رهبر شاخه سوري القاعده براي دومين بار در يك مصاحبه تلويزيوني ظاهر شد و به صورت خواسته يا ناخواسته اظهاراتي را مطرح كرد كه نه تنها ادعاي غرب مبني بر وجود نيروهاي ميانهرو در سوريه را به چالش كشيد بلكه رشتههاي عربستان براي تحت كنترل درآوردن گروههاي مخالف سوري را پنبه كرد.
به گزارش «جوان» ابومحمد جولاني سركرده گروه تروريستي جبهه النصره، شاخه سوري القاعده در مصاحبهاي كه شب شنبه از تلويزيون الجزيره قطر پخش شد، اعلام كرد: «چيزي به نام ارتش آزاد سوريه وجود ندارد. اين يك شعار عمومي است كه مردم از آن استفاده ميكنند.» همانند مصاحبه اول جولاني با شبكه الجزيره اين بار نيز چهره وي نشان داده نشد. به نظر ميرسد اين اظهارات جولاني درباره ارتش آزاد به مذاق غرب خوشايند نبوده است چراكه رهبران اروپايي و امريكايي به همراه بعضي همتايان منطقهاي خود مدعي شدهاند كه اين گروه هزاران نفر نيرو دارد و آماده جنگ عليه داعش است. اواسط ماه جاري ديويد كامرون نخست وزير انگليس در تلاش براي متقاعد كردن مجلس انگليس براي موافقت با حملات هوايي عليه داعش در سوريه مدعي شده بود حدود ٧٠ هزار «شورشي ميانهرو» در سوريه وجود دارند كه آماده جنگ عليه داعش هستند. ارتش آزاد سوريه گروهي است كه در اوايل بحران سوريه با حمايتهاي تركيه و غرب شكل گرفت و به دليل اينكه اكثر آن سوريالاصل هستند و نسبت به گروههاي سلفي مانند داعش و القاعده كمتر انگيزههاي فرقهگرايانه دارند، از نظر غرب ميانهرو محسوب ميشوند. اما با افزايش قدرت و نفوذ گروههاي سلفي، «ارتش آزاد سوريه» تا حدود زيادي قدرت خود را از دست داد و بيشتر اعضاي آن به ساير گروههاي تندرو سلفي ملحق شدند و به همين دليل ديگر توانايي تأثيرگذاري بر معادلات ميداني در سوريه را ندارد. باوجود اين، غرب به ويژه پس از شروع حملات هوايي روسيه در سوريه تلاش ميكند تا همچنان ارتش آزاد را يك گروه فعال و قابل اعتماد نشان دهد. رهبر جبهه النصره سوريه كه گفته ميشود ارتباط نزديكي با قطر و تركيه دارد در ادامه عربستان سعودي و نشست رياض را مورد انتقاد قرار داد و محكوم كرد. وي گفت: «ما به نشست رياض دعوت نشديم و اگر دعوت هم ميشديم به اين نشست توطئهآميز نميرفتيم.» عربستان سعودي اخيراً نشستي دو روزه با هدف هماهنگ و متحد كردن گروههاي مسلح در رياض انجام دادهاست. اين نشست پس از آن برگزار شد كه ديپلماتهاي 17 كشور از جمله مخالفان و حاميان دولت سوريه در ماه گذشته ميلادي درباره يك نقشه راه براي بحران سوريه به توافق رسيدند. بر اساس يكي از بندهاي اين توافق گروههايي كه در كنار سازمانهاي تروريستي همانند داعش و جبهه النصره شاخه سوري القاعده جنگيدهاند، تروريستي محسوب ميشوند و نام اين گروه بايد مشخص شود. تحليلگران معتقدند عربستان از طريق برگزاري اين نشست تلاش ميكند خود را قيم مخالفان سوريه نشان دهد. هر چند ايران و روسيه نسبت به اين اقدام عربستان اعتراض و آن را خارج از چارچوب توافق شده در نشست وين عنوان كردهاند، اما به نظر ميرسد اين واكنش الحرار الشام و همچنين جبهه النصره رشتههاي عربستان براي نشان دادن خود به عنوان نماينده مخالفان سوري را پنبه كرده است. جولاني در ادامه مصاحبه گفت: «امتيازاتي را كه گروههاي سياسي در رياض دادهاند، نميپذيريم.» وي افزود: «برقراري آتشبس به نفع رژيم سوريه است و ما به آن پايبند نخواهيم بود. ما آتشبس در قوطه را نيز بر هم زديم و اجازه نميدهيم آتشبس برقرار شود.» پيشتر گروه الحرار الشام كه جبهه النصره متحد است اعلام كرده بود از اين مذاكرات كنار ميكشد و گزارشهاي ضدو نقيضي درباره تعهد اين گروه به بيانيه نشست رياض منتشر شده است. تحليلگران نزديك به مخالفان سوري از اظهارت جولاني ابراز ناراحتي كرده و آن را غيرسازنده عنوان كردهاند. چارلز ليستر محقق مؤسسه بروكينگز در دوحه قطر كه روابط نزديكي با رهبران بعضي گروههاي سوري از جمله الحرار الشام دارد، با اشاره به اظهارات جولاني در صفحه توئيتر خود نوشت: « با ادعاي وجود نداشتن شورشيان ارتش آزاد سوريه، جولاني رهبر النصره در حال تضعيف انقلاب است. اين اظهارات عواقب خواهد داشت.»
