ستاره‌هاي پوشالي عامل ناهنجاري‌ها

برخلاف آنچه تصور مي‌شود، ‌شهرت نه‌تنها باعث بروز ناهنجاري‌هاي اخلاقي در جامعه نيست‌، بلكه اهرمي بازدارنده است كه اگر اينطور بود، تمام افراد مشهور جوامع بايد درگير معضلات اخلاقي و ناهنجاري‌هاي اجتماعي بودند. حال آنكه شاهد آن هستيم كه بسياري از افراد مشهور جوامع چه در حيطه ورزش و چه در ديگر حيطه‌ها نه‌تنها با ناهنجاري‌هاي اخلاقي و اجتماعي درگير نيستند ‌كه مي‌توان از آنها به عنوان افراد تابع مسائل اخلاقي نام برد. در واقع اين ستاره‌ها نيستند كه ناهنجاري‌هاي اخلاقي را در جامعه به وجود مي‌آورند، بلكه اين افرادي هستند كه برچسب ستاره به آنها خورده است. درست مثل تفاوت يك كالاي برند و كالايي كه تنها برچسب برند بودن به آن چسبيده و وقتي به دست مصرف‌كننده مي‌رسد، كيفيت و بي‌كيفيتي آن مشخص مي‌شود. افرادي كه امروز در جوامع با معضلات اخلاقي مواجه هستند و شاهد ناهنجاري‌هاي اخلاقي از آنها هستيم، افرادي هستند كه همواره يك شبه ره صد ساله را طي كرده‌اند. بدون اينكه از همه لحاظ شاهد رشد و ترقي باشند. خب در چنين مواقعي كاملاً طبيعي است كه شاهد رفتارها و ناهنجاري‌هاي مختلف از آنها باشيم. آنها يك روند رو به رشد را به صورت اصولي طي نكرده‌اند و ترقي يك شبه آنها را به جايگاهي رسانده كه بستر لازم براي حضورشان در آن جايگاه فراهم نبوده است. به همين دليل رفتارهايي كه از آنها شاهد هستيم، رفتارهاي ناهنجار و غيراخلاقي است، اما نمي‌توان گفت كه شهرت باعث بروز چنين مسائلي مي‌شود يا توجه بيش از اندازه؛ چراكه بسياري از افراد جوامع مختلف هستند كه با شهرت و توجه زياد مواجهند، اما شاهد ناهنجاري‌هاي رفتاري آنها نيستيم. افراد را مي‌توان به چند بخش تقسيم كرد؛ قشر اجتماعي فقير جامعه، ‌قشر اجتماعي متوسط جامعه و قشر اجتماعي ثروتمند جامعه. قشر اجتماعي متوسط جامعه همواره سوپاپ اطمينان هستند، اما قشر فقير و غني اجتماعي جامعه افرادي هستند كه اگر طي يك پروسه جايگاهشان تغيير كند، بدون آنكه بستر لازم براي اين تغييرات فراهم شده باشد، ‌شاهد ناهنجاري‌هايي از آنها خواهيم بود. با اين تفاوت كه اين تغييرات اگر از قشر فقير به غني باشد، ‌به دليل نبود توانمندي لازم خيلي زود افشا مي‌شود و اگر از سوي قشر اجتماعي غني جامعه باشد، ‌به دليل قدرت و توانايي آنها كمتر رو مي‌شود. پس در واقع نه شهرت، كه اين تغييرات غيراصولي است كه باعث بروز ناهنجاري‌هاي اخلاقي در هر جامعه‌اي مي‌شود.
دکتر مهاجری/كارشناس اجتماعي