حضور در رژه المپيك و حمل پرچم كشورمان آرزوي هر ورزشكاري است. هر المپيني كه موفق ميشود سهميه حضور در اين آوردگاه را كسب كند اميدوار ميشود به اينكه شايد او به عنوان پرچمدار كاروان ورزشي وطنش برگزيده شود. اين در حالي است كه مسئولان كميته ملي المپيك براي انتخاب فرد مورد نظر ملاكهاي ويژهاي را در نظر ميگيرند؛ سابقه مدالآوري در مسابقات مهم، مقبوليت اجتماعي و وجهه بينالمللي از جمله ملاكهايي است كه در انتخاب پرچمدار نقش بسزايي دارند. در 15 دورهاي كه كاروان كشورمان در المپيك حضور داشته 14 نفر ورزشكار، رئيس و مربي وظيفه حمل پرچم سه رنگ ايران را پيشاپيش سايرين برعهده داشتهاند.
سرمربياي كه پرچمدار شد
اولين اتفاق جالب در انتخاب پرچمدار كاروان ايران در بزرگترين گردهم آيي ورزش جهان در المپيك 1960 رخ داد. در آن سالها كه هنوز ساز و كار مدوني براي انتخاب فرد منتخب در نظر گرفته نشده بود مسئوليت مهم حمل پرچم برعهده سرمربي تيمملي وزنهبرداري سپرده شد. مرحوم جعفر سلماسي يكي از بهترين وزنهبرداران كشورمان بود. او در المپيك 1948 لندن اولين مدال تاريخ ورزش ايران در اين رقابتها را به دست آورد و مدال طلا را به گردن آويخت. سه دوره بعد در شرايطي كه خيليها انتظار داشتند جهان پهلوان تختي پرچمدار ايران در المپيك رم باشد اين سلماسي، سرمربي وقت تيمملي وزنهبرداري بود كه پرچم را به دست گرفت. گفته ميشود مسئولان وقت ورزش كشور ابتدا پرچم را به دست مرحوم تختي دادهاند اما پهلوان كشتي ايران اعلام كرد در حضور جعفر سلماسي پيشكسوت وزنهبرداري هرگز پرچمدار نميشود. اين اقدام تختي در المپيك رم در نوع خود بينظير بود و در تاريخ ورزش ايران به غير از او تاكنون هيچ كدام از پرچمداران انتخاب شده از حق خودش گذشت نكرده و ديگري را لايقتر ندانستهاند.
نفوذ ارتشيها
اولين حضور ايران در رقابتهاي المپيك اهميت زيادي داشت تا جايي كه براي انتخاب پرچمدار اتفاقات حاشيهاي زيادي رخ داد و خيليها براي رسيدن به اين افتخار از نفوذ خود استفاده كردند. در نهايت هم اين مسئوليت به يك ارتشي سپرده شد. سرهنگ مصطفي بهارمست نماينده انجمن ورزشي ارتش در واقع اولين پرچمدار كشورمان در المپيك بوده است.
كشتي پيشتاز همه رشتهها
كشتي رشته اول ورزش ايران محسوب ميشود و در بحث انتخاب پرچمدار نيز اين موضوع بارها مدنظر قرار گرفته شده است. در تمامي ادواري كه كارواني از كشورمان به اين رقابتها اعزام شده به كشتي به چشم اميد اصلي اهالي ورزش براي كسب مدالهاي رنگارنگ نگاه شده و اتفاقاً در اين سالها نيز كشتيگيران متعصب بارها پاسخ اعتماد مردم و مسئولان را دادهاند. همچنين پنج نفر از كشتيگيران اعزامي به المپيك پرچمدارمان بودهاند. در المپيك 1968 مكزيكوسيتي اولين بار بود كه يك كشتيگير پرچمدار شد. ابوالفضل انوري نخستين پرچمدار كشتيگير لقب گرفت. پس از آن در سال 1972 عبدالله موحد در مونيخ و در رژه كاروانهاي ورزشي پيشاپيش سايرين پرچم را حمل كرد. مسلم اسكندري فيلابي نيز در المپيك 1976 مونترال پرچمدار بود. پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي زندهياد عليرضا سليماني در المپيك 1992 بارسلون به عنوان پرچمدار كاروان انتخاب شد. اميررضا خادم قهرمان اسبق تيمملي كشتي آزاد در المپيك 2000 سيدني اين مسئوليت را برعهده داشت و پس از او فعلاً هيچ كشتيگيري به عنوان پرچمدار انتخاب نشده است.
ركورددار ايراني
تنها ورزشكار ايراني كه دو بار پرچمدار كاروان بوده مرحوم محمود نامجو است. در آن سالها افتخارات زيادي كه نامجو كسب كرده بود مسئولان ورزش را بر آن داشت تا در دومين دوره حضور كاروان ايران در المپيك او را به عنوان پرچمدار انتخاب كنند. اين در حالي است كه پس از المپيك 1952 هلسينكي، افتخارآفرينيها و درخششهاي نامجو ادامه پيدا كرد تا جايي كه در سال 1956 و در المپيك ملبورن هيچ گزينهاي بهتر از نامجو 36 ساله و باتجربه براي پرچمداري دوباره وجود نداشت.
رئيس پرحاشيه
پيش از انقلاب اسلامي انتخاب پرچمدار كاروان حواشي زيادي داشته تا جايي كه نفوذ افراد شناخته شده در اين انتخاب بارها تأثيرگذار بوده است. در المپيك 1964 توكيو يكي از همين اتفاقات عجيب ورزش ايران رقم خورد. جهان پهلوان تختي به عنوان فرد برگزيده انتخاب شده بود؛ ورزشكاري كه همه پرچمداري را حق او ميدانستند. اما در استاديوم محل برگزاري رقابتها ناگهان تصميم آقايان عوض شد و پرچم را از مرحوم تختي گرفتند! پس از اين اتفاق هيچ كدام از ورزشكاران اعزامي به توكيو حاضر نشدند جايگزين تختي شوند تا نصرت اله شاهمير رئيس فدراسيون شنا از فرصت استفاده كرد و به عنوان پرچمدار در مراسم افتتاحيه رژه رفت.
نقش رزميكاران
ورزشكاران ساير رشتهها تا المپيك 1988 صبر كردند تا سرانجام از رشتهاي به غير از كشتي و وزنهبرداري پرچمدار انتخاب شود. در حالي كه همه فكر ميكردند عليرضا سليماني پرچمدار ما در سئول خواهد بود اين كشتيگير بنا به دلايل غيرفني از جمع نفرات اعزامي حذف شد. احمد درگاهي رئيس وقت سازمان تربيت بدني و همكارانش به اين نتيجه رسيدند كه پرچم را به حسن زاهدي بدهند. تكواندوكار تيمملي در حالي به اين افتخار دست يافت كه رشته تكواندو در آن دوره در جمع بازيهاي رسمي المپيك جايي نداشت. زاهدي در جريان مسابقات هم اصلاً به سر وزن نرسيد و از گردونه مسابقات حذف شد. پس از او هم يك جودوكار به عنوان پرچمدار انتخاب شد. در المپيك 2004 آتن آرش ميراسماعيلي اين مسئوليت را برعهده داشت. علي مظاهري بوكسور مليپوش كشورمان نيز در المپيك 2012 لندن پرچمدار بود.
بانوان پرچمدار
ورزشكاران زن ايراني پس انقلاب سه بار به عنوان پرچمدار انتخاب شدند. ليدا فريمان مليپوش تيراندازي در المپيك 1996 آتلانتا اولين بانوي پرچمدار ايران لقب گرفت. در المپيك پكن قرار بود حسين رضازاده پرچمدار باشد اما با قطعي شدن عدم حضور او در آن دوره هما حسيني عضو تيمملي قايقراني اين وظيفه را برعهده گرفت. انتخاب زهرا نعمتي براي المپيك ريو جمع بانوان پرچمدار را به عدد سه رساند.
