با اينكه سالهاست رسانهها نسبت به افزايش مصرف مواد دخاني در كشور هشدار ميدهند اما در عمل کمتر به این هشدارها توجه شده است: از مصرف مواد مخدر سنتي و صنعتي گرفته تا سيگار و قليانهايي كه حالا به پاي ثابت سفره خانهها شدهاند. افزايش مصرف دخانيات به جايي رسيده كه رئيس دبيرخانه كنوانسيون كنترل دخانيات سازمان بهداشت جهاني، افزايش مصرف قليان در ايران بهخصوص در بين جوانان و بهويژه دختران را يكي از مهمترين دغدغهها و نگرانيهايشان در اين حوزه دانسته و هشدار داده كه بايد مراقب اين مسئله بود.
متأسفانه در اين وانفسا وقتي هنوز هم قرار ميشود سيگاريها و قليانكشها را كنار بگذاريم و فقط براي معتادان تصميمگيري شود، با جملهاي مواجه ميشويم كه هر شنوندهاي را مبهوت ميكند و آن هم اينكه «هنوز آمار دقيقي از معتادان در كشور در دست نيست.» با اين شرايط اما آمار و ارقام منتشر شده در اين خصوص و حتي مشاهدات خياباني حكايت از آن دارد كه نرخ ابتلا به اعتياد در ايران به شدت بالاست. مخصوصاً كه ميدانيم برخي داروهاي عرضه شده در داروخانهها، از لحاظ ساختاري، در زمره مواد مخدر دستهبندي ميشوند و مصرفكنندگان آنها هم به نوعي در زمره معتادان قرار ميگيرند.
خارجيها هم نگران مصرف قليان ايرانيها شدهاندروز گذشته خانم دكتر ورا سيلوا، رئيس دبيرخانه كنوانسيون منع دخانيات سازمان بهداشت جهاني چون ميخواست كمي ما را دلخوش كند، مدعي شد با توجه به تعهد ايران به كنوانسيون جهاني منع مصرف دخانيات مصرف دخانيات در ايران طي سالهاي گذشته به ميزان قابل قبولي كنترل شده است و ايران در اين زمينه يكي از كشورهاي پيشرو در بين كشورهاي در حال توسعه در منطقه است اما با اين حال نتواست حقيقت را كتمان كند و در ادامه توصيه كرد: «اگر ميخواهيد در آينده جامعهاي سالم داشته باشد بايد از افزايش مصرف مواد دخاني بهخصوص قليان جلوگيري كنيد و يكي از مهمترين راهكارهاي رسيدن به اين هدف افزايش ماليات بر مواد دخاني و گران كردن اين كالاها از جمله قليان است.» ايشان كه معلوم بود از تقديم بودجه دولت به مجلس باخبر است در ديدار با اعضاي كميسيون بهداشت مجلس افزود: «اكنون ايران در فصل بودجه سال آينده قرار دارد، مجلس ايران ميتواند با تصويب لايحه افزايش ماليات سيگار نقش مهمي در كنترل و كاهش مصرف مواد دخاني ايفا كند.»
173 ميليارد براي ستاد مبارزه با مواد مخدر كشوراز طرف ديگر با تقديم لايحه بودجه سال 95 به مجلس شوراي اسلامي، مشخص شد كه سهم «ستاد مبارزه با مواد مخدر كشور» به نسبت بودجه سال گذشته، افزايشي 8 ميليارد توماني را تجربه كرده و به عدد 173 ميليارد تومان رسيده است؛ بودجهاي كه به يك ستاد تعلق ميگيرد تا بتواند برنامههاي ستادياش را پيش ببرد. ولي وقتي به وظايف ستاد مبارزه با مواد مخدر گريزي ميزنيم مشخص ميشود، مهمترين رويكرد اين ستاد براي مبارزه با اعتياد، پيشگيري از ابتلاي افراد به آن است. پيشگيري از فرآيند منجر به اعتياد شامل «گرايش به مصرف»، «مصرف آزمايشي»، «مصرف گاهگاهي»، «سوءمصرف» و «وابستگي» است، يعني ممانعت از تبديل كساني كه هرگز مصرف نكردهاند به كساني كه گرايش به مصرف دارند، جلوگيري از تبديل اين افراد به مصرف كنندگانِ آزمايشي، مانع شدن از تبديل ايشان به مصرفكنندگان گهگاهي و دست آخر سد راه تبديل اين مصرفكنندگان تفنني به افراد مبتلا به اعتياد شدن. به هرحال وضعيت اعتياد در ايران آنقدر بغرنج شده است كه صداي مردم و بسياري از سازمانهاي داخلي را در بياورد و باور كنيم كه اين بودجهها نميتواند چاره كار باشد. اما آنچه حائز اهميت است اين است كه حداقل ميشود با يك برنامهريزي درست و با پيشگيري از اين بلاي خانمانسور نگذاريم جوانان، معتاد دودهاي ديگري شوند كه هنوز نام اعتياد به خود نگرفتهاند. دود سيگار و قليانهاي ميوهاي و... كه حتي خارجيها را هم نگران كرده.
