سالهاست از آخرين باري كه يك تيم باشگاهي ايراني در قاره آسيا جام قهرماني را بالاي سر برد ميگذرد و نسل جوان فوتبال و هواداران ايران اصلاً خاطرهاي از اين افتخار مهم در ذهن ندارند. هر فصل از ليگ قهرمانان كه شروع ميشود موجي از اظهارنظرها و اميدواريها در خصوص شكستن طلسم ناكامي به گوش ميرسد و بسياري حرف از بازگشت فوتبال باشگاهيمان به قله قاره كهن ميزنند. اما نمايندگان كشورمان يا در همان مرحله گروهي از گردونه مسابقات كنار ميروند يا در خوشبينانهترين حالت از مرحله يك هشتم نهايي بالاتر نخواهند رفت. به همين سادگي هر دوره از كنار يك تورنمنت ارزشمند رد ميشويم در حالي كه رقباي آسيايي با نگاهي متفاوت به ليگ قهرمانان توجه ميكنند و براي موفقيت در آن برنامهريزي بلندمدت را در دستور كار قرار ميدهند. با اينكه 24 سال از قهرماني پاس در جام باشگاههاي آسيا ميگذرد اما مديران فوتبال كشور تا به امروز ثابت كردهاند عملاً هيچ برنامهاي براي پس گرفتن جام قهرماني و قد علم كردن در اين جبهه ندارند.
در اين سالها توجه همه به ليگ برتر بوده و كمتر مربي و مديري داشتيم كه فكري براي موفقيت در آسيا داشته باشد. از آنجا كه نتيجهگرايي همچون ويروسي كشنده در فوتبال بيدر و پيكر ما رخنه كرده همه فعالان اين عرصه در هر سمت و مقامي كه باشند اول از همه به فكر نتيجه گرفتن ولو موقتي هستند. اصولاً مديران باشگاهها براي آنكه صندلي رياست خود را از دست ندهند و هيئت مديره به فكر بركناري آنها نيفتد از هر ترفندي استفاده ميكنند تا تيم نتيجه بگيرد و به بالاي جدول برسد. فرقي هم نميكند تيم چگونه بازي كند، با چه نتيجهاي پيروز شود، هواداران از بازي تيم راضي هستند يا نه؛ مهم بردن است به ويژه اگر پاي دربي هم وسط باشد. تيمي كه جام بگيرد يا حداقل سهميه ليگ قهرمانان را به دست بياورد هيچ كس نميتواند از مديريت انتقاد كند و جا پاي مديرعامل و همكارانش محكم خواهد شد. به همين ترتيب سرمربيان نيز نه به فكر برنامهريزي ميافتند و نه جرئت فكرهاي بزرگ به سرشان ميزند. ترجيح ميدهند با موفقيتهاي كوچك و مقطعي دهان منتقدان را ببندند و پيشنهادهاي نجومي فصل بعد را نيز از دست ندهند. تمام اين واقعيتهاست كه سبب شده فوتبال باشگاهي ايران نزديك به سه دهه در آسيا حرفي براي گفتن نداشته باشد. گذشت آن زماني كه در قاره كهن مدعيان از تيمهاي ايراني هراس داشتند و آرزو ميكردند مجبور به بازي در كشورمان نشوند. ولي ديگر خبري از اين ابهت نيست. نه تنها برنامهاي براي تصاحب جام قهرماني نداريم بلكه شكستهايمان در پلي آف، مرحله گروهي و كنار رفتن از مسابقات به عادت تبديل شده است؛ عادتي كه انگار هيچ عزم راسخي براي تغيير آن وجود ندارد. امسال نيز در ادامه ناكاميها نمايندگان كشورمان در آسيا نتوانستند در ليگ قهرمانان راه به جايي ببرند. سپاهان با نتايج بسيار ضعيف و با دو شكست تحقيرآميز مقابل تيم عربستاني قعرنشين گروه خودش شد. در طرف ديگر ذوب و تراكتورسازي در گروههاي خود موفق ظاهر شدند و با اقتدار به مرحله بعد رسيدند. با اين حال هر دو تيم در مصاف با حريفان عرب خود در يك هشتم نهايي شكست خوردند تا ناكاميهاي تيمهاي باشگاهيمان همچنان تداوم داشته باشد.
اين داستان با توجه به مديريت غيرحرفهاي حاكم بر فوتبال ايران ادامه خواهد داشت. با اينكه 15 دوره از ليگ برتر را پشت سرگذاشتهايم اما اثري از مديريت و برنامهريزي حرفهاي در هيچ باشگاهي به چشم نميخورد. دستمزدهاي نجومي بازيكنان و مربيان، علاقه مفرط مديران به صندلي رياست، بيتوجهي به تيمهاي پايه و دستهاي پشت پرده اجازه بازگشت تيمهاي كشورمان را به جمع مدعيان آسيا نميدهد. وضعيت اين روزهاي قهرمان ليگ برتر نمونهاي از فقدان تفكرات و برنامهريزي حرفهاي را به وضوح نشان ميدهد. به جاي آنكه مسئولان استقلال خوزستان به فكر حضور هرچه موفقتر در فصل آينده ليگ برتر و ليگ قهرمانان باشند نه تنها برنامهاي براي فصل بعد ندارند بلكه بهترين بازيكنان و همچنين سرمربي موفق خود را از دست دادهاند. درحالي كه تيم ملي كشورمان در بين تيمهاي آسيايي آقايي ميكند هيچ كدام از تيمهاي باشگاهي حتي به مراحل پاياني ليگ قهرمانان نزديك هم نشدهاند. تا زماني كه چارهاي براي حل اين معضل انديشيده نشود نميتوان انتظار پيشرفت و حرفهاي شدن از فوتبال ايران را داشت.
