چرا دولت، صداو‌سيما را در حساس‌ترين زمان ممكن و در وسط جنگ رسانه‌اي تنها گذاشت

دود بي‌پولي رسانه ملی به چشم همه خواهد رفت

اگر جدول پخش شبكه‌هاي تلويزيوني را مانند لباس صداوسيما ببينيم، نقش برنامه‌هاي تكراري و سريال‌هاي پخش مجدد شبيه وصله‌هايي است كه به لباس‌ها مي‌زنند تا پارگي‌ آنها را بپوشاند و حداقل ظاهر لباس را حفظ كند.

در مديريت رسانه ساعت‌هايي از شبانه روز به عنوان پيك تماشاگران رسانه‌هاي ديداري يا همان تلويزيون‌ها در نظر گرفته مي‌شود؛ ساعت‌هايي كه در آن زمان بيشترين ميزان بيننده پاي تلويزيون مي‌نشينند و كار ديگري به غير از تماشاي تلويزيون ندارند. اين ساعت‌هاي طلايي ميزان مقبوليت يك رسانه ديداري را در ميان مخاطبانش به نمايش مي‌گذارد و هر شبكه‌اي كه بيشترين ميزان بيننده را داشته باشد، برنده رقابت جذب مخاطب خواهد بود. به همين دليل شبكه‌هاي تلويزيوني تلاش مي‌كنند مهم‌ترين و بهترين برنامه‌هايشان را در اين ساعات كه غالباً در شب‌ها قرار دارند، پخش كنند. پيك تماشاي تلويزيون از ساعت 8 شب تا 11 شب ( 20 تا 23) است. با مرور برنامه‌هاي شبكه‌هاي تلويزيوني در اين بازه زماني خواهيم ديد مدتي است پخش سريال‌هاي تكراري در چنين ساعت‌هايي رو به افزايش گذاشته است.
   
اينترنت ساعت پيك را دزديد
سريال‌هاي تكراري براي بخشي از بيننده‌هاي تلويزيون خاطره انگيز است و براي برخي ديگر چيزي جز يك برنامه ملال‌آور براي ساعت‌هاي استراحت در منزل نيست. به همين دليل جايگزين‌هاي تلويزيون دست بازتري براي سرگرم كردن مردم دارند. آمارهاي جهاني ساعت پيك مصرف اينترنت را مابين ساعت‌هاي 9 تا 11 شب (21 تا 23) اعلام مي‌كنند. شركت سيسكو كه بزرگ‌ترين توليد‌كننده تجهيزات ارتباط شبكه‌اي در جهان به شمار مي‌رود، دومين ساعت پيك مصرف اينترنت را از ساعت 7 تا 9 شب اعلام كرده؛ آماري كه پيش از اين در اختيار ساعت 11 تا يك  شب بود. اين آمار تطابق عجيبي با ساعت پيك بيننده تلويزيون دارد، يعني در كل جهان اينترنت در حال كنار زدن تلويزيون است. اين شرايط در كشورمان حتي بدتر است.
  
تلويزيون براي بازگشت به ميدان چه مي‌خواهد؟!
اگرچه ضريب نفوذ اينترنت در ايران پايين‌تر از استانداردهاي جهاني است و حتي كشورهاي همسايه ما نيز دسترسي راحت‌تر و ارزان‌تري به اينترنت دارند، خالي شدن ميدان توسط صداوسيما باعث شده اينترنت در ايران در كنار ماهواره بتواند سهم خود را از ساعت پيك به دست آورد. تلويزيون براي بازپس گرفتن حقي كه از آن دزديده‌اند، در وهله اول نيازمند بودجه‌اي است كه بتواند با آن برنامه‌سازي كند و در مرحله دوم بايد فكر كرد كه چه برنامه‌اي مي‌تواند بيننده‌هاي رفته را دوباره پاي تلويزيون بنشاند. بودجه هميشه محل مناقشه ميان دولت و رسانه ملي بوده است. بارزترين اثر بي‌پولي در صداوسيما توليد نشدن مجموعه‌هاي تلويزيوني جديد و تكيه بر تكرار مجموعه‌هاي قديمي است.

هر زمان نيز كه ميزان اين تكرار‌ها بيشتر شود مي‌شود نتيجه گرفت كه بي‌پولي در صداوسيما رو به تصاعد گذاشته و حتي در شرايط قرمز قرار گرفته است. دولت تلاش رئيس وقت سازمان صداوسيما را براي درآمدزايي سازمان از طريق واگذاري آگهي‌ها ناكام گذاشت. از اين اتفاق نزديك به يك سال گذشته و رياست سازمان صداوسيما تغيير كرده است. مديريت جديد نيز تعامل با دولت را در پيش گرفته اما هنوز گزينه جايگزين دولت براي آنچه محمد سرافراز مي‌خواست انجام دهد، ارائه نشده است و به قول برنامه‌ريزها هنوز منتظر پلنB براي خروج صداوسيما از بحران هستيم. دولت تنها در اينكه نگذارد برنامه واگذاري آگهي‌ها موفق شود، خوب عمل كرده ولي اكنون كه بايد راهكاري جديد را براي استقلال بودجه صداوسيما ارائه دهد، حرفي براي گفتن ندارد. شرايط به نحوي است كه حتي احتمال تدوين نسخه جايگزين براي خروج صداوسيما از بحران در آينده نزديك نيز محال به نظر مي‌رسد.

تنها راهي كه فعلاً باقي مانده، افزايش توليد برنامه‌هاي مشاركتي چه در بخش مجموعه‌هاي نمايشي و چه برنامه‌هاي تلويزيوني است كه تجربه نشان داده نمي‌توان روي آنها هم حساب كرد.