تصميم زود هنگام وزارت جهاد كشاورزي در طرح حمايتي از صادرات مرکبات موجب زيان هنگفت باغداران شد و دلالان بازار مركبات با سوءاستفاده از مازاد توليد و نبود مشتري در بازار قيمت هركيلو مركبات را كه در سال گذشته هزار و 600 تومان بود به ۷۰۰ تومان كاهش دادند و انگيزه باغداران را به چيدن محصول از بين بردند.
لغو محدوديت واردات مركبات باعث نگراني باغداراني شد كه اين روزها به فصل برداشت دسترنج يك ساله خود رسيدند. هرچند وزارت جهاد كشاورزي براي صادرات و واردات ميوه شرط و شروطي گذاشته، اما فعالان بازار ميوه معتقدند تحقق اين شروط نيازمند نظارت دقيقتر است.
گفته ميشود امسال در توليد مركبات وفور نعمت داريم، مركباتي كه از نظر طعم، رنگ و مزه در دنيا بينظير است اما باغداران به جاي شادي از برداشت و فروش محصول دچار نگراني شدند و نگراني آنها زماني بيشتر ميشود كه خبردار شوند، ميزان توليد مركبات مازاد محصول داشته باشد... همان خبري كه چند روز گذشته وزارت جهاد كشاورزي با يك تصميم شتابزده، آن را رسانهاي كرد و مدعي حمايت از صادركنندگان و توليدكنندگان شد.
وزير جهاد كشاورزي اوايل هفته جاري در نامهاي به وزير صنعت پيشنهادي داد كه چندان به نفع توليدكنندگان تمام نشد. حجتي در اين نامه اعلام كرد اگر صادركنندگان درشش ماهه پاياني امسال مركبات صادركنند، به ازاي هر سه كيلو صادرات پرتقال و نارنگي ميتوانند يك كيلوگرم از محصولات يادشده را از تاريخ ۱۵ ارديبهشت تا ۱۵ شهريور سال ۱۳۹۶ وارد كشور كنند و به اين ترتيب با اتخاذ سياست «بازار در ازاي بازار» ميتوانيم از صادرات مركباتمان حمايت كنيم.
اما بشنويد از اوضاع و احوال باغداران كه اين روزها با پيدا شدن دلالان و تضييع حقوقشان دچار آشفتگي شدند. از چند روز گذشته دلالان و واسطهها وارد ميدان شده و به بهانه مازاد توليد و نبود تقاضا قيمتها را كاهش دادند. به عبارت ديگر پرتقالي كه سال گذشته بين هزار و500 تا هزار و700 تومان از باغدار خريداري ميشد و پول كارگر و حمل و نقل نيز به عهده دلال بود اما امسال اين قيمت به كيلويي ۷۰۰ تومان كاهش يافته است و محصول باغداران با كلي اما و اگر خريداري ميشود.
بنابراين از پولي كه مصرفكننده به هركيلو مركبات ميدهد، ۳۰ درصدش به باغدار ميرسد و ۷۰ درصد آن بين دلالان و واسطههاي ميوه رد و بدل ميشود و اين دلالان مركبات را در ايام نوروز و پايان اسفند به چند برابر قيمت ميفروشند. برخلاف دولتيها، فعالان بازار كه اعتمادي به صادركنندگان و واردكنندگان ميوه ندارند، اين طرح وزارت جهاد را به زيان توليد ميدانند و معتقدند كه صادركنندگان و واردكنندگان همواره به دنبال سود خود هستند، چراكه در فصل برداشت مركبات در سال گذشته در كنار پرتقال ايراني، پرتقال مصري نيز با قيمت پايينتر قرار داشت و انواع آلودگيها وارد درختان ميوه ايران شد و در پايان اسفند و ايام نوروز نيز سود هنگفتي به جيب زدند.
اكنون وزير جهاد كشاورزي كه از اخبار رسيده به اين وزارتخانه و مازاد ۶۰۹ هزار تن مركبات دستپاچه شده و نگران تكرار فساد سيبزميني مازاد در سال گذشته است، با شرط و شروط خواستار صادرات ميوه شده است، بدون اينكه به كاهش قيمت مركبات و زيان باغداران توجهي شود.
بياباني، نايبرئيس خانه كشاورز با انتقاد از طرح جديد وزارت جهاد ميگويد: واردكنندهها همواره به دنبال سوءاستفاده هستند و از فضاي نبود نظارت به سود خود بهره ميبرند. وي با طرح اين پرسش كه چرا نگرانيهاي وزارت جهاد از واردات ميوه و انتقال افت و آلودگيها به باغهاي كشور در زمان فراواني توليد از بين رفته است، مگر نه اينكه در اين سالها با واردات غيرمنطقي، درختان زيتون، انجير، پسته و... كشور دچار افت شده است؛ پس چگونه مجوز واردات صادر ميشود؟
آيا در ماههايي كه كشور انواع ميوههاي تابستاني و با كيفيت را دارد، واردات مركبات به معناي خروج ارز نخواهد بود؟ وي همچنين از ارزاني قيمت ميوههاي صادراتي خبر ميدهد و ميگويد هركيلو پرتقال در بازار داخل بين 500 تا 700 تومان است اما به قيمت ۱۳۰۰ تومان صادر ميشود.
اما مهاجران، رئيس اتحاديه ميوه و ترهبار طرح وزارت جهاد را به نفع دولت و بازار ميداند و معتقد است طعم ميوههاي ايراني بهتر از وارداتيهاست و مردم ميتوانند قدرت انتخاب داشته باشند.
۶۰۹ هزار تن مركبات مازاد امسال صادر ميشود
همچنين مديركل توسعه صادرات وزارت جهاد كشاورزي در دفاع از طرح اين وزارتخانه ميگويد: براي جلوگيري از افت قيمت مركبات در سال جاري و ضرر و زيان باغداران، ۶۰۹ هزار تن پرتقال و نارنگي مازاد مصرف با كمك طرح «بازار در برابر بازار» صادر ميشود. شاهرخ شجري ميافزايد: در سال جاري پيشبيني ميشود 2 ميليون و 707 هزار تن پرتقال توليد شود كه در مقايسه با سال گذشته رشد 12 و نيم درصدي دارد. وي ميگويد: امسال همچنين پيشبيني شده كه 742 هزار تن نارنگي توليد داشته باشيم كه در مقايسه با سال گذشته رشد 2/5 درصدي داشته است و اين افزايش توليد نشان دهنده افزايش بهرهوري در بخش كشاورزي است.
