پس از تعطيلات نوروز خبرهايي مبني بر انبار شدن مقادير زيادي سيب و مركبات منتشر شد، به طوري كه وزارت جهاد كشاورزي نيز با تأييد اين خبر اعلام كرد كه ميوههاي باقي مانده در انبارها فرآوري خواهند شد.
همچنين منابع آگاه از زيان ۷۰۰ تا ۸۰۰ ميلياردي تعاون روستايي در تنظيم بازار شب عيد خبر ميدهند. رئيس اتحاديه ميوه و ترهبار با اعلام اينكه تعاون روستايي در پيشبيني مصرف ميوه براي شب عید دچار اشتباه شده، معتقد است كه ميوههاي انبار شده نيز از كيفيت مناسبي برخوردار نبودند و تعاون روستايي كه خودش هم خريدار و هم فروشنده است هيچ ارتباطي با متخصصان در اين حوزه ندارد. گفت وگوي «جوان» را با حسين مهاجران، رئيس اتحاديه ميوه و ترهبار بخوانيد.
گفته ميشود وزارت جهاد كشاورزي ميوه شب عيد را با واردات تأمين كرده است، نه ميوههاي داخلي، آيا شما اين خبر را تأييد ميكنيد؟
خير. واردات سيب و پرتقال چندان زياد نبود كه براي تنظيم بازار شب عيد استفاده شده باشد. داستان از اين قرار بود كه سال زراعي ۹۴ سال توليد بود و اصلاً نيازي به تنظيم بازار ميوه نداشت. امسال دومين سالي بود كه تعاون روستايي وارد بحث ذخيرهسازي ميوه شد و مانند سال گذشته با هيچ متخصص و فعال بازاري در خصوص ميزان توليد و مصرف مشورت نشد و هيچكس در اين سازمان پيشبيني نميكرد كه بعد از تعطيلات سيب و مركبات ارزانتر از زمستان شود و اين حجم ميوه رو دست تعاون روستايي باقي بماند. معلوم نيست كم خريدن مردم باعث اين اتفاق است يا ذخيرهسازي بيش از نياز بازار از سوي تعاون روستايي. شب عيد به حدي ميوههاي خريداري شده از سوي بخش خصوصي در ميادين فراوان بود كه نيازي نبود واحدهاي فروش به انبارهاي تعاون روستايي مراجعه كنند. پرتقال و سيبهاي با كيفيت و بستهبندي عالي ميادين را در سراسر كشور پر كرده بود و به اين ترتيب ميوههاي ذخيره شده تعاون روستايي مورد استقبال قرار نگرفت.
آيا بيكيفيتي ميوههاي ذخيره شده عامل عدم استقبال بازار بود يا فراواني آن؟
سيب تعاون روستايي كيفيت خوبي داشت و جذب بازار شد، اما پرتقالها خير. مشكلي كه هرسال باغداران مازندران گرفتارش بودند، امسال تعاون روستايي را گرفتار كرد. يعني پرتقالهاي دپو شده در سردخانهها دچار پوسيدگي شد و پرتقالهاي عرضه شده از سوي بخش خصوصي با كيفيت و قيمت مناسب بود. اما تعاون روستايي بايد ميوههاي ذخيره شدهاش را ارزانتر عرضه ميكرد تا رودستش نماند و اكنون هيچ چارهاي جز فرآوري آن ندارد.
ظاهراً به درد فرآوري نميخورد و بايد معدوم شود؟
بعيد ميدانم كه معدوم شود، اين سازمان براي اينكه از زيان بيشتر جلوگيري كند، بايد ميوههاي پوسيده را جداسازي كند و با قيمت پايين در اختيار كارخانجات تبديلي قرار دهد درغير اين صورت زيان فراواني به بيتالمال تحميل ميشود.
آيا آماري از ميزان زيان بخش خصوصي داريد؟
ببينيد ذخيرهسازي ميوه كار بسيار دشواري است. سيب كه مهر ماه ذخيره ميشود بايد خصوصيات لازم را از نظر كيفيت براي ذخيرهسازي داشته باشد و پرتقال نيز همچنين و شرايط نگهداريشان با يكديگر متفاوت است. طبق اطلاعاتي كه به من رسيده ۳۰ درصد از ميوههاي ذخيره شده بخش خصوصي فاسد شدهاند اما از بخش دولتي هيچ اطلاعي ندارم. البته بخش دولتي اصلاً اعتقادي به اشتباهات غلطش از ميزان مصرف شب عيد و ذخيرهسازي بيش از نياز بازار ندارد.
به نظر شما براي نوروز سال آينده بايد چهكار كرد، آيا دولت از ذخيرهسازي ميوه كنار گذاشته شود يا اينكه به جاي حدس و گمان از ميزان مصرف، آمارش را بهروز كند و از اتحاديهها كمك بگيرد؟
بايد علت را بررسي كنيم. سابقاً مردم شب چله و عيد يك خريد كلي انجام ميدادند و بعد از عيد نيز نوبرانهها به بازار ميآمد. اما چند سالي است كه قبل از عيد كه وفور ميوه است، ميوهها به سردخانهها منتقل ميشود و قيمت را گران ميكنند و بعد از عيد نيز ميوههاي به اصطلاح پخته شده و ارزان وارد بازار ميشود. در اين ميان، مصرفكننده در فصل مصرف متضرر ميشود و با قيمت بالا ميوه ميخرد و ذخيرهكنندگان ميوه و سردخانهها نيز بعد از نوروز متضرر ميشوند به دليل پوسيده و فاسد شدن ميوههاي انبار شده.
اي كاش مسئولان پيش از اينكه هر تصميمي بگيرند با متخصصان مربوطه مشورت كنند و فعالان بازار را به بازي بگيرند تا نه پول بيتالمال حرام شود و نه مصرفكننده زيان كند.
در فصل ذخيرهسازي؛ ميوهها فلهاي جمعآوري و به سرد خانه منتقل ميشود؛ بدون اينكه اين ميوه بررسي و فاسدها جداسازي شوند. ۶، ۷ سالي كه سازمان معدن و تجارت مسئوليت ذخيرهسازي را داشت، سازمان مسئول تأييد كيفيت ميوههاي ذخيرهسازي بود و اين سازمان سايز و سلامت ميوه را بايد تأييد ميكرد، اما از زماني كه كار به تعاون روستايي سپرده شده، نه تنها كيفيت آن رصد نميشود بلكه شرايط حمل و نقل نيز مورد توجه قرار نميگيرد. هم خريدار و هم فروشنده ميوه متعلق به تعاون روستايي است و هيچ كس هيچ دخالتي در روند ذخيرهسازي ندارد و قطعاً براي سال آينده بايد تمامي ايرادات رفع شود و اگرنه بعد از تعطيلات نوروز تشكر و سپاس از عملكرد دولت در عرضه ميوه و سپس انتشار اخبار فاسد شدن در انبارها و... هيچ گرهاي را باز نميكند.
