
در ميان چهرههاي علمي، سياسي و فرهنگي ايران استاد ارجمند جناب حجتالاسلام والمسلمين سيدهادي خسروشاهي جايگاه ممتازي دارد. به جرئت ميتوان گفت موضوعي درباره روحانيت، جريانات روشنفكري، گروههاي معتدل يا افراطي ديني، چپگرايان مخالف مذهب، مبارزان مسلمان و غيرمسلمان، مدافعان و مخالفان تقريب مذاهب، مديران سياسي و اجرايي و ساير گروههاي اجتماعي معاصر نيست كه ايشان نكتهاي، مطلبي، اطلاعي يا مشاهده و حضوري در آن نداشته باشد.
البته وي در بيان نظر اهل ستيز نيست. كسي را با كردار و زبان خود نميآزارد، در جستوجوي حقيقت صادق است. متكي به هيچ جناح و جرياني نيست. در نوشتن تاريخ و تبيين حوادث بيشتر به اصلاح ميانديشد تا برجسته كردن ضعف ديگران. از اين نظر استاد خسروشاهي گنجينهاي غني در بيان تاريخ و ارائه تحليلهاي مرتبط است.
وي از بدو ورود به حوزه علميه قم، در اوايل دهه 30 ضمن درس و بحث به فعاليت مطبوعاتي، پژوهشي، فرهنگي و اجتماعي ميپرداخت و با گذشت 60 سال همچنان در همان مسير به تلاش متعهدانه خود ادامه ميدهد و با وجود ضعف جسمي كه ناشي از گذر عمر است، عزم و اراده فرهنگي و اجتماعياش غبار زمان و سستي به خود نگرفته است. وي از معدود فضلاي حوزه است كه ارتباطات گستردهاي نيز با كانونهاي فكري و فرهنگي اسلامي خارج از ايران داشته است و دارد و مورد احترام آنهاست.
به دليل همين پيشينه و همچنين سابقه دوستي طولاني با امام موسي صدر گروه تاريخ شفاهي مؤسسه فرهنگي تحقيقاتي امام موسي صدر از نخستين روزهاي تشكيل به دنبال آن بود تا گفتوگويي را با استاد صورت دهد كه فرصت و امكان آن فراهم نميآمد. مصاحبه با استاد خسروشاهي از آنجا اهميت مييافت كه وي علاوه بر اطلاعات مهم تاريخي خود يكي از پيشكسوتان تاريخنگاري زندگي امام صدر است كه در سالهاي اخير لحظهاي در اين مهم فروگذار نبوده است و الگويي براي ديگران به شمار ميآيد. سرانجام با پيگيري مديريت محترم مؤسسه و موافقت استاد، طرحي براي تنظيم و تدوين خاطرات ايشان در دستور كار قرار گرفت كه اثر حاضر محصول نهايي آن است.
بر اين اساس ابتدا خاطرات استاد خسروشاهي كه در مصاحبهها، سخنرانيها و مقالات مختلف بيان شده بود، استخراج شد و سپس با طرح پرسشهاي جديد كه پاسخ بخشي از آنها به صورت كتبي و بخشي ديگر به صورت شفاهي دريافت شد، به تكميل آنها پرداختيم. در متن اين اثر تلاش شده است، مباحث از ترتيب زماني و موضوعي مشخصي برخوردار و از تكرار و اطناب پرهيز شود. همچنين اسامي افراد، رويدادها و اماكن در حد توان با درج توضيحاتي در پاورقي يا در پينوشت كتاب گوياسازي شده است. شماري از اسناد و تصاوير مرتبط با متن خاطرات هم در انتهاي كتاب آمده است. گروه تاريخ شفاهي، كار صورت گرفته در تدوين و انتشار خاطرات استاد خسروشاهي را ـ كه شامل بخشها و گوشههايي از زندگي، تلاشها و مبارزات امام موسي صدر است ـ كامل نميداند و از علاقهمندان تاريخ و دوستداران امام صدر و بهويژه راوي محترم صميمانه درخواست ميكند ضعفها را بر ما ببخشند و در تكميل آن ما را ياري كنند. در پايان مراتب سپاسگزاري خود را از سركار خانم حورا صدر، مدير محترم مؤسسه فرهنگي تحقيقاتي امام موسي صدر اعلام ميدارم. ايشان صميمانه زمينه انتشار اين كتاب را فراهم آوردند. همچنين بايد سپاسگزاري كنم از همكاران گروه تاريخ شفاهي مؤسسه، خصوصاً آقاي مهدي فرخيان و ساير فعالان در اين گروه كه براي نشر اين كتاب همكاري مؤثر و صميمانهاي داشتند. اميد است با انتشار اين اثر ارجمند، زمينه آشنايي عموم به ويژه نسل جوان با ابعاد گوناگون شخصيت امام موسي صدر وآثار علمي و عملي برجاي مانده از وي فراهم گردد.
*تدوينگر اثر معرفي شده