ظريف بار ديگر براي نجات برجام از اروپا كمك خواست با آنكه در ماههاي پاياني مذاكرات «فقط كري» بود كه با او قدم ميزد و مذاكره ميكرد. اشتون بارها به ظريف گفته بود كه «بنشينيد و مشكلات خود را با امريكا حل كنيد» و ظريف هم كه اين نكته را خود به خوبي درك ميكرد، همين كار را كرد و مذاكرات هستهاي را روي ميز امريكا گذاشت. حالا با آنكه حتي مقامات اروپايي نيز ميگويند «بدعهدي» امريكا مانع اصلي برجام است، ظريف براي گذر دادن برجام از سرنوشت كنوني، به موگريني نامه نوشته است و اين يعني «تقريباً هيچ»! كمك خواستن از اروپا كه در ماههاي پاياني مذاكرات تقريباً حذف شده بود، به اميد آنكه با «خود امريكا» بهتر ميتوان نتيجه گرفت و اصلاً «اصل مذاكره ما با امريكاست»، در واقع يعني تقريباً هيچ نتيجهاي نميتوان از نامه به موگريني گرفت. اين نامه يك بخيه ظريف اروپايي است روي زخم امريكايي.
به گزارش «جوان»، در شرايطي كه امريكا با بدعهدي در عمل به تعهداتش در برجام قانون تحريمهاي 10 ساله ايران را تمديد كرد، محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه ايران بار ديگر از مقامات اروپايي كمك خواست. محمدجواد ظريف روز شنبه با ارسال نامه رسمي به فدريكا موگريني، هماهنگكننده كميسيون مشترك برجام، خواستار برگزاري جلسه كميسيون مشترك برجام براي رسيدگي به اقدام اخير امريكا در تمديد قانون تحريمهاي ايران شد. ظريف در اين نامه با اشاره به پايبندي كامل ايران به تعهدات خود طي يك سال و نيم گذشته، ماهيت متقابل تعهدات مندرج در برجام و خصوصيت چندجانبه بودن اين سند را يادآور شده و تصريح كرده است: «حفظ تماميت و انسجام برجام و پايداري آن مستلزم توجه همه طرفهاي برجام نسبت به تداوم اجراي مفاد آن از سوي همه اعضا است». وزير امور خارجه كشورمان با اشاره به تكرار بدعهدي و اهمال امريكا در اجراي تعهدات خود، از مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپايي كه مسئوليت هماهنگي كميسيون مشترك را بر عهده دارد، درخواست كرد ضمن اطلاعرساني لازم به تمام طرفهاي برجام، تمهيدات لازم براي برگزاري نشست كميسيون مشترك برجام و نيز كارگروه تحريمهاي كميسيون مشترك براي رسيدگي به اقدام اخير امريكا را اتخاذ كند.
تلاش ظريف براي نجات برجام و جلوگيري از شكست آن با كمك اروپاييها درحالي است كه مقامات و شركتهاي اروپايي بارها بر اين نكته تأكيد كردهاند كه واشنگتن مانع اصلي اجراي برجام است و ايران بايد دوجانبه با امريكا در اين مسئله مذاكره كند. بايد به اين نكته تأكيد كرد كه اگر اروپاييها قدرت اجراي برجام را داشتند چرا در يك سال گذشته از زمان اجرايي شدن برجام قادر به رفع تحريمها نبودند و چرا مذاكراتي كه در ماههاي آخر توافق هستهاي ايران و 1+5 انجام ميشد، بين ظريف و جان كري، وزير خارجه امريكا بود و تنها تصاوير اين دو ديپلمات در رسانهها منتشر ميشد. روند يكسال اجراي برجام بيانگر اين است كه اروپاييها در برجام تنها در نقش آلت دست واشنگتن بودهاند و امريكا صحنهگردان اصلي اجراي توافق هستهاي است و تا زماني كه اين كشور به تعهدات خود عمل نكند اجراي برجام به سرانجام نخواهد رسيد.
تحريمهاي ايران 30 ساله شد باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا روز پنجشنبه در يك اقدام بيسابقه از امضاي مصوبه تمديد تحريمهاي ايران امتناع كرد اما در عين حال اجازه داد بدون امضاي او اين مصوبه به قانون تبديل شود. اين بدان معناست كه مصوبه كنگره با توجه به دارا بودن رأي مثبت اكثريت سنا، بدون امضاي اوباما به طور خودكار به قانون تبديل شد. گفته ميشود اوباما اين تصميم را براي كاهش نگرانيهاي ايران در خصوص بيتوجهي و پشت پا زدن امريكا به توافق هستهاي و برجام اتخاذ كرده است. پايگاه اطلاعرساني كاخ سفيد با انتشار بيانيهاي به ارائه توضيح درباره تمديد لايحه تحريمهاي ضدايراني پرداخت. به گزارش سي ان ان، در بيانيه صادره توسط كاخ سفيد آمده است: «دولت كنوني امريكا به وضوح اعلام ميكند كه تمديد قانون تحريمهاي ايران (ISA)، هرچند كه غيرضروري بود، كاملاً با تعهدات ما در توافق هستهاي جامع سال گذشته (برجام) سازگار است. » در اين بيانيه آمده است: «دولت امريكا از تمامي اختيارات لازم براي چشمپوشي از تحريمهاي مربوطه استفاده كرده و كماكان نيز از اختيارات خود براي اجراي تحريمهايي كه خارج از حوزه توافقي در برجام است، استفاده ميكند». قانونگذاران مجلس سناي امريكا روز يازدهم آذر با 99 رأي مثبت و بدون هيچ رأي مخالف طرح تمديد 10 ساله قانون تحريمهاي ايران را تصويب كردند و براي تبديل شدن به قانون به باراك اوباما، ارسال شد.
اين قانون كه زيربناي تحريمهاي يكجانبه امريكا عليه ايران به شمار ميآيد، اولين بار در سال 1996 با هدف جلوگيري از سرمايهگذاري كلان خارجي در بخش نفت و گاز ايران تصويب شد و از آن زمان يك بار در سال 2006 تمديد شده است. مطابق قوانين اساسي امريكا بعد از وتوي يك قانون از سوي رئيسجمهور امريكا در صورتي كه بيش از دو سوم نمايندگان كنگره به شكستن وتو رأي بدهند، آن طرح بهرغم مخالفت رئيسجمهور به قانون تبديل ميشود. درحالي كه اين اقدام اوباما مانع از تمديد تحريمها عليه ايران نميشود، اما مخالفتي نمادين با اقدام نمايندگان كنگره امريكا به شمار ميآيد. نمايندگان كنگره امريكا تصويب اين قانون را به خاطر حفظ اهرم فشار بر ايران ضروري ميدانند و حفظ تحريمها براي جلوگيري از گسترش نفوذ ايران در منطقه را ضروري ميدانند. بعد از حصول توافق هستهاي ميان ايران و 1+5، اوباما با صدور فرامين اجرايي تحريمهاي مرتبط با مسئله هستهاي ايران را تعليق كرد. اما با گذشت 11 ماه از اجراي برجام نه تنها تحريمهاي سابق لغو نشدهاند بلكه در اين مدت كنگره امريكا تحريمهاي جديدي را در ارتباط با مسائل غيرهستهاي مثل «برنامه موشكي ايران» و «حقوق بشر» تصويب كرده است. اين درحالي است كه طبق مفاد برجام نبايد هيچگونه تحريمي عليه ايران اعمال شود و تحريمهاي گذشته نيز در روز اول اجرا بايد لغو شوند، اما به دليل بدعهديهاي امريكا در عمل به تعهداتش تاكنون تحريمها فقط روي كاغذ لغو شدهاند.
تحريمهاي ضدهستهاي حذف ميشوندبا وجود تحريمهاي جديد امريكا اما مقامات واشنگتن ميگويند كه تحريمها مسائل غيرهستهاي را در بر نميگيرد. به گزارش خبرگزاري آسوشيتدپرس، جاش ارنست، سخنگوي كاخ سفيد پنجشنبه شب گفت: «اوباما بر اساس اختياراتي كه همين لايحه به او داده آن دسته از تحريمهايي را كه به موضوع هستهاي مرتبط نيستند از اين لايحه حذف خواهد كرد». وي تصريح كرد اين تصميم اوباما بخشي از پيامي است كه اوباما به كنگره كشورش فرستاده و به آنها هشدار داده است كه اگر كنگره موجب شكست توافقنامهاي بشود كه ميتوانسته است از دسترسي ايران به سلاح هستهاي جلوگيري كند بايد منتظر عواقب سنگين آن باشد.» جان كري نيز با صدور بيانيهاي مدعي شد كه تمديد قانون تحريمهاي ايران به هيچ عنوان بر محدوده كاهش تحريمهايي كه ايران طبق برجام دريافت كرده است، تأثير نخواهد گذاشت. كري گفت: «من با محمدجواد ظريف، وزير خارجه ايران و با شركايمان در گروه 1+5 ارتباط برقرار كردهام كه در شرايطي كه معافيتهاي موجود تحت تأثير تمديد قانون تحريمهاي ايران قرار نميگيرد و نيازي هم به تجديد آنها در زمان فعلي نيست. بنابراين من امروز اين كار را انجام ميدهم تا ضمن تأييد حداكثر شفافيت، به تمامي طرفين ذينفع اين پيام را منتقل كنم كه امريكا به انجام تعهدات خود ذيل برجام ادامه خواهد داد.»
تحريمهاي جديد امريكا درحالي است كه يوكيا آمانو، دبيركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي در گزارشهاي خود اعلام كرده ايران فراتر از برجام هم تعهدات خود را انجام داده است و خود امريكاييها معترفند ايران شديدترين بازرسيها را پذيرفته است اما با اين حال هيچگونه گام مؤثري از سوي واشنگتن در عمل به تعهداتش انجام نشده است. در همين راستا، آمانو، امروز براي گفتوگو درباره اجراي برجام به تهران سفر ميكند. نهاد ديدهبان هستهاي سازمان ملل در بيانيهاي روز جمعه اعلام كرد: «اين سفر بخشي از تماسهاي سطح بالا بين آژانس و ايران است.» ايران تأكيد دارد كه تمديد قانون تحريمها، به معني تصويب و اعمال تحريمهاي جديد و در نتيجه نقض آشكار توافق هستهاي است. حسن روحاني، رئيسجمهور ايران، دو هفته پيش با تأكيد بر اينكه تمديد تحريمها نقض برجام است، تأكيد كرد كه در صورت تمديد تحريمها، تهران واكنش نشان خواهد داد. روحاني در پي نقض برجام از سوي امريكا و پيرو تصميمات شوراي عالي امنيت ملي و هيئت نظارت بر برجام، دستورهاي جداگانهاي را خطاب به محمدجواد ظريف وزير امور خارجه و علياكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي صادر كرد. بدعهدي امريكا در عمل به تعهداتش تا جايي است كه مقامات دولت يازدهم بارها علناً اعلام كردهاند ايران از برجام هيچ دستاوردي نداشته و منافع ايران تقريباً هيچ بوده است.
باید از مسئولین سوال کرد " ایا؟ کاری که در برجام صورت گرفت "عاقلانه بود"که اکنون 
