خاطرات خانه متروك، نام مستندي به كارگرداني مهدي فارسي و تهيهكنندگي محسن يزدي است. اين فيلم نگاهي است به پارهاي از رويدادهاي جنگ جهاني اول در ايران كه در مركز مستند حوزه هنري توليد شده است.
مهدي فارسي، سازنده خاطرات خانه متروك در مورد انتخاب سوژه و ساخت فيلم در مورد جنگ جهاني اول به خبرنگار «جوان» ميگويد: تهيهكننده اثر بعد از طرح موضوع كتابي با نام «قحطي بزرگ» اثر «محمدقلي مجد» را به من دادند تا آن را مطالعه كنم، مؤلفهها و اعداد و ارقام ذكر شده در اين كتاب بسيار عجيب و هولناك بود تا جايي كه تلفات ايرانيها در جنگ جهاني اول 9 تا 11 ميليون ذكر شده بود و اين موضوع من را ترغيب كرد بيشتر در مورد موضوع تحقيق كنم زيرا حقيقتاً ماجرا برايم باورپذير نبود. وي ميافزايد: كتاب قحطي بزرگ براساس آرشيو وزارت امور خارجه امريكا تهيه شده است و من، بعد از مدتي تحقيق به خاطر برخي گفتههاي پراكنده در مورد اين موضوع تصميم گرفتم پيرامون علل شكلگيري قحطي كار كنم كه اين باعث شد موضوع به جنگ جهاني اول برسد. فارسي ادامه ميدهد: موضوع جالب اينجاست كه تاريخ تاجگذاري احمدشاه دقيقاً يك هفته قبل از جنگ جهاني اول است و گره خوردن اين ماجرا با جنگ جهاني اول، كار ما را تا آن تاريخ كشاند.
تحقيقات فيلم 7 ماه طول كشيدكارگردان مستند خاطرات خانه متروك در مورد مراحل پژوهش اين مستند ميگويد: ما يك دوره سه ماهه مقدماتي براي پايه و اساس كار داشتيم و دوره بعد دو ماه طول كشيد تا منابع جمعآوري شده محققان مورد بررسي قرار گيرد و آخرين مرحله كه آن هم دو ماه طول كشيد دوره بررسي سوژهها با كارشناس تحقيق بود، يعني مجموعاً حدود هفت ماه فقط براي تحقيقات زمان گذاشتيم، هرچند با شروع مراحل بعدي پرونده پژوهش بسته نشد و تا پايان مرحله نگارش و تدوين تحقيق نيز ادامه داشت. اين مستندساز با اشاره به گستردگي تحقيقات، حجم پژوهش را بسيار زياد دانست، به طوري كه 80 تا 90 منبع اصلي را سند كار بيان كرد كه هر كدام از آنها خود حجم عظيمي داشتند كه براي مثال خاطرات عينالسلطنه چيزي حدود 10 هزار صفحه بود.
فرم جديد فيلم نتيجه اتفاقات آن برهه از تاريخ استمهدي فارسي در پاسخ به اين سؤال كه چطور به اين سبك براي ساخت فيلم رسيده و بازسازي محض را انتخاب نكرده است، ميگويد: واقعيت اين است ما هيچ تصوري از اينكه چه اتفاقي قرار است براي تصوير فيلم بيفتد، نداشتيم؛ چراكه ذهنيت ما نسبت به موضوع اينقدر گسترده نبود و هر چقدر بيشتر تحقيق كرديم از اصل ماجراي قحطي فاصله ميگرفتيم، اما قصدمان اين بود با اين ريشهيابي دوباره به موضوع برگرديم كه اينطور هم شد ولي نكتهاي كه وجود داشت اين بود كه هر چقدر عكس در اين دوره زياد بود تقريباً تصوير متحركي در اين باب وجود نداشت.
تا زماني كه دشمن هست، احتمال وقوع فاجعه وجود داردمهدي فارسي در خصوص سخن اصلي فيلم ميگويد: وقايعي كه در فيلم اتفاق افتاده، تمام شده است و هيچكدام از آدمهاي فيلم الان زنده نيستند اما نكته مهم اينجاست كه ساز و كار عالم عوض نشده است و مادامي كه آن پيشزمينهها وجود داشته باشد احتمال تكرار آن فجايع وجود دارد. با نگاهي به وضعيت كشورهاي اطراف مثل سوريه، عراق، افغانستان و يمن ميشود اين را فهميد كه ريشه اين اتفاقات بسيار شبيه و اين مسئله در تاريخ در حال تكرار است.
روايت بيطرفانه بيمعناستمهدي فارسي در پاسخ به اين سؤال كه با آيا با ساخت اينگونه مستندها نگران برخي برچسبها نبوده است، ميگويد: اصلاً نگران اين موضوع نبودهام، زيرا اين مسائل، روزمرگيهاي زندگي ماست. گاهي در شبكههاي اجتماعي كساني كه از فيلم شنيدهاند، ميگويند: اگر روايت شما بيطرفانه باشد فيلم شما، فيلم خوبي است! اما من تركيب «روايت بيطرفانه» را متناقض و بيمعنا ميدانم، چراكه وقتي شما روايتي را نقل ميكنيد، آن روايت يك راوي دارد و او نميتواند بيطرف باشد و زاويه نگاه خودش را دارد.
كاش يك جشنواره فيلمهاي تاريخي داشتيمكارگردان فيلم خاطرات خانه متروك با اشاره به انتخاب شدن فيلمش در بخش مسابقه سينما حقيقت ميگويد: خيلي دوست داشتم كارهاي تاريخي بيشتر از اينها بود تا بتوانم كارم را نسبت به بقيه محك بزنم.
