عجيب و خيلي عجيب؛ وزارت نفت در يك عقبنشيني آشکار از حضور شركتهاي ايراني در مناقصه ميدان نفتي آزادگان خبر داده و گفته است به شركتهاي ايراني چند ماه وقت داده تا با شريك خارجي خود را براي حضور در مناقصه پيش رو آماده كنند.
از سال گذشته بود كه خبرهاي موثقي درباره توسعه بزرگترين ميدان نفتي ايران منتشر شد كه بر اساس آن وزارت نفت قصد دارد با ترك تشريفات توسعه اين ميدان را به شركت توتال فرانسه واگذار كند؛ برنامهاي كه در ادامه برنامه دولت جهت «فرانسوي سازي» اقتصاد كشور پس از قرارداد با ايرباس و پژو فرانسه بايد پيش گرفته ميشد كه با اعلام آمادگي شركتهاي ايراني براي توسعه اين ميدان و بازخواني پرونده توتال در صنعت نفت ايران، وزارت نفت از موضع خود كوتاه آمد.
پس از آنكه شركت نفت و گاز پرشيا رسماً آمادگي خود را براي توسعه آزادگان اعلام كرد قرارگاه سازندگي خاتمالانبيا نيز وارد گود شد و در جلسهاي با وزارت نفت از پيشنهاد خود رونمايي كرد. وزير نفت هم به اين موضوع اشاره كرد و روز گذشته در همايش بررسي الزامات و چالشهاي قراردادهاي مشاركت و ابزارهاي مالي سرمايهگذاري در صنعت نفت گفت: قرارگاه سازندگي خاتمالانبيا فرصتي براي ميدان آزادگان از ما درخواست كرد كه ما اين فرصت را به آنها داديم، فرصتي كه درخواست كردند سه ماهه بود و ما هم پذيرفتيم و احتمالاً در ديماه بايد مشخص شود. البته اين درخواست از سوي ستاد اجرايي فرمان امام نيز مطرح شد كه با آن نيز موافق بوديم. البته قرارگاه نيست و شركتهايي هستند. آنها هم خواستند با شركتهاي درجه يك خارجي صحبت كنند.
وي در پاسخ به اين سؤال كه آيا مناقصه ميدان آزادگان به تأخير ميافتد يا خير، گفت: بايد منتظر باشيم. ممكن است به موازات اين اتفاقات رخ دهد. هنوز تصميم نگرفتهايم. وي در ادامه با اشاره به قراردادهاي جديد نفتي، اظهار كرد: متن اين قراردادها هنوز نهايي نشده و فعلاً در مرحله تعيين صلاحيت شركتهاي خارجي هستيم. هفته گذشته برخي شيطنتهايي كردند و گفتند فقط شركتهاي خارجي براي اين قراردادها دعوت و شركتهاي داخلي حذف شدهاند، در حالي كه داخليها را قبلاً تعيين صلاحيت كرده بوديم و اعلام كرديم 11 شركت صلاحيت دارند و چنانچه باز هم درخواستي باشد بررسي ميكنيم. اين مرحله براي خارجيها بود و پس از اينكه ارزيابي صلاحيتها تمام شود متن آماده خواهد شد.
توتال عقب كشيد؟وزير نفت در بخش ديگري از صحبتهاي خود گفته است كه براي تحقق برنامه ششم توسعه در صنعت نفت نيازمند 130ميليارد دلار سرمايهگذاري هستيم؛ موضوعي كه طي سه سال اخير همواره از سوي زنگنه شنيده شده است. گرچه اين عددها محل ابهام بسياري است و وزير نفت با توسل به اين عدد مشكل اصلي را جذب پول عنوان ميكند ديروز به يكباره گفت مشكل اصلي پول نيست بلكه خرد ورزي است!
اين سخنان در شرايطي مطرح شد كه توتال فرانسه روز گذشته رسماً اعلام كرد مهمترين چالش سرمايه گذاري توتال در ايران همچنان پابرجاست؛ مشكلي به نام عدم انتقال پول به ايران.
نماينده توتال در همان همايش گفت:تأمين منابع مالي به دليل برخي تحريمهاي باقيمانده امريكا هنوز يكي از مشكلات همكاري شركتهاي بينالمللي با ايران است. تحريمها كاهش يافته است اما هنوز انتقال سرمايه براي سرمايه گذاري در ايران با مشكل روبهرو است؛ حل مشكلات و چالشهاي صنعت نفت ايران و پيشرفت پروژهها زمانبر خواهد بود اما چشم انداز روشني دارد.
چرا توتال ميترسد؟اين شركت فرانسوي با ترديد بسيار به ايران نگاه ميكند به همين دليل است كه تعدادي از كارشناسان معتقدند نبايد حساب ويژهاي روي اين شركت باز كرد چون ممكن است مانند فاز 11 پارس جنوبي سالها ايران را معطل سازند و در نهايت بدون هيچ اقدامي ايران را ترك كنند. با اين حال توتال براي حضور در ايران سيگنال مثبت ميدهد و اطلاعات چند مخزن مهم كشور را نيز دريافت كرده است.
آنها يكبار به دليل پرداخت رشوه 60 ميليون دلاري به «جونيور» در امريكا به حدود 400 ميليون دلار محكوم شدهاند و نميخواهند دوباره گرفتار جريمههاي سنگين شوند. مسعود ميركاظمي وزير اسبق نفت در اين باره گفت: طوري جلوه ميدهند كه اشكال از نوع قرارداد است. در حالي كه اصلاً نوع قرارداد مانع از ورود شركتهاي خارجي نيست چنانكه در همان بيعمتقابل اگر نرخ بازگشت سرمايه را بالا ببريد، انگيزه شركت خارجي براي ورود به نفت ايران چند برابر ميشود. مشكل اين است كه هيچ شركت اروپايي و غير اروپايي به دليل آزار و اذيتهايي كه امريكا ميكند جرئت ورود به نفت ما را ندارد. اگر در بورس نيويورك باشند آنها را جريمه ميكند. مديران آنها را محاكمه و زنداني ميكنند. چنانكه معاون توتال به من ميگفت امريكا دو يا سه روز مديرعامل اين شركت را به دليل ارتباط با ايران بازداشت كرده بود.
وي گفت: به او گفته بودند چرا با ايران ارتباط داريد. آنها ميترسند و متأسفانه دولتهاي آنها هم هيچ اقدامي براي حمايت از اين شركتها نميكنند.
نهايت «آزادگان» وزير نفت گفته است سه ماه به شركتهاي ايراني وقت داده است تا شريك خارجي خود را معرفي كرده و براي حضور در مناقصه آماده شوند. اين بدان معناست كه تا سه ماه آينده تكليف آزادگان مشخص نميشود و اين يعني تأخير. اگر وزارت نفت همين چرخش امروز را چند ماه پيش انجام ميداد شاهد تأخير چند ماهه ديگري نبوديم، شبيه همين اشتباهات را ميتوان در لجبازي اين وزارتخانه در اصلاح IPC ديد كه اگر همان روز اول نقاط اشكال را برطرف ميساخت تأخير اين چنيني به كشور تحميل نميشد. به هر حال آزادگان براي سه ماه ديگر به استراحت ميرود تا عراقيها خوشحالتر از همه باشند.
