آراستگي از موضوعاتي است كه به جرئت ميتوان گفت اجتماعي است و همه بايد نسبت به آن حساس باشند. مخصوصاً هنگامي كه مجبور هستيد در يك محيط بستهتر ولي جمعي و اجتماعي مانند وسايل نقليه مدتي را با هم و در كنار هم سپري كنيم و قرار نيست در اين مدت باعث رنجش ديگران بشويم و ناراحتي افراد ديگر جامعه خود را فراهم كنيم. توجه كامل و هر روزه به اينكه انسان به اقتضاي فطرت خويش، جوياي زيبايي و آراستگي است و از ژوليدگي و پريشاني ظاهر نهي شده است كمك شاياني خواهد كرد كه در تعاملات اجتماعي خود مراقب فضاي بصري و حس بويايي ديگر افراد جامعه باشيم، آنها حق دارند كه در كنار ما ناراحت نشوند.
بوي خوش و ظاهر آراسته
شايد براي شما هم اتفاق افتاده باشد كه گاهي اوقات مجبور به ترك وسيله نقليه عمومي شديد و فرار را بهترين راهحل ميدانيد فقط براي اينكه از شدت بوي عرق فردي كه كنارتان ايستاده يا نشسته رها شويد. من خودم اين موضوع وحشتناك را تجربه كردم و ميدانم كه بوي عرق، دهان و... بعضيها چقدر عذابآور است و نميتوانم كاري هم كنم به جز ترك محل. يك بار ديگر تكرار ميكنم، مردم حق دارند كه از نوع پوشش و آراستگي ما ناراحت نشوند و حتي لذت هم ببرند. اين موضوع در تعاليم اسلامي و سيره و روش معصومين (ع) پيوسته مورد تاكيد بوده است كه در عين سادگي و پرهيز از اشرافيگري، پاكي و آراستگي ظاهري رعايت گردد و توصيه به شستن موي سر و محاسن، شانه زدن موي سر، خوشبو كردن بدن با عطر، اصلاح سر و صورت، كوتاه كردن ناخن انگشتان، خضاب و رنگ كردن موي سر و صورت، مسواك زدن و... همه و همه در همين راستاست. آراستگي و استفاده از بوي خوش نهتنها موجب آرامش افراد جامعه ميشود و خوشخلقي را فراهم ميكند بلكه باعث ميشود در يك وسيله نقليه كه با هم هستيم از هم فرار نكنيم و از چند لحظهاي كه با هم همسفر هستيم لذت ببريم و خاطره خوب براي يكديگر بسازيم. در همين راستا امام رضا (ع) استفاده از عطر را باعث انبساط روحي دانسته و در توصيهاي به مردم ميفرمايند:«براي مرد سزاوار نيست كه استفاده هر روزه از بوي خوش را ترك كند پس اگر نتوانست، يك روز در ميان و باز اگر نتوانست، در هر جمعه خود را خوشبو سازد و هيچگاه اين عمل را رها نكند.»
جامعه خوب با ظاهري خوب
چند وقت پيش كنار خيابان ايستاده بودم و منتظر تاكسي بودم كه ببينم قسمت من ميشود تاكسي پيدا شود و به كارم برسم كه ديدم پسر جواني حدود 28 ساله كنار من ايستاد، ظاهرش خيلي بههم ريخته بود، موهاي ژوليده و شلوار پاره، همه فكري در مورد ظاهرش كردم به جز اينكه اين مد روز است.
لباس خوب و تميز پوشيدن به همراه موهاي مرتب يك هنجار اجتماعي است كه همه بايد نسبت به آن حساس باشيم. حتي در كشورهاي غربي هم تمام افراد لباسهاي اجق وجق نميپوشند زيرا خود را در برابر افراد جامعه و ارزشهاي آن مسئول ميدانند.
وقتي در يك وسيله نقليه كنار كسي بنسشينيد كه شلوارش از سر زانو پاره شده خيلي صحنه جالبي نيست و مطمئناً تمايلي براي ادامه نگاهتان نخواهيد داشت و همين صحنه شايد فكر شما را مدتها به خود مشغول كند ولي در عوض هنگامي كه در يك سفر درونشهري با كسي همراه ميشويد كه ظاهري مرتب و اصولي دارد روحيه شادتري پيدا خواهيد كرد و ناخودآگاه انرژي مضاعفي براي ادامه روز به دست ميآوريد.
اگر تعريفي كه از انسان ارائه شده است را بپذيريم كه انسان موجودي اجتماعي است و بايد در ميان همنوعان خود زندگي كند، خواهيم پذيرفت اين موجود اجتماعي ناگزير است از يكسري اصول انساني در جامعه پيروي كند. ما به عنوان انسان اين حق را نداريم ديدگان افراد جامعه را كه ناگزير چشمشان به ما ميافتد آزرده كنيم بهدليل اينكه به ظاهر خود اهميت نميدهيم. پس لازمه رفاه زندگي اجتماعي اين است كه مهرباني ميان افراد جامعه به وجود آيد و اين امر با برطرف كردن زشتيها و همه عواملي كه به تنفر و كراهت ميانجامد، تحقق مييابد و در نتيجه، آراستگي و مرتب بودن موجب جذب دلهاي ديگران ميشود.
وسايل نقليه عمومي، خانه ماست
اگر به وسايل نقليه عمومي كه در شهر تردد دارند و هر كسي به نسبت ضرورت از آنها در طول روز استفاده ميكند نگاه ويژهاي داشته باشيم، شاهد چهره زيباتري از اين وسايل در جامعه خواهيم بود. وقتي وسايل نقليه عمومي را مانند خانه در نظر بگيريم كه به عنوان مهمان به آن وارد ميشويم پس خواهيم پذيرفت براي مهماني رفتن لازم و ضروري است مرتب و خوشبو باشيم تا همه مهمانان و ميزبانان از حضور ما لذت ببرند. براي آگاهي از اهميت آراستگي از ديد اسلام به ذكر حديثي از امام صادق(ع) اشاره ميكنم. امام صادق (عليهالسلام) نقل ميكند: مردي به خانه پيامبر صلي الله عليه و آله آمد و اجازه ورود خواست. چون آن حضرت خواست بيرون بيايد، در اتاق خود، كاسه چرمين كوچكي ديد كه آب داشت، كمي ايستاد و در آن نگاه كرد تا ريش خود را صاف و مرتب كند. هنگامي كه به درون خانه بازگشت عايشه گفت: «اي رسول خدا! تو سرور فرزندان آدم و فرستاده پروردگار جهانياني! در برابر اين كاسه چرمين (كه كمي آب دارد) ميايستي و سر و ريشت را صاف ميكني؟!» فرمود: «خدا دوست دارد هنگامي كه بنده مؤمنش نزد برادر خود ميرود، خود را مرتب و آراسته كند.»
بنابراين زندگي در اجتماع بهخصوص در محيطي كوچكتر به عنوان وسايل نقليه عمومي ميطلبد تا نسبت به وضع ظاهر خود احساس مسئوليت بيشتري داشته باشيم زيرا در اين گونه از اجتماعات كوچك بهدليل شرايط خاص آنها وضع ظاهر بد و بوهاي ناخوشايند بيشتر باعث ناراحتي و رنجش افراد ميشود و اين موضوع آنجا اهميت بيشتري در جامعه ما پيدا ميكند كه بدانيم جامعه ما اجتماعي اسلامي است.
اگر منظور از آراستگي، طهارت و پاكيزگي باشد، به جهت اصرار و سفارشهاي زياد اسلام در اين خصوص، جايگاه رفيع آن در انديشه اسلامي بر كسي پوشيده نيست. در شأن اين مقام همين بس كه پاكيزگي را علامت ايمان معرفي كردهاند. (النظافة من الايمان) بنابراين داشتن ظاهري نامرتب و زشت، از سوي هر كسي كه باشد، نشانه ضعف ايمان و ضعف فهم از دين اسلام است.
