يكي از سطوح و عرصههاي مهم مشاركت سياسي، شركت مردم در انتخابات است. كند و كاو در ادبيات موجود در مورد مشاركت سياسي اين نكته را روشن ميسازد كه با وجود راههاي گوناگون مشاركت و مداخله در سياست، پژوهشگران توجه خاصي را به «انتخابات» و «مشاركت انتخاباتي» داشتهاند. اهميت مشاركت انتخاباتي سبب شده است محور مشاركت غالباً بر مشاركت انتخاباتي بچرخد. دليل واضح اين امر را هم ميتوان در اهميت انتخابات در جوامع مختلف دانست، به گونهاي كه ميتوان گفت زندگي سياسي شهروندان در دنياي كنوني تقريباً در انتخابات خلاصه شود. در تعريفي كه از انتخابات گفته شده است: «انتخابات مجموعه عملياتي است كه در جهت گزينش فرمانروايان يا تعيين ناظراني براي مهار كردن قدرت تعبير شده است.
تحولات اخير و بيداري اسلامي در منطقه با الهام از انقلاب اسلامي در حال به ثمر رسيدن است. اين تحولات به زعم بسياري از صاحبنظران روزبهروز بر عمق استراتژيك ايران در منطقه و جهان افزوده است و سياستهاي يكجانبهگرايي متكي بر قدرت نظامي امريكا را در منطقه با شكست كامل مواجه ساخته است، از همين رو است كه ميتوان اين نكته بديهي و اساسي را در نظر گرفت كه برگزاري يك انتخابات موفق ميتواند تأثير بسيار مهم و حياتي در سرنوشت هر كشوري داشته باشد و اين نكتهاي است كه مورد تأكيد تمام تحليلگران سياسي داخلي و خارجي قرار دارد.
در همين باره علي واعظ از تحليلگر امريكايي ميگويد: انتخابات مسير اصلي هر كشوري براي رسيدن به قدرت است و ايران هم از اين امر مستثني نيست.
انتخابات دهم مجلس شوراي اسلامي در ايران با توجه به شرايط بينالمللي و منطقهاي، وضعيت و صفبندي جريانها و گروههاي سياسي داخلي از اهميت بسيار بالايي برخوردار بود. اين انتخابات در شرايطي برگزار ميشود كه جمهوري اسلامي ايران با پيمودن مسير مقاومت و پايداري در برابر فشارهاي نظام سلطه، به قدرت برتر منطقه استراتژيك خاورميانه تبديل شده و به اعتقاد بسياري از كارشناسان و صاحبنظران مسائل بينالمللي، در آستانه تبديل شدن به يك قدرت مؤثر جهاني است.
موفقيتها و پيشرفتهاي جمهوري اسلامي از يك طرف در داخل در مهار و مقابله با فتنه ۱۳۸۸ و شكستها و ناكاميهاي امريكا و متحدين او در منطقه خاورميانه از طرف ديگر و برخي ديگر از كشورهاي غربي را نسبت به تحولات سياسي منطقه و جهان در آينده نگران ساخته است.
از سوي ديگر تحولي كه در داخل كشور روي داده است، بحث برجام و امضاي اين تفاهمنامه بين ايران و كشورهاي 5+1 است كه سبب برداشته شدن تحريمها عليه ايران شده است. در اين ميان آنچه بديهي به نظر ميرسد، موفقيتهايي است كه در برابر ايران علاوه بر چالشهاي آن قرار دارد.
انتخابات 88 و درسهاي آن
سال ۱۳۸۸ كه سال برگزاري انتخابات رياست جمهوري در ايران بود، راهبرد غربيها تأثيرگذاري بر فرآيند و نتايج انتخابات متناسب با منافع غرب تعريف شده بود. در داخل ايران، متأسفانه نتايج انتخابات توسط دو نفر از كانديداها پذيرفته نشد و پس از اعلان نتايج انتخابات با القاي ترديد و شبهه در سلامت انتخابات و لشكركشي خياباني در مقابله با نظام شكل گرفت و كشور را براي چندين ماه درگير فتنهاي پيچيده با طراحي و حمايت دولتهاي خارجي نمود كه با ياري خداي متعال و رهبري و مديريت هوشمندانه مقام معظم رهبري مدظلهالعالي و بصيرت و اقدام ملت ايران فتنه مهار و شكست خورد.
چالشهاي سياسي– امنيتي بهوجود آمده در انتخابات سال۱۳۸۸ از يك طرف و موفقيت جمهوري اسلامي در مقابله و مهار آن چالشها دشمن را به اين باور رسانده كه همچنان نتايج انتخابات در ايران براي كشورهاي غربي هم متفاوت ارزيابي شد. بر همين اساس ميتوان گفت، نتايج انتخابات دهم مجلس شوراي اسلامي براي پيشبرد آرمانها و اهداف انقلاب اسلامي همچنين استمرار حركت بيداري اسلامي، پايداري و ايستادگي در برابر زيادهخواهي و فشارهاي غرب در موضوعاتي چون مسئله هستهاي و دفاع از حقوق ملت مسلمان و مظلوم فلسطين ميتواند متفاوت باشد.
اين در حالي است كه غربيها بحث نفوذ را به صورت جدي در دستور كار خود قرار داده و رهبر معظم انقلاب اسلامي بارها در سخنان خود در اين رابطه هشدار دادهاند، البته اين رويه ثابت و جاري كشورهاي غربي است كه همواره تلاش دارند از انتخابات به عنوان ابزاري براي بهرهگيري جهت اعمال نقشههاي خود بهره ببرند.
غربيها چه برنامهاي دارند
بهرهگيري از رويدادهاي اجتماعي و سياسي در داخل ايران و امنيتي كردن آنها يكي از راهبردهاي اصلي دولتهاي غربي به ويژه سرويسهاي جاسوسي، رسانهها و مراكز و كانونهاي تفكر آنهاست. برخي از رويدادهاي اجتماعي مانند مسابقات ورزشي بين تيمهاي اصلي كشور به ويژه با گرايشهاي قومي و منطقهاي، ظرفيت اين را دارد كه فضاي رقابتي تند و هيجاني منجر به توليد چالش امنيتي شود. برخي از مناسبتها و رويدادهاي تاريخي و فرهنگي يا ناكارآمديهاي نظام و آسيبپذيريهاي داخلي در حوزههاي اجتماعي در صورتي كه درست مديريت و اطلاعرساني به جامعه نشود، فرصتهايي را براي رسانههاي غربي و اپوزيسيون با هدف توليد چالش امنيتي فراهم خواهد كرد. انتخابات يكي از مهمترين رويدادهاي اجتماعي و سياسي كشور است.
در صورتي كه مديريت و سلامت آن توسط نخبگان، رسانهها، گروهها و جريانات در درون نظام از قبل زير سؤال قرار گيرد، فرصتهايي را براي دولتهاي معارض نظام، رسانههاي غربي و اپوزيسيون با هدف توليد چالش امنيتي فراهم خواهد كرد. يكي از مراكز تحقيقاتي در كشور معتقد است: بيش از 5هزار صفحه مطلب در مراكز امنيتي و تحقيقاتي «قرارگاههاي جنگ نرم دشمن» تئوريزه شده براي چگونگي تأثيرگذاري بر انتخابات ايران وجود دارد. تجربه براندازي نرم در بيش از ۳۰ كشور توسط غرب، تجربه فتنه سال۱۳۸۸ در انتخابات دهم رياست جمهوري در ايران و بررسي اسناد موجود، جاي هيچگونه ترديدي را باقي نميگذارد كه يكي از راهبردهاي اصلي غربيها به ويژه امريكايي در مورد ايران تأثيرگذاري بر انتخابات ايران و امنيتي كردن آن است.
از همين رو است كه ميتوان گفت انتخابات اخير هم فرصت و هم يك چالش است؛ چالش آن سوءاستفاده كشورهاي غربي و فرصت آن تأثير بر فضاي خارجي و امنيتي كشور است.
انتقال تجربه مردمسالاري ديني به كشورها
انتخابات پيش رو ميتواند تأثيرات عميقي بر عمق راهبردي جمهوري اسلامي در محيط خارجي داشته باشد، به عبارتي ميتواند داراي پيامدهاي سياسي افزايشدهنده قدرت نرم و آسيبپذيريهاي كاهشدهنده امنيت نرم باشد. اين انتخابات در صورتي كه توسط نخبگان، مسئولان و مردم مراقبت و مديريت نشود، ميتواند بسترهاي زيادي را براي بروز بحران اعتماد، كارآمدي، هويت و انسجام بهوجود آورد و به الگوي موفق و الهامبخش جمهوري اسلامي و چهره مردمسالار ايران در محيط خارجي آسيب وارد نمايد و برداشت از جمهوري اسلامي ايران و باورهاي ذهني را دگرگون سازد.
در مقابل انتخابات نهم مجلس در پايان سال جاري ميتواند به نمايش الگوي موفق «مردمسالاري ديني» تبديل شود و موجبات اقتدار، همبستگي ملي و اعتماد مردم به نظام را افزايش دهد. جمهوري اسلامي به عنوان الگوي كارآمد و الهامبخش «مدل مردمسالاري ديني» در سطح منطقه ظهور مؤثرتري خواهد داشت. در شرايطي كه «بيداري اسلامي» منجر به فروپاشي نظامهاي مرتجع، وابسته و استبدادي ميشود و جهان اسلام نيازمند كمك و تلاش مضاعف جمهوري اسلامي و انتقال تجربه موفق «نظام مردمسالار ديني» است.
