خروج شخصی یا تبانی با آمریکا علیه اروپا ؟

این روزها اروپا روزهای بحرانی و سراسر چالش و نابسامانی را سپری می‌کند سه تیر ماه همه پرسی خروج و یا ماندن انگلیس در اتحادیه اروپا برگزار شد. در پایان شمارش آرا، مشخص شد که 52% رأی دهندگان به خروج انگلستان از اتحادیه اروپا رأی داده‌اند.

این همه پرسی به سرنگونی کامرون نخست وزیر منجر شده است. این همه پرسی در حالی برگزار شد که چند نکته مهم در آن مشاهده می‌شود. نخست آنکه در طی ماه‌های مانده به همه پرسی کامرون نخست وزیر و وزرایش تقلای بسیاری برای ماندن در اتحادیه صورت دادند اما نتیجه انتخابات معکوس خواست آنها رقم خورد. بر این اساس رای به خروج را باید انتقام گیری مردم از سران انگلیس دانست که برگرفته از بحران‌های داخلی و خارجی بویژه در حوزه اقتصادی است که سران لندن به مردم این کشور تحمیل کرده‌اند. نکته قابل توجه آنکه ساختار اصلی حاکم بر انگلیس از ملکه گرفته تا مجلس لردها به عنوان گردانندگان اصلی انگلیس نیز به پشتیبانی کامرون در نیامده و این نشانگر طراحی این ساختار برای تغییر در بازیگران سیاسی است. رفتاری که بسیاری آن را قربانی کردن کامرون برای جلوگیری از تشدید ملی گرایی و اعتراض‌های مردمی به ساختار سرمایه‌داری حاکم بر انگلیس است.

در همه پرسی اسکاتلند انگلیس در آرا دست برده و رای به ماندن را محقق کرد. در انتخابات سال گذشته پارلمان انگلیس در ناباوری حزب محافظه کار توانست آرا مطلق را کسب کند این امر نشان می‌دهد اگرساختار اصلی حاکم بر انگلیس به دنبال ماندن در اروپا بود در همه پرسی دست می‌برد حال آنکه شفاف بر خروج تاکید کرد. این رفتار نشان می‌دهد که این ساختار با قربانی کردن کامرون به دنبال جلوگیری از خروش مردمی علیه ملکه و ساختار سلطنتی حاکم بر انگلیس است.

دوم آنکه مردم اسکاتلند و ایرلند به ماندن در اتحادیه اروپا رای دادن این به معنای آن است که انگلیس دیگر بر اقمار خود نیز سلطه ندارد و شتاب آنها برای خروج از سلطه انگلیس افزایش یافته است.

سوم نوع واکنش اتحادیه اروپا به این خروج بوده است. هر چند که این کشورها از این خروج ابراز نارضایتی کرده‌اند اما در نهایت بزرگان اروپا نبود انگلیس را چندان تاثیرگذار بر آینده اروپا ندانسته‌اند. این امر نشان می‌دهد که اروپا وابستگی چندانی به انگلیس ندارد و عملا آن را قدرتی تاثیرگذار در معادلات خود نمی‌داند و این یعنی نشانه‌ای بر افول جایگاه منطقه‌ای و جهانی انگلیس. این مسئله که انگلیس قدرت بزرگ اورپا نمی‌باشد و کشورها از رفتارهای آن خسته شده‌اند امری قابل توجه در حوزه رسانه‌ای است.

در کنار این مسائل یک نکته قابل توجه وجود دارد و آن بهره براری ساختار اصلی حاکم بر انگلیس از این خروج است. با توجه به رفتارهای منطقه‌ای و جهانی انگلیس می‌توان گفت که کنار آمدن لندن با رای مردم برگرفته از ناتوانی آن در باج‌گیری از اتحادیه اروپاست که با این خروج به دنبال تحمیل هزینه بر اتحادیه است. در همین حال این سناریو مطرح است که انگلیس جا مانده از اروپا به دنبال بازنگری در سیاست خارجی خود و حضور گسترده‌تر در مناطق حساس جهان از جمله غرب آسیا و آفریقا باشد تا به احیای نقش جهانی خود دست یابد. انگلیس در حالی به چانه زنی با اروپا برای باج گیری می‌پردازد که در معادلات جهانی به بهانه همه پرسی خروج، از اجرای طرح‌های اتحادیه خودداری و به یک جانبه گرایی ادامه می‌دهد.

در باب جدایی انگلیس یک نکته مهم مطرح است و آن نقش آمریکا برای نابودی اتحادیه اروپا است. آمریکا با بحران سازی در برزیل عملا بریکس را از هم پاشید با تحریک کشورهای شرق آسیا علیه چین عملا اسه آن را هدف قرار داده است. اتحادیه آفریقا و آمریکای لاتین نیز از هم پاشیده است آمریکا با خروج انگلیس عملا اتحادیه اروپا را نیز گرفتار بحران کرده که نتیجه آن خروج رقیبان آمریکا از اقتصاد جهانی است.

آمریکا با متحدان خود به دنبال اتحادیه‌های جدید در جهان است چنانکه عربستان در غرب آسیا ماموریت ایجاد اتحادیه جدید به جای اتحادیه عرب را دارد و انگلیس نیز با خروج از اتحادیه ماموریت ایجاد اتحادیه جدید و خرد کردن انسجام اروپا را دارد که نتیجه آن تضعیف کل اروپا و بویژه فرانسه و آلمان به عنوان رقبای آمریکاست. در حوزه رسانه‌ای خیانت آمریکا و انگلیس به اتحادیه اروپا امری قابل برجسته سازی است.

نکته قابل توجه آنکه انگلیس خروجش از اتحادیه اروپا برای خودش هزینه زیادی ندارد اما جنبش‌های جدایی طلبی را در جهان تحریک می‌کند و این با طراحی آمریکا و انگلیس برای تجزیه کشورها همخوانی دارد. به هر تقدیر این همه پرسی را می‌توان زمینه ساز تغییراتی در ساختار درونی و بیرونی انگلیس دانست که برگرفته از تقلای سران این رژیم برای جلوگیری از ملی گرایی داخلی، کاهش مسئولیت‌های منطقه ای و احیای بازیگری در معادلات جهانی است هر چند که زنجیره چالشهای این کشور چنان گسترده است که تحقق این اهداف در کوتاه مدت را با ابهامات بسیاری همراه ساخته است.