقند ولي با ارجاع دادن به مشاوران از سمت دادگاهها ميبينيم كه ريشه بسياري از مشكلات خانوادهها و زوجين در روابط ميان فردي آنان مثل روابط عاطفي آنهاست. در اين نوع از جدايي زوجين اقداماتي در جهت حفظ و مراقب فرزندان خانواده و مسئوليتهاي مالي و تربيتي توصيه ميشود.
طلاق اجتماعياين نوع از طلاق در روابط خارج از زوجين پيش ميآيد. در حقيقت با جدايي زوجين بسياري از روابط آنها با دوستانشان كمرنگ و حتي توانايي آنها براي دوستيابي جديد بسيار كم خواهد شد.
علل افزايش طلاقتفاوت پايگاه و ديدگاه: تفاوت فاحش پايگاه اجتماعي و فرهنگي از جمله دلايل طلاق است. اينكه فرد مقابل شما از لحاظ فرهنگي و اجتماعي، عقايد و اعمال و رفتار ذهنيتي بسيار دور از ذهنيت شما داشته باشد عامل مؤثري در طلاق است.
اعتياد: اعتياد خود عاملي براي انجام بسياري از طلاقها است. حتي خيلي از زوجها در دوران نامزدي و عقد به اين موضوع اهميت لازم را نمیدهند و به همين دليل بعدها دچار مشكل ميشوند.
ازدواجهاي تلفني يا عشقهاي خياباني: شكلگيري اين نوع ازدواج فقط از سر احساس است. هيچ گونه منطقي در اين رابطه حكمفرما نيست. ازدواجهايي كه شروعش بدون هيچ شناخت مستقيمي به صورت اينترنتي و در فضاهاي مجازي شكل ميگيرد. اين بحث نيز يكي از عوامل مهم در افزايش ميزان طلاق است.
مشكلات اقتصادي و عدم داشتن شغل مناسب: داشتن مشغله بسيار زياد براي تأمين زندگي ميتواند زمينهساز بروز مشكلاتي در زندگي زوجين شود.
تفاوتهاي فردي و افزايش تحصيلات زنان: در جامعه امروز زنان داراي تحصيلات آكادميك بالا بيش از گذشته شدهاند و به استقلال مالي دست يافتهاند و ترسي از فراهم كردن نيازهاي اقتصادي و گذراندن زندگي خود ندارند و همين عامل ميتواند جزو آن دسته از عواملي باشد كه نشان ميدهد در جامعه امروز به نسبت گذشته زنان داراي قدرتي بيشتر شدهاند.
دخالت اطرافيان: اينكه اقوام درجه يك در زندگي تازه زوجين نظرات خود را تحميل ميكنند و قدرت تصميمگيري را از زن و شوهر گرفته و مدام در مسائل زندگي آنها دخالت ميكنند راهي جز جدايي براي زوجين نخواهد گذاشت.
معاشرت زياد با دوستان خود: در برخي خانوادهها شاهد جدايي زوجين و گذراندن اوقات فراغت آنها به صورت فردي هستيم. انجام اين رفتارها براي هر يك از زوجين به نوعي باعث عادت كردن طرف مقابل ما به عدم احساس مسئوليتپذيري و دوري از كانون گرم خانواده ميشود.
جشن طلاق
در شرايطي كه آمار طلاق در حال رشد است پديده جشن طلاق و رواج آن خصوصاً در بخشهاي شمال شهر تهران قبح طلاق را بيش از پيش از بين ميبرد. در صورتي كه هيچ فردي از طلاق گرفتن و طلاق دادن راضي و خشنود نميشود ولي افرادي كه به دنبال اجراي چنين جشنهايي هستند و بيشتر به دنبال مدرن نشان دادن خود، جلب توجه و... هستند، ظاهراً بر اين عقيده تأكيد دارند كه ما براي افزايش رفاه و فراهم كردن شادي و سرخوشي بيشتر در كنار دوستان و اقوام خود جشني را ميگيريم تا به همه افراد نشان دهيم هيچ كينه و دشمني بعد از طلاق ما وجود ندارد و ما به روابط خود حتي به معاشرت با دوستان مشتركي كه داريم ادامه ميدهيم. بدون شك اين لفظپردازيها و سفسطهگريهاي خاموش براي توجيه اين عمل قبيح تنها از كشورهاي غربي وارد شده و هيچ سنخيتي با فرهنگ غني و سبك زندگي ايراني - اسلامي ما ندارد.
حلال مبغوضدر آيات و روايات بسياري داريم كه از نظر دين اسلام اين پديده مذموم شمرده شده است. از امام صادق(ع) نقل شده: در بين حلالهاى خداوند، هيچ چيز نزد خدا مبغوضتر از طلاق نيست. خداوند تبارك و تعالي نيز افرادى را كه سريع طلاق مىدهند و باز نكاح مىكنند دشمن مىدارد. هنگامي كه به بررسي پديده طلاق از ديد بسياري از اديان ميپردازيم متوجه ميشويم كه در اكثر آنها طلاق مذموم شمرده شده و مورد نكوهش قرار گرفته شده است. در نهايت نيز ميتوان اين طور برداشت كرد كه اين روزها به نوعي حضور انواع شبكههاي اجتماعي، تأثيرات مخرب فيلمها و انواع برنامههاي ماهوارهاي، سستي و كاهلي برخي افراد نسبت به دستورات ديني، تشويق به داشتن روابط آزاد و رواج چشم و همچشمي تأثيرات بسزايي بر روي افزايش ميزان طلاق داشته است. افزايش آگاهي افراد جامعه و ايجاد دورههاي مشاوره پيش از ازدواج بيترديد ميتواند آمار رو به صعود اين پديده را كاهش دهد.
