شمع روشن كردن در جشن تولد رسمي غربي است كه جهاني شده است اما اگر شعلهاي به حرارت يك بمب هيدروژني روشن شود ميتواند غرب را كه خود مبدع چنين سلاح كشتار جمعي است، بياشوبد. به هر حال در آستانه تولد رهبر كره شمالي اين كشور اعلام كرد كه بمبي هيدروژني را با موفقيت آزمايش كرده است تا با واكنشهاي متفاوتي روبهرو شود: نفي چنين توانايي تا محكوميت آن.
به گزارش «جوان» كره شمالي با انتشار بيانيهاي تلويزيوني اعلام كرد در ساعت 10 صبح (به وقت محلي) روز چهارشنبه ششم ژانويه 2016 يعني دو روز پيش از سي و سومين سالروز تولد كيم جونگ اون رهبر اين كشور، اولين بمب هيدروژني كرهشمالي به طورموفقيتآميزي منفجر شده است. براساس اين بيانيه همه چيز طبق «برنامههاي استراتژيك حزب كارگر» و البته طبعاً خلاف برنامههاي امريكا و متحدان منطقهاياش در شرق دور پيشرفته است. بمب هيدروژني اولين بار در سال ۱۹۵۸ توسط امريكا ساخته و آزمايش شد تا براي مدتي موازنه قوا در جهان دو قطبي را به سود بلوك غرب و به ضرر بلوك شرق به رهبري شوروي سابق تغيير دهد، اين بمب، بمبي«پاكيزهتر» از بمب اتمي اما بسيار قويتر از آن است چراكه در عين حال با ايجاد پرتوهاي راديواكتيو كمتر، حرارتي بسيار بيشتر از بمبهاي اتمي اورانيومي توليد ميكند.
واكنشها، ترديدافكني و محكوميت پسلرزههاي اين انفجار اتمي بلافاصله محافل قدرت در جهان را به واكنش واداشت و يك مقام شوراي امنيت سازمان ملل اعلام كرد اين شورا به درخواست امريكا و ژاپن همان ديروز درباره اين آزمايش يك نشست اضطراري برگزار كرده است. مركز ژئوفيزيك امريكا گفته است در ساعت 10 صبح ديروز به وقت پيونگ يانگ زمين لرزهاي به شدت 5/1 ريشتردر شمال شرق اين كشور و حدود 50 كيلومتري شمال غرب شهر كيلجو درجه رخ داده است كه ميتواند مؤيد صحت آزمايشي اتمي باشد، با اين حال كاخ سفيد اعلام كرده نميتواند آزمايش هستهاي كره شمالي را تأييد كند اما چنين آزمايشهايي را به دليل نقض قطعنامههاي شوراي امنيت محكوم ميكند. اما وزارت دفاع همسايه جنوبي پيونگ يانگ كه متحد امريكا و در واقع ميزبان پايگاههاي نظامي و چندين هزار نيروي امريكايي است، در ابتدا اعلام كرد احتمالاً كرهشمالي آزمايش هيدروژني موفقي انجام داده است و اما بعد از جلسه شوراي امنيت ملي اين كشور صداي شبيه به موضع واشنگتن از مقامات سئول بلند شد كه تأييد هيدروژني بودن بمب آزمايش شده را بسيار دشوار خواند. با اين حال «پارك جئون هي» رئيس جمهور كره جنوبي در جلسه شوراي امنيت كشورش ضمن اينكه خواستار تشديد تحريمهاي بينالمللي عليه پيونگ يانگ شد، گفت: «اين آزمايش نه تنها تحريك عميقي عليه امنيت ملي ماست بلكه تهديد عليه آينده ما و چالش بزرگي براي صلح و ثبات بينالمللي است.»
اما بعد از امريكا و كره جنوبي طبق معمول موج محكوميتي از سوي ساير كشورهاي غربي به ديوارهاي كره شمالي رسيد. انگليس واكنشي توئيتي به اين آزمايش نشان داد و فيليپ هاموند، وزير خارجه انگليس در توئيت خود نوشت: اگر آزمايش بمب هيروژني كره شمالي صحت داشته باشد اين اقدام نقض قطعنامههاي شوراي امنيت است كه من آن را بدون هيچ ملاحظهاي محكوم ميكنم. دفتر فرانسوا اولاند، رئيسجمهور فرانسه نيز با انتشار بيانيهاي با محكوم كردن آزمايش هستهاي كره شمالي خواستار واكنش قوي و جدي جامعه بينالملل شد. «فدريكا موگريني» مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا در اين مورد گفت كه اگر چنين اقدامي تأييد شود، نشانگر نقض گسترده قوانين جهاني مبني بر توليد و آزمايش سلاحهاي هستهاي است. وي با انتشار بيانيهاي افزود: «چنين محدوديتهايي را قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد ايجاد كردهاند. اقدام كره شمالي ميتواند تهديدي براي صلح و امنيت منطقه و شمال آسيا باشد.»
سازمان پيمان آتلانتيك شمالي (ناتو) هم اعلام كرد كه آزمايش موشكي كره شمالي نقض قوانين امنيت جهاني است. در ميان متحدان شرق دور امريكا شينزو آبه، نخست وزير ژاپن نيز اين آزمايش را يك تهديد امنيتي براي دولتش خواند و پيرو او يوشيهيده سوگا، سروزير كابينه ژاپن در يك كنفرانس خبري گفت كه در باره اين آزمايش هستهاي با دولتهاي امريكا، كرهجنوبي، روسيه و چين رايزني خواهد شد و اين چيزي است كه ژاپن نميتواند آن را بپذيرد.
مسكو و پكن هم به رغم اختلاف منافع با امريكا و غرب در شرق دور، به جريان محكوم كردن اقدام كره شمالي پرداختند. ولاديمير ورونكوف، نماينده روسيه در سازمانهاي بينالمللي در وين اقدام كره شمالي را نقض آشكار قوانين بينالمللي خواند و در عين حال در جهت تقلاي هميشگي حفظ مرزي ميان مواضع خود با مواضع غربيها خواستار حفظ آرامش و حداكثر خويشتنداري همه طرفها شد. در بيانيه وزارت خارجه روسيه آمده است: دست به اقداماتي نزنند كه باعث تنش كنترل نشده در شمال شرق آسيا شود. ما بار ديگر بر موضع خود مبني بر حل و فصل ديپلماتيك مشكلات در شبه جزيره كره در چارچوب مذاكرات شش گانه و آغاز سريع مذاكرت مستقيم براي ايجاد يك سيستم قابل قبول صلح و امنيتي در منطقه تأكيد ميكنيم.
در بيانيه مزبور تأكيد شده است: چنين اقداماتي تنش در شبه جزيره كره را تشديد ميكند؛ منطقهاي كه حتي بدون آزمايش هستهاي كرهشمالي پتانسيل بالايي براي روياروييهاي سياسي و نظامي دارد. اما وزارت خارجه چين كه كشورش زماني نه چندان دور حامي و متحد كره شمالي به شمار ميرفت، اعلام كرد هيچ پيشآگاهي از آزمايش هستهاي كره شمالي نداشته و با اين اقدام پيونگ يانگ به شدت مخالف است. سخنگوي وزارت خارجه چين گفت كه پكن با جامعه بينالملل براي خلع سلاح هستهاي كره شمالي همكاري ميكند.
از سرگيري مذاكرات يك روز بعد از توافق هستهاي ايران و 1+5 كره شمالي در چرخشي قابل ملاحظه اعلام كرد كه آماده از سرگيري مذاكرات صلح با امريكاست اما جوابهاي نااميدكنندهاي دريافت كرد ولي حالا بمب هيدروژني پيونگ يانگ چاشني تحرك جديد غرب براي بازگشت به ميز مذاكرات با اين كشور است. وزير خارجه انگلستان به همان توئيتش بسنده نكرد و در اظهاراتي خبر داد كه انگليس و چين به دنبال از سرگيري مذاكرات شش جانبه براي حل نگرانيهاي مربوط به برنامه هستهاي كرهشمالي هستند. هاموند در سفري به پكن (در همان روز چهارشنبه) با تأكيد بر اينكه دو كشور انگليس و چين با آزمايش بمب هيدروژني كرهشمالي مخالف هستند، اعلام كرد كه از آغاز دوباره مذاكرات هستهاي بين شش كشور براي بررسي مسئله هستهاي كرهشمالي، حمايت ميكنند.
