حالا جامعه فرهنگ و هنر كشور منتظرند تا ببينند طي ماههاي باقي مانده از عمر دولت يازدهم قرار است چه گلي به سر فرهنگزده شود و راهبرد تازه و مؤثري براي برون رفت از بحران فرهنگي كشور ارائه ميشود يا خير؟
فرهنگ پاشنه آشيل همه دولتها بوده است و اين ميراث دست به دست چرخيده و به دست اين دولت رسيده است، اما دولت يازدهم در پريشاني و حيراني فرهنگي رتبه اول را در ميان دولتهاي پس از انقلاب به خود اختصاص داده است. در واقع عرصه فرهنگ و هنر از رويكردهاي باري به هر جهت مديريت فرهنگي دولت يازدهم لطمه جدي ديده است. تنها چيزي كه از ابتدا درباره فرهنگ دولت يازدهم دقيقاً تكليفش را ميدانست و در همان حيطه هم وعدهها داد و به آن هم تا حدودي عمل كرد، نگاه تسامحگرايانه به مديريت اين عرصه بود؛ شعارهايي كه در وهله اول براي همه زيبا به نظر ميرسد، اما نتايج آن منجر به نوعي پريشاني فرهنگي ميشود؛ شرايطي كه رهبر معظم انقلاب از آن به عنوان ولنگاري فرهنگي ياد كردند. اين وضعيت ريشه در نداشتن راهبرد فرهنگي دارد. يكي از نمايندگان حامي دولت به تازگي با طرح اين مسئله كه وزارت ارشاد فقط بخشي از بودجه فرهنگي كشور را به خود اختصاص داده خواستار تعطيلي اين وزارتخانه شده بود، اما خود مديران فرهنگي دولت و شخص وزير مستعفي اين وزارتخانه هم ميدانند كه مشكل وزارت ارشاد ريشه در كمبود بودجه نداشت. مشكل در سرگرداني و حيراني مديريت بود. اگر دولت يازدهم ريشههاي شرايط خراب فرهنگي را درست تشخيص داده باشد، شايد بتوان تا حدودي به ترميم فرهنگي كشور اميدوار بود.
سياست تساهل و تسامح، شعار وزارت ارشاد دولت اصلاحات بود و علي جنتي نيز با اينكه چهرهاي اصلاحطلب محسوب نميشود، ولي در عمل نشان داد كه منطبق با همين طرز فكر سه سال و اندي وزارت ارشاد را مديريت كرد. شكست فرهنگي دولت يازدهم را بايد ناشي از اعتقاد به اباحهگري در عرصه فرهنگ دانست. سياستمداراني چون علي جنتي همواره ميانگارند اگر فرهنگ را به حال خود واگذار كنند، احتمالاً دست پنهاني وجود دارد كه مانند دست آدام اسميت به شكل خودكار عرصه فرهنگ را تنظيم ميكند. بماند كه اين تز غيرعلمي دهههاست كه در غرب نيز به حاشيه رفته، اما هنوز در ايران طرفداران جدي دارد و براي خيليها حكم وحي منزل را دارد. دست پنهاني كه ليبرالهاي فرهنگي به آن اعتقاد دارند، در ايران نهتنها كار نكرده كه اوضاع را پيچيدهتر و پريشانتر كرده است. سؤال اساسي كه در اين وضعيت و با واگذار كردن سكان وزارت ارشاد از سوي علي جنتي مطرح ميشود، اين است كه مديريت پس از او نيز به دستهاي پنهاني كه به طور خودكار عرصه فرهنگ را اداره ميكنند، اعتقاد خواهد داشت يا به دست خود گره از كار فرهنگي ميگشايد؟
