هويت جنبش دانشجويي بخواهيم يا نخواهيم با مطالبهگري سياسي و نقد حكومت گره خورده است. تاريخ بهترين گواهي بر اين مدعاست.
جريانهايي كه از دل جنبش دانشجويي به سمت و سوي محافظهكاري بروند محكوم به نابودي هستند و البته اين به روحيه آرمانگرايانه دانشجويي بازميگردد كه نسبت سودمدارانه با قدرت را نميپذيرد.
پيش از انقلاب جنبش دانشجويي مسلمان و نيز بخشي از دانشجويان كه درگير انديشههاي كمونيستي و ماركسيستي بودند به واسطه نوع رفتار تند و ناقد خود با اقبال بالايي در دانشگاه مواجه شدند. حتي مليگرايان كه خود را پيرو مصدق ميدانستند آنگاه كه به نقد قدرت ميپرداختند مورد حمايت تودههاي دانشجويي بودند اما دسته ديگري كه روابط خود را با قدرت حاكم، استحكام بخشيده و به نوعي نمايندگي دولت و دربار را در دانشگاه داشتند هيچ گاه نتوانستند افكار دانشجويان را به خود منعطف كنند.
پس از انقلاب نيز كمابيش همين اتفاق رخ ميدهد و زماني كه در دهه اول انقلاب دفتر تحكيم وحدت به عنوان تنها تشكل رسمي دانشگاهي وارد «تحكيم قدرت» و مناسبات سياسي ميشود رفته رفته قدرت خود را در بدنه دانشجويي از دست داده و تا مرز فروپاشي پيش ميرود. اين مسئله نشان ميدهد نقد قدرت در ذات جنبش دانشجويي است و اگر ميبينيم سر و صداي حمايت بدنه دانشگاه و كف و سوت دانشجويان گاهي براي افرادي بلند ميشود كه با شعارهاي ساختارشكنانه هياهو ميكنند از همين منظر قابل توجيه است. ابن هنر يك تشكل دانشجويي نيست كه با شعار ضد دولتي يا حكومتي براي خود طرفدار بجويد؛ بلكه صرفاً به پيروي از همين اصل ساده اما كليدي در دانشگاه است كه جنبش دانشجويي ذاتاً ميل به نقد قدرت دارد و البته اين وظيفه جنبش دانشجويي انقلابي است كه به متدي از نقد قدرت درون ساختاري دست يابد كه بتواند با مطالبه آرمانهاي واقعي و تذكر دردهاي جامعه به سياستمداران؛ گرد و غبار اهداف انقلاب را زدوده و به دور از حمايت توجيهگرانه از ضعف و كاستيها؛ به مطالبه هدفمند و معطوف به اقدام براي اصلاح وضعيت بپردازد و البته اين مسئله كه مرز بين نقد قدرت و اقدام ساختارشكنانه و نافي حاكميت چيست و چگونه بايد بدنه دانشجويان را متوجه تعارض اين دو رويكرد نمود مسئلهاي مجزاست كه حتماً لازم است در فرصتي ديگر بدان پرداخته شود.
