در سايه حمايتهاي دولت از صنعت خودرو، فعالان اين صنعت ظاهراً روزهاي پررونقي را سپري ميكنند، از فروش بخشي از سهام سايپا به شركاي خارجي گرفته تا رونمايي خودروهاي وارداتي فرانسوي و پيشفروش ناعادلانه خودرو و بازگشت دلالان و خريد و فروش حواله و ... همگي از نوعي آشفتگي در اين صنعت حكايت دارد كه در آينده بازتاب خواهد داشت.
چند روزي است كه بازار دلالي و خريد و فروش حواله خودروي رنو ساندرو استپوي راه افتاده است؛ بازاري كه مصرفكنندگان واقعي بازنده اصلي آن هستند. تا چند سال پيش كه عرضه خودروهاي داخلي كمتر از تقاضاي آن بود، در كنار بازار خودرو، بازار خريد و فروش حواله خودروها نيز داغ و پررونق بود، بهگونهاي كه كسب و كار برخي افراد اين بود كه خودرو را در كارخانه ثبتنام كرده و حواله آن را در بازار آزاد به قيمتي گرانتر بفروشند.
با اين حال در چند سال اخير به دليل افزايش عرضه خودرو در كنار ركود بازار و كاهش تقاضاي مصرفكنندگان، بازار خريد و فروش حواله خودروها نيز تقريباً از بين رفته و منسوخ شده است. با اين حال در چند روز اخير مجدداً بازار خريد و فروش حواله يك خودرو به راه افتاده است. شركت پارسخودرو ابتداي هفته جاري فروش و پيش فروشخودروي رنو ساندرو استپوي را آغاز كرد. طبق اعلام اين شركت 4 هزار دستگاه خودروي استپوي عرضه شده در مدت كمتر از ۳۰ دقيقه به فروش رسيده است. به دنبال آن برخي شهروندان متقاضي خريد اين خودرو در تماس با ايسنا اعلام كردند كه به دليل پر شدن ظرفيت، موفق به ثبتنام براي خريد اين خودرو از طريق سايت اينترنتي فروش نشدهاند و در مراجعه به نمايندگيهاي فروش پارسخودرو نيز متوجه شدهاند برخي از اين نمايندگيها، حواله اين خودرو را با قيمتي بالاتر از قيمت كارخانه در بازار آزاد عرضه كردهاند. به گفته اين شهروندان، برخي دلالان و نمايندگيهاي فروش پارسخودرو نسبت به ثبتنام اين خودرو در سايت فروش اينترنتي و فروش حواله آن با قيمت چند ميليون تومان بالاتر در بازار آزاد اقدام كردهاند.
راهكار اصلي در اين زمينه ممنوع شدن خريد و فروش حواله خودروها در بازار است. به گفته كارشناسان، خودروسازان بايد سيستم فروش خود را بهگونهاي اصلاح كنند كه امكان انتقال حواله خودروي ثبتنامي از شخص ثبتنام كننده، به ديگران وجود نداشته باشد. در آن صورت ديگر شاهد بروز اتفاقات اين چنيني به نفع دلالان و سودجويان و به ضرر مصرفكنندگان نخواهيم بود.
شوراي رقابت به سايپا تذكر دادرئيس شوراي رقابت با اشاره به فروش ۴ هزار دستگاه «ساندرو استپ وي» در عرض نيم ساعت و ارسال شكايات متعدد در خصوص عدمرعايت اصل برابري و عدالت در فروش گفت: شورا بعد از بررسي اين موضوع تذكرات لازم را به سايپا داد.
رضا شيوا در گفتوگو با تسنيم، با اشاره به فروش محصول جديد شركت سايپا در هفته اخير، اظهارداشت: موضوع خريد اين خودرو از سوي دلالان با توجه به دريافت شكايات بسيار از سوي مصرفكنندگان در شوراي رقابت مورد بررسي قرار گرفت. در اين شكايات مردم اعلام كرده بودند كه شرايط برابري در اين فروش نبوده و تعدادي از بنگاهداران به نام خريدار موفق به خريد شدهاند.
رئيس شوراي رقابت با اشاره به اينكه شورا بعد از بررسي اين موضوع تذكرات لازم را به سايپا داد، تصريح كرد: سايپا اعلام كرد كه اين ميزان استقبال را پيشبيني نكرده بود، اما قرار شد در فروشهاي بعدي براي رعايت حقوق خريداران اقدامات لازم انجام شود.
تجارت پرسود رنو اين بار با تليسماناين روزها جولان فرانسويها در بازار خودروهاي وارداتي و مونتاژي ايران بيشتر از قبل به چشم ميخورد و در اين ميان، انتقال دانش فني جايگاه چنداني در همكاري آنها با خودروسازان ايراني ندارد.
فرانسويها در ادامه چپاول 24 ساله صنعت خودروي ايران، همچنان بر صادرات محصولات ساخته شده خود به كشورمان اصرار دارند و در كنار مونتاژ محصولاتشان در ايران، در بازار خودروهاي وارداتي نيز جولان ميدهند. گفته ميشود، صنعت خودروي كشور بعد از توافقات هستهاي بيش از ساير صنايع منتفع شده است. از پرداخت تسهيلات دولتي براي فروش خودروهاي انبار شده گرفته تا انعقاد قراردادهاي به اصطلاح برد- برد با شركاي خارجي كه به فروش بخشي از سهام سايپاي كاشان به سيتروئن و بنرو سايپا به رنو ختم شده است كه البته واردات خودروهاي فرانسوي توسط خودروسازان جاي بحث دارد.
به گزارش فارس، مرور تجربه همكاري با خودروسازان فرانسوي نشان ميدهد همواره مقابل داخليسازي قطعات در ايران مقاومت كردهاند و در عين حال حتي براي مونتاژكاري محصولاتشان نيز اجازه اين كار را براي خودروهاي قديمي خود به خودروسازان ايراني دادهاند. در مقابل از توليد محصولات جديدشان حتي به صورت مونتاژكاري در ايران جلوگيري كرده و اين خودروها را به صورت ساخته شده به ايران وارد ميكنند و به اين ترتيب از پوشش تعرفهاي مناسب در واردات خودروهايشان برخوردار شدهاند و ميتوانند به راحتي در بازار خودروهاي وارداتي ايران رفت و آمد كنند.
امضاي قرارداد پژو و ايرانخودرو براي توليد سه محصول قديمي پژو 208، پژو 2008 و پژو 301 در كنار توليد پژو 207 قديمي، اولين گام فرانسويها براي حضور دوباره در بازار خودروي ايران بود و پس از آن شاهد امضاي قرارداد سيتروئن و سايپا و واگذاري نيمي از سهام كارخانه سايپاي كاشان به سيتروئن بوديم.
مذاكرات سايپا و سيتروئن براي توليد محصولي با نام اليزه در حالي صورت گرفته كه در واقع اليزه و پژو 301 (محصول مورد توافق ايرانخودرو و پژو) روي يك پلتفرم مشترك به نام PF1 توليد ميشوند. در كنار اين مسئله، توليد ساندرو روي پلت فرم تندر90 نيز در خطوط توليد خودروسازان ايراني ادامه دارد كه هنوز قطعهسازان ايراني نتوانستهاند سهم زيادي در آن داشته باشند. در چنين شرايطي بحث واگذاري شركت بنرو سايپا به رنو مطرح است و به اين ترتيب حضور فرانسويها در صنعت خودروي ايران ريشهدارتر خواهد شد.
سودجويي در بازار خودروهاي وارداتيدر كنار سودجويي تمامنشدني فرانسويها بايد به حضور آنها در بازار خودروهاي وارداتي نيز توجه داشت؛ حضوري كه روزبهروز در حال تقويت است.
جديدترين اتفاق در اين خصوص به رونمايي از رنو تليسمان مربوط ميشود كه قرار است به زودي در بازار ايران عرضه شود. اين خودرو محصول تقريباً بهروز شركت رنو است كه به اندازه خودروهاي ديگر فرانسوي عرضه شده در ايران قديمي نيست و عمر كمتري در مقايسه با آنها از نظر توليد در فرانسه دارد.
فعالان صنعت خودرو ورود اين خودرو و رونمايي آن را در تالار وحدت طوري بزرگنمايي كردند كه حكايت از نوعي ذوقزدگي از واردات يك خودروي فرانسوي جديد به كشور دارد و برخي از سايتها نيز از پايان ماهها انتظار و رونمايي اين خودرو خبر دادند. قرار است اين خودرو به ايران وارد شود و برنامهاي براي توليد آن در كشورمان اعلام نشده است. در عين حال، با توجه به واردات قطعات براي توليد خودروهاي ديگر پژو در ايران، به نظر ميرسد در واردات خودروهاي ساخته شده نيز اين خودروساز از برخي تخفيفهاي تعرفهاي برخوردار شود و در نتيجه سود بيشتري به جيب بزند. به نظر ميرسد نظارت دقيق و شفافي بر عملكرد شركتهاي خارجي در بازار خودروي كشورمان وجود ندارد و ايران به جولانگاهي بزرگ براي آمد و شد خودروهاي خارجي و سودجويي برخي افراد مبدل شده است.
