اين روزها ركود اقتصادي، بسياري از فعالان اقتصاد را بر آن داشته كه در راهي يكسويه تنها به كسب درآمد بينديشند و بيتوجه به سلامت عرصهها و حوزههاي ديگر، تنها به فكر برونرفت از بحران اقتصادي باشند! ولو اين برونرفت، مقطعي باشد و به بهاي سنگين تخريب و نابودي بستر زندگي يعني محيط زيست حاصل شود. چنان كه نمونههاي چنين رويهاي فراوان يافت ميشود و تازهترين و بحثبرانگيزترين آنها را ميتوان در پروژههاي معدنكاوي «بحر آسمان» كرمان و «سفيدكوه» لرستان سراغ گرفت.
اين در حالي است كه روز گذشته خبري مبني بر آغاز فعاليت معدنكاوي، در سفيدكوه استان لرستان در رأس اخبار برخي از رسانههاي قرار گرفت. در حالي كه قبل از اين سه معدن فعال در منطقه سفيدكوه پروانه بهرهبرداري و مجوز فعاليت داشتند و با انفجارهاي مكرري كه با هدف حفر تونل و نقب به دل كوهها و عمق زمين انجام داده بودند، بخش مهمي از زيباييهاي منحصر به فرد و مواهب طبيعي اين منطقه را از بين برده و همچون مرض خوره به جان گونههاي گياهي و جانوري سفيد كوه افتاده بودند.
نگارنده در سفري كه در چند سال گذشته به اشترانكوه و سفيدكوه داشته است با بسياري از مردم محلي و فعالان محيط زيست در خصوص مواردي كه مناطق بكر و زيستگاههاي حيات وحش اين مناطق را تهديد ميكنند، به گفت و گو پرداخته بود. تهديد هايي كه قاطبه مردم لرستان به آن اشاره كردند، در مواردي چون شكار و زندهگيري حيوانات و پرندگان، نزديك شدن شهرها و روستاها به حدود و ثغور اين مناطق، عرف نگهداري و استفاده از سلاحهاي شكاري و جنگي در استان لرستان، مقوله صيد و شكار، ييلاق و قشلاق عشاير در مرز مناطق ياد شده، قاچاق چوب، زمينخواري و توسعه اراضي كشاورزي و... صورت مييافت. در آن زمان برخي از فعالان محيط زيست به مقوله معدنكاوي و حفر معدن در سفيدكوه نيز اشاره كردند. در حالي كه در آن برهه زماني فعاليت معادن اين منطقه به شدت و حدت امروز نرسيده بود.
جالب اينجاست كه منطقه سفيدكوه و بسياري از مناطق بكر استان لرستان زيستگاه حيوانات، دوزيستان و سختپوستاني چون پلنگ، خرس قهوهاي، سمندر لرستاني، گربه وحشي، رودك، شنگ، لاكپشت مهميزدار، آگاماي صخرهاي فلس درشت، گرزمار، افعي شاخدار و سوسمار مارچشم است.
گذشته از حيات جانوري، اين منطقه رويشگاه ارزشمندترين گونههاي گياهي است كه جداي از مصارف عمومي تغذيهاي، در طب سنتي نيز خواص درماني معجزهآسايي دارند؛ گياهاني چون بلوط ايراني، بنه، خينجوك، زيتون، زالزالك، بادام كوهي، نسترن وحشي، بومادران، فرفيون زگيلدار، گوش بره طناز، سريش ايراني، کنگرصحرايي، خاكشير، مريم گلي، كلاه ميرحسن و انواع گونها.
با اين اوصاف آيا معدنكاوي در چنين بهشتي، مصداق مسلم آب در هاون كوبيدن نيست؟! از اين باب كه آسمان آبي سفيدكوه، بايد با تسخير معدنكاوان، سينه فراخ خود را به دود و دم ماشينآلات صنعتي بسپارد و با پرندگاني چون كبك دري، عقاب طلايي، كركس مصري، شاهين، بالابان، دليجه كوچك، سهره طلايي، يلوه حنايي، سارصورتي و جي جاق نيز خداحافظي كند.
بنابراين ناگفته پيداست كه توسعه معدنكاوي در چنين مناطقي بدون ترديد مرگ گونههاي گياهي و جانوري ارزشمند اين منطقه را در پي خواهد داشت، چراكه به استشهاد تاريخ هر عرصه طبيعي كه به هر طريقي در معرض آمد و رفت انسان قرار گيرد، محكوم به نابودي خواهد بود و اين قانون ناگزير طبيعت است.
