
روز گذشته خبر انتشار بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامي در ديدار دست اندركاران همايش ملي «فقه هنر» روي خروجي خبرگزاريها قرار گرفت، ديداري كه خبر از پايهگذاري سنت حسنه تفقه در هنر داشت و حضرت آيتالله امام خامنهاي(مدظله العالي) در آن با اشاره به اهميت موضوع هنر و اظهار خرسندي از ورود حوزه علميه به مقوله فقه هنر فرمودند: هنر، امري مبارك و انساني، زاييده تخيل قوي و ذوق وافي و جزء زندگي انسان است و در ميان فقها و در حوزههاي علميه نيز همواره هنرمندان برجستهاي در شاخه شعر و ادب وجود داشتهاند.
دكتر محمدصادق كوشكي، عضو هيئت علمي دانشگاه تهران در گفتوگو با «جوان» در خصوص آميخته بودن هنر با جوامع بشري امروز و فقه ميگويد: عرصه هنر يكي از عرصههاي مهم در اداره و ساخت يك جامعه و تمدن است. هنر هم به عنوان پاسخي به نياز زيباجويي انسان و هم به عنوان يكي از نمادهاي بروز خلاقيت در جوامع بشري مطرح بوده و آميخته شدن آن با پديده رسانه بر تأثيرگذاري آن افزوده است.
آميختگي هنر و رسانهكوشكي ميافزايد: در دنياي امروز آميختگي هنر و رسانه به حدي است كه شايد نتوان اين دو عرصه را از يكديگر تفكيك كرد. از اين رو هر انديشه و تفكري كه قصد ماندگاري و ترويج و توسعه داشته باشد ناگزير به به كارگيري هنر و ارائه خود در قالب هنر و رسانه است.
انقلاب اسلامي ايران به عنوان تفكري اسلامي و جهان شمول و بنيانگذار تمدني نوين جهت پاسخگويي به نيازهاي حقيقي بشر براي ترويج و توسعه خود و طرح و تبيين داشتههاي خود ناگزير از به كارگيري هنر و رسانه است و از آنجا كه اسلام مقتضيات و قواعد خاصي در قالب فقه براي چارچوب بندي زندگي بشر ارائه كرده است، بهرهگيري از هنر نيز بايد در همين چارچوب قرار گيرد.
ديدگاهي در عرصه سينما و موسيقيبه اعتقاد وي، از گذشته تا به امروز در اين باره ديدگاههاي مختلفي مطرح شده است. ديدگاهي كه هنر را برتر از آن ميداند كه تن به قواعد فقهي بدهد و معتقد است اسلام بايد براي بهرهگيري از امكانات هنري دست از قواعد فقهي خود بردارد. اين ديدگاه به خصوص در عرصه هنرهايي مانند سينما و موسيقي جلوهگر ميشود.
تقدم قواعد فقهي بر ضوابط هنريكوشكي در ادامه ميگويد: طرفداران اين ديدگاه معتقدند اگر اسلام قصد بهرهبرداري از توانمنديهاي هنري را دارد بايد تابع ضوابط و قواعد سينمايي بوده و دست از ضوابط و چارچوبهاي فقهي خود بردارد. در نقطه مقابل كساني هستند كه قواعد فقهي را مقدم بر ضوابط هنري ميدانند و معتقدند هنرهايي مانند موسيقي و سينما بايد خود را با شريعت تطبيق دهد.
همايش هنر و فقه، مجالي براي طرح ديدگاههاي علميدكتر محمدصادق كوشكي، عضو هيئت علمي دانشگاه تهران در خاتمه تأكيد ميكند: برپايي چنين همايشهايي (همايش هنر و فقه) ميتواند مجالي براي طرح ديدگاههاي علمي در خصوص اين معضل ديرينه باشد و راهكارهاي مناسب جهت برونرفت از اين عرصه اختلافي را نمايان سازد.