وزير خارجه امريكا در اظهار نظري كمسابقه هشدار داد كه اگر روند كنوني ادامه پيدا كند، اسرائيل به جاي تبديل شدن به آنچه دموكراسي خاورميانه خوانده ميشود، به يك قلعه نظامي تبديل خواهد شد.
جان كري كه براي مذاكره درباره مناسبات روسيه با كشورش به خصوص درباره بحران سوريه به مسكو رفته، با نيويوركر گفت و گو كرد. به گزارش فارس، وزير خارجه امريكا تأكيد كرد كه هيچ كسي خواهان «از بين رفتن و نابودي» نهادهاي دولتي در سوريه شبيه به آنچه در عراق دوره صدام انجام شد، نيست و به همين دليل «اگر شما نميخواهيد دولت شكسته شود، نميتوانيد خواستار ترك فوري قدرت توسط اسد باشيد.» نيويوركر نوشته كه جان كري در سال 2010 زماني كه سناتور بود بنا به خواست اوباما چندين ديدار با رئيسجمهور سوريه داشته است: «دولت (امريكا) از كري خواسته بود ببيند چه نوع توافقي بين اسرائيل و سوريه ميتوان ايجاد كرد. اسد ابراز نگراني كرده بود كه انزواي اقتصادي سوريه و بيكاري فلجكننده آن، در حال ايجاد زخم بزرگي بوده و اينكه رژيم او شايد با يك شورش به رهبري بنيادگرايان ساقط شود. وليد المعلم به يكي از مشاوران كري گفت: «اگر ما در باز كردن و توفيق اقتصادمان موفق نشويم، شما شايد به اينجا بياييد و ۱۰ سال بعد با ملا اسد ديدار كنيد.» او همچنين درباره آينده مذاكرات براي حل بحران سوريه گفت: «معتقدم هنوز هم ميتوان سوريه را يكپارچه كرد اما اين آخرين نشانهگيري و تلاش است. فكر ميكنم اگر شما نتوانيد اين كار را بكنيد، سوريه شايد به مناطق محصور شده تبديل و تكه تكه شود، چيزي مثل عراق و من منظورم اين است كه اتفاقات زيادي ميتواند بيفتد. امروز اين جنگهاي 30 ساله (مذهبي در اروپا) نيست اما اگر با فرآيند صلح يا با يك راه حلي مانع تشديد آن نشويم، ميتواند تبديل به يك نوع جنگ 30 ساله شود چون ميتواند به يك آتش تمام عيار سني- شيعه بدل شود.»
تهديد تلويحي به بمبهاي بتنشكن«نيويوركر» در بخشي از گزارش خود از گفت و گو با كري، به گفتوگوهاي پرتنش بين وزير خارجه امريكا و همتاي ايراني او در مذاكرات «لوزان» اشاره كرده است: «كري (از ظريف) پرسيد چرا شما اينقدر (به فردو) اهميت ميدهيد؟ شما تأسيساتي در جاهاي ديگر داريد.» وزير خارجه ايران در پاسخ گفت كه دليل اهميت به فردو مقاوم بودن آن در برابر حملات احتمالي امريكا و اسرائيل است اما با اين جواب كري مواجه شد: «نميخواهم خام و نپخته باشم اما اين(فردو) شما را نجات نخواهد داد.» نيويوركر مينويسد: «امريكاييهاي حاضر در ميز مذاكره ميدانستند كه كري منظورش بمب سنگرشكن 30 هزار پوندي بوده كه قادر به تخريب تأسيساتي چون فردو است.»
پايان اسرائيل؟بخش مهمي از گفتوگوي كري مربوط به رويكرد تلآويو به مذاكرات صلح با فلسطينيان است. وزير خارجه امريكا به لزوم ازسرگيري مذاكرات بين اسرائيل و تشكيلات خودگردان به رغم مخالفتها در ميان هر دو طرف تأكيد كرده و هشدار داده كه اگر مذاكرات شكست بخورد «هيچ كسي نميداند چه پيش ميآيد. راه جايگزين(به جاي مذاكرات) آن است كه شما بنشينيد و امور و مسائل بد شود. حزبالله بيشتري و حملات راكتي بيشتري وجود خواهد داشت و همه اينها به يك جهت هدف گرفته خواهند شد.» كري معتقد است، در چنين حالتي اسرائيل به يك قلعه نظامي تبديل ميشود: «در آن موقع چه خواهد شد؟ شما يك قلعه نظامي بزرگ خواهيد بود؟ منظور من اين است كه اين راهي براي زندگي نيست. از نظر من اين يك موضوع بسيار هوشمندانهتر و استراتژيكتر خواهد بود كه شما يك تئوري درباره نحوه حفظ دولت يهودي داشته باشيد و اينكه چطور آن يك دموكراسي و گهوارهاي براي جهان باشد؛ جايي كه همگان وقتي اسرائيل درست شد، رؤياي آن را داشتند.»
كري در پاسخ به اين سؤال كه آيا فكر ميكند كه دولت اسرائيل به پايان ميرسد، گفت: «نه من اعتقاد ندارم اين موضوع حادث شود. موضوعي كه وجود دارد اين سؤال است. آيا دموكراسي خواهد بود؟ آيا دولت يهودي خواهد بود؟ يا اينكه يك دولت واحد با دو سيستم خواهد بود كه در آن رفتار سفت و سختي با فلسطينيان خواهد شد؟ چون اگر به آنها اجازه رأي بدهيد اين به معناي حذف دولت يهودي خواهد بود؟» او ادامه داد: «من نميدانم. من جواب اين سؤالات را ندارم اما مشكل اينجاست كه آنها [فلسطينيان و اسرائيليها] هم جواب آنها را ندارند و همينطور آنهايي كه فرض بر آن است كه جواب آنها را داشته باشند، پاسخي ندارند. پاسخ آن نيست كه در كرانه باختري به ساخت و ساز ادامه داده و منازل آنهايي كه شما ميخواهيد با آنها صلح كنيد را خراب كنيد و وانمود كنيد كه اين راهحل است.»
