نگاهي به فيلم «عادت نمي‌کنيم» به کارگرداني ابراهيم ابراهيميان به بهانه نمايش در جشنواره

عادت فيلمسازي به روش فرهادي

دومين فيلم بخش مسابقه که سه‌شنبه شب در کاخ جشنواره به نمايش درآمد، «عادت نمي‌کنيم» ابراهيم ابراهميان بود. ابراهميان که پيش از اين با فيلم «ارسال يک آگهي تسليت براي روزنامه» در بخش نگاه نو سي و دومين جشنواره فيلم فجر شرکت کرده بود، امسال با فيلم پرستاره‌اش راه سوداي سيمرغ را در پيش گرفته است. آنچه در دومين ساخته ابراهيميان بيش از هر چيز رخ مي‌نمايد، شباهت اين اثر به سينماي آشناي اصغر فرهادي است. «عادت نمي‌کنيم» داستان دو زوج را روايت مي‌کند، مهتاب با بازي ساره بيات به همسرش احمدرضا با بازی محمدرضا فروتن که استاد دانشگاه است، مشکوک است و در اين تصور به سر مي‌برد که وی با يکي از شاگردانش ارتباط دارد. زوج ديگر داستان سيما خواهر احمدرضا با بازي هديه تهراني و منصور همسر او با بازي حميدرضا آذرنگ است که در ميان درگيري‌هاي زوج اول، به دنبال گرفتن ميانه هستند. فيلم مانند «درباره الي» در جاده شمال آغاز مي‌شود، زماني که اين دو خانواده در حال بازگشت به تهران هستند و در اين ميان دعواهاي مهتاب و احمدرضا، پاي سيما و منصور را هم به ماجرا باز مي‌کند. مسئله پنهان‌کاري، دروغ، خيانت و دشواري‌هاي قضاوت که سوژه هميشگي داستان فيلم‌هاي فرهادي است، محور اصلي دومين ساخته ابراهيميان هم قرار گرفته است. ماجراي شک زن به همسرش درخصوص خيانت، مخاطب را به ياد نمونه متأخر «چهارشنبه‌سوري» مي‌اندازد و جست‌وجوي مهتاب براي يافتن حقيقت، پيگيري‌هاي شخصيت زن فيلم «چهارشنبه‌سوري» براي بازيابي واقعيت. فرنوش خيرخواه، دانشجوي مطلقه‌اي که مهتاب به رابطه‌اش با احمدرضا مشکوک است، روز پس از مراجعه مهتاب به خوابگاه و درگيري‌اي که در حاشيه‌اش اتفاق مي‌افتد، در اثر ايست قلبي مي‌ميرد و گره بعدي داستان ماجراي بارداري فرنوش مطرح مي‌شود. مسئله گناهکاري و بي‌گناهي و قضاوت دغدغه ديگر فيلم است که با دکوپاژبندي ابراهيميان تداعي‌گر پلان‌هاي جدايي نادر از سيمين است. بازي‌هاي خوب يکي از مهم‌ترين نقاط عطف «عادت نمي‌کنيم» است، بازي خوب ساره بيات و هديه تهراني در کنار نقش‌آفريني تحسين‌برانگيز حميدرضا آذرنگ، تصوير زيبايي از بازيگري را در اين فيلم ايجاد مي‌کند. در پايان‌بندي فيلم هم به روال همه آثار فرهادي اتفاقي مي‌افتد که مخاطب انتظارش را ندارد، اما ابراهيميان نمي‌تواند تکان‌دهندگي فرهادي را در نماياندن واقعيت تکرار کند و برخي از مخاطبان در ميانه‌هاي فيلم متوجه اصل ماجرا بشوند. در هر حال «عادت نمي‌کنيم» فيلم خوش‌ساختي است با فيلمنامه‌اي منسجم، اما شباهتش به آثار فرهادي باعث نمي‌شود فيلمي به کيفيت سينمای فرهادي مقابل ديدگان مخاطبان قرار گيرد.