اين از طنزهاي روزگار است كه كشوري كه پدرخوانده تروريستهاست الان رهبري ائتلافي را بر عهده گرفته است تا تحت لواي آن با تروريسم مبارزه كند. وزير دفاع عربستان گفت: «ائتلاف جديد ضد تروريستي كه 34 كشور عضو آن هستند تنها داعش را هدف قرار نميدهد بلكه پديده تروريسم را در تمامي مناطق جهان اسلام هدف قرار خواهد داد.» جالب اينكه كشورهايي مثل ايران، عراق و سوريه كه در خط مقدم مبارزه با تكفيريها قرار دارند، غايبان اصلي اين ائتلاف هستند. دو هفته پيش وزير دفاع امريكا از كشورهاي خليجفارس خواسته بود به جاي اينكه از «30هزار پايي» به جنگ داعش بروند، زمينه حضور ميداني خود را در سوريه و عراق افزايش دهند. رژيم سعودي درحالي رهبري ائتلاف را برعهده گرفته كه ائتلافش در يمن فروپاشيده و به گسترش تروريسم در اين كشور منجر شده است. پيشبيني ميشود هدف اصلي اين ائتلاف دخالت در سوريه و مقابله با مقاومت است.
حمله عربستان سعودي به يمن، فاجعه منا كه در آن هزاران تن از حجاج به شهادت رسيدند، حضور بحثبرانگيز تروريستها در رياض و اين بار تشكيل ائتلاف ضدتروريسم به رهبري عربستان، اين كشور را در ماههاي اخير به كانون توجهات مناقشهبرانگيز بينالمللي و منطقهاي تبديل كرده است. عربستان كه پدرخوانده تكفيريها در جهان به شمار ميرود، الان ائتلافي نمايشي تشكيل داده است تا از مجراي آن با تروريسم و آشوب در منطقه مقابله كند. محمد بن سلمان، وزير دفاع عربستان سعودي روز سهشنبه در كنفرانس خبري گفت: اين ائتلاف قرار است پيش از همه، با تروريسم در عراق، سوريه، ليبي، مصر و افغانستان رويارويي كند. خبرگزاري رسمي عربستان سعودي مينويسد: ائتلاف تازه تنها عليه تروريستهاي داعش پيكار نخواهد كرد بلكه اعضاي اين ائتلاف قصد دارند با همه گروهها و سازمانهاي تروريستي فارغ از مذهب و اهداف آنها مقابله كنند. اين ائتلاف به زعم عربستان «اسلامي» و نظامي با هرگونه سازمان تروريستي مقابله خواهد كرد و هر كشوري براساس تواناييهاي خود در اين ائتلاف نقش خواهد داشت.
به گزارش الجزيره، بن سلمان در ادامه تأكيد كرد: «ائتلاف جديد با هماهنگي تمامي نهادهاي بينالمللي و كشورهاي مهم جهان فعاليت خواهد داشت و از نظر نظامي، فكري و رسانهاي با تروريسم مبارزه خواهد كرد.» در بيانيهاي كه خبرگزاري عربستان در اين باره صادر كرده، آمده است: ائتلاف «اسلامي» و نظامي جديد به رهبري عربستان خواهد بود و مقر آن نيز در رياض است.
ائتلاف شكنندهعربستان درحالي رهبري مقابله با تروريسم را بر عهده گرفته است كه در سالهاي اخير با كمكهاي مالي و تسليحاتي به تكفيريها در سوريه و عراق به تشديد تنشها در منطقه دامن زده است، حتي حملات ظالمانه عربستان و نيروهاي ائتلاف عربي به يمن و ايجاد بيثباتي در اين كشور، باعث شده داعش هم اينك از خلأ قدرت در يمن براي گسترش دامنه نفوذ خود سود ببرد. اين اقدام عربستان در شرايطي است كه ائتلاف شكننده اين كشور در يمن تاكنون موفقيتي نداشته و باتوجه به اختلافات امارات با آل سعود در آستانه فروپاشي قرار گرفته است.
تحليلگران عقيده دارند براي موفقيت هرگونه برنامه مبارزه منطقهاي يا بينالمللي با تروريسم، ابتدا ريشههاي فكري آن بايد خشكانده شود كه براساس مطالعات و شواهد مختلف تفكر وهابي و سلفي حاكم بر عربستان سعودي در سالهاي اخير بيشترين سهم را در تغذيه و تربيت فكري تروريستها به عهده داشته است. رهبري سعودي در رأس ائتلاف درحالي است كه پيشتر روزنامه نيويورك تايمز از عربستان با عنوان «داعش سفيد» ياد كرده بود.
مشاركت 34 كشور در ائتلافبه گفته بن سلمان 34 كشور در اين ائتلاف مشاركت دارند. كشورهايي همچون مصر، قطر، امارات، تركيه، مالزي، پاكستان و كشورهاي ديگري از حوزه خليج فارس و آفريقا با تشكيل اين ائتلاف موافقت و بيش از 10 كشور اسلامي ديگر نيز اين ائتلاف را تأييد كردهاند. هرچند مالزي همكاري خود را اعلام كرده است ولي هشام الدين حسين، وزير دفاع مالزي گفت كه اين كشور تعهد نظامي در ائتلاف نخواهد داشت. به گزارش خبرگزاري عربستان، تشكيل اين ائتلاف در راستاي اجراي توافقنامه سازمان همكاري اسلامي براي مبارزه با تروريسم و از بين بردن اهداف و دلايل ظهور تروريسم و انجام وظيفه خود در حمايت از جهان اسلام در برابر گروههاي تروريستي است.
غايبان ائتلاف به رغم حضور دهها كشور در اين ائتلاف ولي برخي كشورهاي مهم كه قربانيان اصلي تروريسم هستند در اين ائتلاف حضور ندارند. ايران، عراق، سوريه و حتي عمان از غايبان اين ائتلاف هستند. عربستان و ايران در سياستهاي منطقهاي رقابت سختي دارند و حتي وزير خارجه سعودي بارها در سخنرانيهاي خود ايران را به حمايت از تروريسم متهم كرده است. برخي ناظران ميگويند كه اين اقدام عربستان و متحدانش نوعي واكنش به سياستهاي ايران در منطقه است چراكه ايران با كمك روسيه توانسته موفقيتهايي را در مقابل تكفيريها كسب كند. چند هفته قبل اشتون كارتر وزير دفاع امريكا از كشورهاي عربي خواسته بود به جاي حمله هوايي به داعش كه او از تعبير حمله از 30هزار پايي براي آن استفاده كرد، حضور فعالتري در سوريه داشته باشند.
استقبال غرب از ائتلافغربيها كه از همه سياستهاي عربستان در منطقه حمايت ميكنند از اين طرح رياض نيز استقبال كردند. به گزارش رويترز، كشورهاي انگليس و آلمان از ائتلاف نظامي تحت رهبري عربستان كه اصطلاحاً «ائتلاف ضدتروريسم» خوانده ميشود حمايت كرد. تشكيل اين ائتلاف درحالي اعلام ميشود كه چندي پيش اشتون كارتر، وزير دفاع امريكا از كشورهاي حاشيه خليج فارس خواسته بود در مقابله با داعش در سوريه و عراق فعاليت بيشتري داشته باشند. عربستان در شرايطي رهبري ائتلاف ضدتروريستي را يدك ميكشد كه دو هفته پيش سرويس اطلاعاتي آلمان در گزارشي آورده بود سياست خارجي عربستان سعودي عامل بيثباتي در جهان عرب و در منطقه است. رهبري ائتلاف اسلامي ضد ترور را محمد بن سلمان بر عهده دارد كه سرويس اطلاعاتي آلمان اعلام كرده بود: «قدرت حوزههاي اقتصادي و سياست خارجي در دستان وليعهد عربستان، «حامل اين خطر پنهان است كه او در تلاش براي تثبيت موقعيت خود به عنوان جانشين پادشاه، حتي در زمان حيات پدرش زيادهروي كند.»
حاميان تروريسم در نوك ائتلاف اين ائتلاف درحالي عليه تروريسم است كه حاميان اصلي تكفيريها در رأس اين ائتلاف قرار دارند. عربستان و قطر حاميان مالي تكفيريها در سوريه هستند و تركيه نيز تسليحات مورد نياز تروريستها را تأمين ميكند. شبكه اسكاينيوز در پايگاه اينترنتي خود در گزارشي با اشاره به ائتلاف سعودي نوشت: «عربستان خود بخش مهمي از مشكل است و در قلب افراطگرايي اسلامي قرار دارد.» سام كيلي، تحليلگر اسكاينيوز، ميگويد: «ائتلاف ضدتروريستي عربستان در نگاه اول حس خوبي به انسان ميدهد ولي با نگاه عميقتر به آن متوجه ميشويم كه خطر بزرگتري در راه است كه ميتواند به افزايش درگيريها منجر شود.» كيلي معتقد است: «تركيه با خريد نفت داعش تسليحات آنها را تأمين ميكند و پاكستان تاريخ طولاني در حمايت از تروريسم دارد و در دهههاي گذشته از تروريستها در افغانستان و پاكستان حمايت كرده است.» تحليلگر اسكاينيوز ميگويد: «اگر ائتلاف ميخواهد موفقيتي در مقابل تروريسم به دست آورد بايد كمكهاي مالي به سازمانهاي تروريستي قطع شود ولي كشورهاي ثروتمند ائتلاف ممكن است از تروريستها حمايت كنند و اين اقدام در كل فانتزي است.»
طبل توخالي مجتهد كه برخي او را به سبب افشاي پشت پردههاي دربار از شاهزادههاي سعودي ميدانند، روز سه شنبه تأكيد كرد: ائتلافي كه رياض مدعي تشكيل آن با هدف مبارزه با تروريسم شده است، از حد تفاهم شفاهي با مسئولان كشورهاي عضو فراتر نخواهد رفت. به گزارش العالم، مجتهد خاطر نشان كرد: «ائتلاف نظامي اسلامي كه محمد سلمان آن را اعلام كرد، فاقد دستور كار، نيروهاي مشترك، هماهنگي نظامي، آيين نامه اداري و تشكيلات سازماني است.» مجتهد گفت: «بن سلمان، تاكنون موفق شده است تمامي اختيارات محمد بن نايف [وليعهد] را از او بگيرد، جز اختيارات امنيتي كه امريكا از آن پشتيباني ميكند، به همين سبب تصميم گرفت با اعلام تشكيل اين ائتلاف، اختيارات امنيتي بن نايف را دور بزند.» مجتهد اين مسئله را اقدامي تبليغاتي و تلاشي بيحاصل از سوي محمد سلمان به منظور جلب نظر غرب در خصوص مبارزه با تروريسم دانست.
