ورزش سالهاست درد بياخلاقي را تحمل ميكند، منحصر به رشته خاصي هم نيست، از فوتبال و جو مسموم استاديومهايش با شعارهاي زننده برخي تماشاگران و درگيريهاي خونينش بگيريد تا واليبال كه از همين هفته اول فحاشيها در داخل زمين و روي سكوها خيليها را نگران كرده است. يا نگاهي به كشتي بيندازيد، ورزش پهلواني كشور كه در برخي مسابقات شاهد قشونكشي تماشاگران است و باعث ميشود صحنههاي تأسفباري در قاب دوربينها ثبت شود. نميتوان از جنبههاي خوب اخلاقي ورزش نگفت اما نميشود انكار كرد كه از طرف برخي از تماشاگران به عنوان بخش مهمي از ورزش ايران شاهد اتفاقات تلخ و زشتي در فضاي ورزشگاههاي كشورمان هستيم كه سبب شده زنگ خطر در اين باره به صدا دربيايد و اين ميتواند يك هشدار جدي براي مسئولان و تصميمگيرندگان ورزش باشد كه فرهنگسازي در ورزش را فراموش و با اولويت قرار دادن نتيجهگرايي و قهرماني، كارهاي فرهنگي در ورزش را رها كردهاند. اين در حالي است كه تماشاگران و هواداران به عنوان جزئي از جامعه ورزش بايد جايگاه مهمي در برنامههاي متوليان ورزش داشته باشند. با اين حال در سالهاي اخير كمتر مشاهده شده است كه در اين باره از سوي فدراسيونها يا باشگاههاي ورزشي يا به صورت كليتر در وزارت ورزش به عنوان متولي اصلي ورزش، برنامه ويژه و مدوني در رابطه با فرهنگسازي در ورزشگاهها و استاديومهاي ورزشي تدوين شود و به مراحل اجرايي برسد. اين در شرايطي است كه مديران، همواره از برتري اخلاق بر مدالآوري و قهرماني صحبت ميكنند اما در عمل عكس آن اتفاق ميافتد و تمام برنامهريزيهاي سيستم ورزشي به سمتي ميل ميكند كه يك قهرماني كسب شود و مسائل اخلاقي و فرهنگي در حاشيه قرار ميگيرد.
همين بيتوجهيها به مقوله مهمي مانند اخلاق در سيستم ورزشي كشور سبب شده تا امروز ورزشگاهها و سالنهاي ورزشي كشورمان جو مسمومي داشته باشند، طوري كه خيليها به خاطر جو آلوده استاديومها ترجيح ميدهند مسابقات را از نزديك تماشا نكنند. نميتوان انكار كرد كه فحاشيها روي سكوها در مسابقات ورزشي در برخي مواقع آنقدر به اوج ميرسد كه عرق شرم را بر پيشاني خيليها مينشاند و خيليها حتي با توجه به افزايش آن در سطح استاديوم و سالنهاي مسابقات در بعضي از بازيها هشدار دادهاند؛ هشدارهايي كه البته از سوي كمتر مديري در ورزش ايران جدي گرفته ميشود. علاوه بر فحشهاي ركيك در ورزشگاهها كه با تأسف ميتوان گفت اين روزها به يك امر عادي تبديل شده است، درگيريهاي خون بار تماشاگران هم هر چند وقت يكبار صحنههاي تلخي را در ورزشگاهها ثبت ميكند. آخرين آن هم ورزشگاه غدير اهواز بود كه تصاوير سرهاي شكسته شده در اين مسابقه تكاندهنده بود. با اين حال مسئولان امر در اين زمينه از خودشان رفع مسئوليت ميكنند و هر مدير، مسئوليت را به گردن مدير ديگر مياندازد. اين در شرايطي است كه فرهنگسازي در استاديومها و تماشاگران يكي از وظايف اصلي وزارت ورزش، فدراسيونها و باشگاهها باشد. نميشود يك باشگاه پسوند فرهنگي داشته باشد اما مسئوليتي در زمينه مسائل غيرفرهنگي رخ داده توسط هوادارانش نداشته باشد.
در اين زمينه بديهي است براي عدم تكرار صحنههاي تأسفباري مانند اتفاقات ورزشگاه غدير اهواز يا فحاشيهاي تماشاگران و بازيكنان در همان هفته اول ليگ واليبال، بايد زمينههاي وقوع چنين حوادث تلخي مورد ريشهيابي و آسيبشناسي قرار بگيرد و بايد از يك مدير باشگاه يا فدراسيون يا وزارتخانه درباره عملكردي كه در اين زمينه داشته است، بيلان كاري خواسته شود و عملكردشان مورد بررسي قرار بگيرد و با كوتاهيهايي كه سبب ميشود اتفاقات غيراخلاقي در سطح استاديوم و سالنهاي ورزشي رخ دهد، به صورت قاطعانه برخورد شود. علاوه بر اين، برنامهريزي براي فرهنگسازي تماشاگران و ايجاد يك شرايط سالم و امن براي هواداراني كه ميخواهند از نزديك يك مسابقه را تماشا كنند، بايد در رديف موضوعاتي مانند قهرماني مورد توجه قرار بگيرد. در اين صورت خواهد بود كه ورزشگاههاي كشورمان به سمت سالمسازي و ايجاد يك فضاي آرام سوق پيدا خواهند كرد و فراهم كردن چنين فضايي ميتواند به پرشور كردن جو استاديومها و استقبال بيشتر مردم از مسابقات ورزشي بينجامد، امري كه به طور قطع براي ورزشكاري هم كه در يك جو سالم مسابقه ميدهد، ميتواند مؤثر واقع شود تا تمركز او تنها متوجه مسابقه باشد.
