صعود حاشيه‌نشيني در سيستان و بلوچستان و راهکار جديد!

تشکيل "روستاهاي بزرگ" راه مقابله يا حاشيه نشيني

حاشيه‌نشيني واژه غريبي نيست، تمرکز امکانات در منطقه‌اي خاص، توجه بيشتر مسئولان به شهرها و شهرنشينان نه تنها زمينه مهاجرت از روستاها را فراهم مي‌کند و افرادي هم که توان نقل مکان ندارند به ناچار به زندگي درحاشيه روستاها روي مي آورند. روستاها که زماني محل مناسبي براي فعاليت‌هاي توليدي همچون کشاورزي و دام‌داري بود اکنون به دليل کمبود امکانات رفاهي از محبوبيت کمتري برخوردار است و همين مسئله سبب مهاجرت نيروهاي تازه نفس و جوان به شهرها شده است. آنهايي که مي‌مانند هم در نبود امکانات به عقب رانده شده و اسير فقر مي‌شوند. سيستان بلوچستان از جمله استان‌هايي است که با معضل حاشينه نشيني دست و پنجه نرم مي‌کند.

افزايش حاشيه نشيني و فقر در استان سيستان بلوچستان تا حدي افزايش يافته که اکنون از چهار شهر زابل، زاهدان، چابهار و ایرانشهر با جمعیت حدود سه میلیون نفر، یک میلیون و 82 نفر حاشیه نشینند که از این تعداد 327 هزار نفر تنها در زاهدان ساکن هستن. بنابراين بايدهرچه زودتر براي مقابله با اين پديده چاره‌‌اي از سوي مسئولان انديشيده شود.

زمينه‌هاي مهاجرت فراهم شود

استاندار سیستان و بلوچستان با بيان اينکه پراکندگي‌هاي روستاها راه‌ مقابله با حاشيه نشيني را در سطح گسترده بسته است، مي‌گويد: می توان با فراهم آوردن امکانات در یک روستا زمینه مهاجرت روستاییان از روستاهای کوچک اطراف آن به روستای مورد نظر را فراهم  کرد و از مهاجرت به شهرها و گسترش حاشیه نشینی جلوگیری به عمل آورد.علی اوسط هاشمی با اشاره به اينکه از چهار شهر زابل، زاهدان، چابهار و ایرانشهر با جمعیت حدود سه میلیون نفر، یک میلیون و 82 نفر حاشیه نشینند، مي‌افزايد: اکنون حدود هزار و 300 روستای سیستان و بلوچستان فاقد آب لوله کشی است. بنابراين مي‌توان گفت، حاشیه نشینی رابطه مستقيمي با افزايش خشکسالی و نبود امکانات در روستاهاست.

استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به وجود برخی از مشکلات در روستاها، ادامه مي‌دهد: بعضی مناطق روستایی جاذبه‌های خوبی از نظر گردشگری دارند که در اين مورد به موقعیت مرزی و هم جواری با ساحل و منطقه آزاد چابهار مي‌توان اشاره کرد که همه این ظرفیت‎هاي خوب برای رونق روستاها و رهايي از حاشيه نشيني مي‌توان بهره برد. البته در اين بين بايد توجه ويژه‌اي به فراهم آوردن امکانات معیشتی، رفاهی و مسکن مقاوم در روستاها داشت تا بتوان از مهاجرت مردم به شهرها جلوگیری کرد.وی با تاکید بر ضرورت حفظ جمعیت کنونی روستاها مي‌گويد: متاسفانه اين استان بالاترین تعداد بازمانده از تحصیل و عدم ماندگاری بر تحصیل را به جهت دسترسی مشکل به آموزش را دارند که اين خود معضل بزرگي براي اسستان سيستان و بلوچستان است.

مهاجرت از شهرها به روستاها افزايش يافته

نماینده ولی فقیه در سیستان و بلوچستان با اشاره به اينکه مهاجرت از روستاها به شهرها آسیبی جدی است که طی سه دهه گذشته به وجود آمده و باید جلوی آن را گرفت، مي‌گويد: با وجودی که اکنون جمعیت غالب روستاها را سالمندان تشکیل می دهند اما جمعیت روستا نشین استان سیستان و بلوچستان همچنان بر جمعیت شهرنشین غالب است. علاوه بر این، جمعیت روستایی مهاجرت کننده به شهرها و همچنین جمعیت شهری به سبب اینکه معیشت شان به مزارع، باغات و دامداری مناطق روستایی گره خورده، به روستا تعلق خاطر دارند. بنابراين حذف هرکدام از اين دو موقعيت، منجر به فلج شدن ديگري مي‌شود.

آیت الله عباسعلی سلیمانی با اشاره به اينکه بايد هرچه سريع‌تر امکانات لازم را براي جلوگيري از مهاجرت روستاييان به شهرها را فراهم آوريم، مي‌افزايد: باید شرایط را به گونه‌ای رقم بزنیم که تعادل ۵۱ درصدی جمعیت روستائی سیستان و بلوچستان تحت هر شرایطی حفظ شود و روستاییان سودای مهاجرت به شهر را نداشته باشند.وی با اشاره به اينکه هر چه روستاهای ما توانمندتر باشند مشکلات شهرها و به ویژه معضل حاشیه نشینی کمتر نيز می‌شود‌، مي‌گويد: متاسفانه روستاهاي ما بر خلاف دیروز که تولید کننده بود، نیازهای ابتدایی خود در مواد غذایی را از شهر تهیه می‌کنند و خود مشکل ساز شده‌اند.امام جمعه زاهدان، با اشاره به اينکه توجه به مسکن به مثابه توجه به تامین آرامش خانواده‌ها ادامه مي‌دهد: داشتن مسکن مناسب یکی از ارکان آرامش است، بنابراين بايد به امر توجه ويژه‌اي براي کاهش حاشيه نشيني و مهاجرت داشت.

اکنون سه هزار و ۴۷۱ واحد از واحدهای مسکونی مسکن مهر مربوط به بنیاد مسکن است که تاکنون هزار و ۷۷۹ واحد از این رقم تحویل متقاضیان شده که از این تعداد نیز ۵۰۵ واحد مسکن مهر بدون پرداخت وام ساخته شده است. بنابراين با ساخت مسکن‌هاي مقاوم و قرار دادن آنها در اختيار حاشيه‌ نشينان نه تنها از مهاجرت روستاييان جلوگيري مي‌شود، بلکه با فراهم آوردن زمينه‌ فعاليت‌هاي کشاوري و دام‌داري هم مي‌توان مشکلات اين گروه را برطرف کرد.