دني شكتر، فيلمساز برگزيده و فقيد بخش بينالملل پنجمين دوره جشنواره عمار، گفت: ما به عنوان دولت امريكا چطور ميتوانيم بقيه كشورها را به خاطر نقض حقوق بشر زير سؤال ببريم درحاليكه خودمان دائماً حقوق بشر را نقض ميكنيم. دني شكتر، تهيهكننده تلويزيوني، فيلمساز مستقل، وبلاگنويس و منتقد رسانه بود كه مقالات بسياري را در انتقاد از سياستهاي ايالات متحده امريكا به رشته تحرير در آورد. وي متخصص روزنامهنگاري تحقيقي و توليد برنامه درباره حقوق بشر، خبرنگاري، موسيقي پاپ و مستندسازي بود و به خاطر ممتازي در روزنامهنگاري مستند، برنده جايزه انجمن روزنامهنگاران حرفهاي امريكا در سال 2001 ميلادي شده بود. شكتر مستندهاي زيادي را در انتقاد از سياستهاي خارجي و داخلي امريكا ساخته است. اين فيلمساز منتقد امريكايي در پنجمين دوره جشنواره مردمي فيلم عمار، با ارائه مستند «دولت جاسوس امريكا»، توانست فانوس بخش بينالملل جشنواره را كسب كند، همچنين مستند «تاراج، جرم عصر ما» وي هم در چهارمين دوره جشنواره، حائز تقدير ويژه جشنواره شده بود. «دني شكتر» كه سابقه حضور و فعاليت در شبكههاي خبري CNN و ABC امريكا را دارد و به خاطر افشاي حقايق و انتقاد از حكومت امريكا از CNN اخراج شده بود، مدتي پيش بر اثر سرطان فوت كرد، به همين بهانه و همزمان با اعلام فراخوان بخش بينالملل ششمين دوره جشنواره مردمي فيلم عمار و در آستانه 13 آبان، روز مبارزه با استكبار جهاني، مشروح گفتوگويي را كه قبل از اختتاميه پنجمين دوره جشنواره با اين فعال رسانهاي داشتهايم، در ادامه ميخوانيد.
از اينكه برنده شديد چه حسي داريد؟
من بسيار سپاسگزارم از دريافت اين جايزه، بسيار متشكرم، بايد به شما بگويم كه ما در امريكا تلاش داريم تا برنامه نظارت و جاسوسي را به چالش بكشيم، ما نبرد سختي براي حفظ اطلاعات شخصيمان داريم، اين واقعيت كه از من در ايران تقدير ميشود، ولي اين فيلم نميتواند در امريكا پخش شود بسيار معنادار است و سختيهاي اين كار يعني به چالش كشيدن جاسوسي دولت (امريكا) را نشان ميدهد، من فكر ميكنم اينكه موضوعِ جاسوسي امريكا در كل دنيا با تنش، نگراني و خشم مردم مواجه شده است، بدين معناست كه كشور ما (امريكا) حق ندارد از مردم دنيا جاسوسي كند.
فيلم « دولت جاسوس امريكا» به گونهاي كه قبلاً ديده نشده است، نشان ميدهد كه امريكا چگونه جاسوسي ميكند، در اين رابطه «ادوارد اسنودن» به درستي توجه دنيا را به خود جلب كرد، اما فيلم حاضر بيش از اينها به موضوع افشاگري پرداخته است و فقط به اسنودن نميپردازد بلكه همه افشاگران را بررسي ميكند، همچنين اين فيلم نشان ميدهد كه يك صنعت جاسوسي خصوصي وجود دارد كه بدون اطلاع مردم از آنها جاسوسي ميكند و دولت از همه اين كارها و تجاوز به حريم خصوصي حمايت ميكند، بنابراين اين ادعا كه در امريكا آزادي بيان وجود دارد، واقعاً زير سؤال است.
اما در ايران اين حق به رسميت شناخته ميشود و جشنواره عمار با اين موضوع مرتبط است. اين مسئله، براي من بسيار قابل توجه است، چون جاسوسي امريكا، معضلي جهاني است و محدود به امريكا نيست، اين مشكلي نيست كه ما بخواهيم فقط از آن گِله كنيم، اين مشكلي است كه مردم كل جهان را تحت تأثير قرار داده، مثلاً از صدراعظم آلمان و رئيسجمهور برزيل جاسوسي ميشود و از 22 رهبر خارجي ديگر هم جاسوسي ميشود، آژانسهاي جاسوسي امريكايي، بدون اطلاع و رضايت اين افراد از آنها جاسوسي ميكنند.
من درباره يك امپراتوري صحبت ميكنم كه آن قدر گستاخ شده است كه فكر ميكند، حق دارد اطلاعات كشورها و مردم را جمع آوري كند، ما بايد در مقابل اين كار بايستيم. در اين باره، شبكه پرس تي وي، با نمايش فيلمم، به من كمك كرد بهرغم تمام افشائاتي كه در مورد سوءاستفاده سيآياي(CIA) در گوانتانامو و جاسوسي اناس اي(NSA) صورت گرفته است، من اين ادعا را ندارم كه همه چيز عوض خواهد شد و فيلم من همه چيز را تغيير خواهد داد، چون تغييري در سياستها رخ نداده است، گويي كه دولت ما احتياج دارد، از مردم سراسر جهان جاسوسي كند و البته اين واقعيتي تكاندهنده و ناراحتكننده است.
در دهه 1960 اف بيآي(FBI) و سيآياي(CIA) از مطالعات و پژوهشهاي من به عنوان يك روزنامهنگار جاسوسي ميكرد، اما اكنون با فناوري كه اناساي(NSA) دارد، آنها ميتوانند هر وقت كه بخواهند از همه جاسوسي كنند و آنها به سادگي اين كار را ميكنند، اما اين كار بايد به چالش كشيده شود، چون اين نقض حقوق بشر است، ما به عنوان امريكا، چطور ميتوانيم بقيه كشورها را به خاطر نقض حقوق بشر زير سؤال ببريم، درحاليكه خودمان دائماً حقوق بشر را نقض ميكنيم، بنابراين من معتقدم كه اين فيلم قابل توجهي است و من خوشحالم كه بگويم كه تلويزيون روسي آر تي هم به من خبر داده است كه ميخواهند اين فيلم را نشان دهند و اميدوارم بقيه شبكهها هم پخش كنند. به نظرم نوعي نياز و اشتياقي شديد براي دانستن و آگاهي وجود دارد و مردم ميخواهند بدانند كه به نام آنها چه كارهايي دارد انجام ميشود.
دومين سؤالي كه ميخواهم از شما بپرسم اين است كه امروزه در امريكا تعداد بسيار كمي از شبكهها اجازه و فرصت صحبت را به رسانههاي مستقل ميدهند، مثل پرس تي وي و آرتي؛ درست است يا نه؟
ما در امريكا چند برنامه مثل «اكنون دموكراسي» و «آزادي بيان» تلويزيون لينكد را در اين رابطه داريم، اما در بسياري از موارد اين شبكهها نظرات و ديدگاههاي دولت امريكا را منعكس ميكنند، مثلاً در مورد پايان جنگ ويتنام برنامه پرطرفداري وجود دارد كه سربازان امريكايي را قهرمان جلوه ميدهد و همزمان يك فيلم در مورد «ژنرال جياپ» رهبر جنگ ويتناميها عليه امپرياليسم در حال ساخت است و از الان معلوم نيست كه اين فيلم درست ديده شود يا نه، بنابراين ما جنگ سختي براي برملا كردن حقيقت داريم، خوشحالم از اينكه بگويم ما به خاطر اينترنت و ساير وسايل جمعي، چند رسانه و شبكه داريم كه اين كار را ميكنند، اما اين كافي نيست چون ما نميتوانيم فقط با اين وسايل، سلطه رسانهاي دولت را به چالش بكشيم و با آنها رقابت كنيم، ما به عنوان روزنامهنگار و به عنوان جستوجوگران حقيقت، بايد براي حق و شنيده شدن صداي حق بجنگيم.
علت اينكه فيلم خود را براي جشنواره عمار فرستاديد چه بود؟
چون اين جشنواره، از جنس مقاومت و منتقد است و سؤالات مهمي در مورد آنچه در جهان ميگذرد، ميپرسد و من اين روحيه را دوست دارم. اين براي مردم ضروري است كه بتوانند اطلاعات و تحليلهايي از كل دنيا داشته باشند و نه اينكه فقط در مورد كشور خودشان بدانند. من از اينكه اثرم در اين جشنواره پذيرفته و برنده شده است بسيار خوشحال و مفتخرم.
ما بخشي از اين فيلم را در شبكه تلويزيوني و براي عموم پخش خواهيم كرد، اگر پيامي براي مردم در مورد عمار و جستوجوي حقيقت داريد بفرماييد؟
ميدانيد مردم ايران به پيامبران ديگر و كساني كه براي شما محترمند و بخشي از فرهنگ و جامعه هستند احترام ميگذارند و من فكر ميكنم كه اين موضوع در همه كشورها مهم است، در همه كشورها فرهنگهاي متفاوتي وجود دارد و مثلاً يك رويكرد راست افراطي وجود دارد و يك رويكرد انساندوستانه، صلحجو و عدالتخواه، بنابراين بايد اين نوع سنتها و رويكردهايي را كه همراه هستند، شناسايي كرد. ضروري است كه ما به عنوان مخاطب روزنامهنگار و كساني كه ميخواهند حقايق را روشن سازند، تلاش كنيم و بتوانيم سؤالات اساسي را بپرسيم، بسياري از كساني كه در فيلم با آنها صحبت كردهام، كساني هستند كه ريسك بسيار بالايي براي گفتن حقيقت كردهاند، آنها به زندان تهديد شده بودند، ما هنوز نميدانيم كه چه به سر ادوارد اسنودن خواهد آمد و مسلم اين است كه او به زندان خواهد افتاد و اين نبردي است كه ادامه دارد و تمام نشده است، اين جزئي از تاريخ و گذشته نيست، بلكه بخشي از حال است و به همين خاطر اين مستند اهميت دارد، زيرا كار بجا و بهموقعي است، ما بايد مردم را از اين موضوع مطلع سازيم.
آيا جشنواره عمار توانسته است به شما در رسيدن به حقيقت كمك كند؟
من طرفدار هر فستيوالي هستم كه حقيقت را بيان كند، اسم شركت من «بينش جهاني» است و ما به كار كردن با مردم كشورهاي ديگر در دنيا معتقديم و به همين دليل كار جمعي انجام ميدهيم، ما ميخواهيم از مردم ديگر كشورها ياد بگيريم و نميخواهيم درگير سياست پروپاگاندا كه خيلي هم گسترش پيدا كرده است، شويم، مثلاً رسانهها ميگويند پوتين آن هواپيما را در اوكراين ساقط كرد ولي مدرك و سند اين قضيه كجاست يا اينكه كره شمالي فلان جا را هك كرد، سند اين حرف چيست؟ مدرك آن كجاست؟ ما كه نميدانيم لذا رسانهها پر از حقه و فريبكاري هستند و ما بايد اين فريب را از طريق ارائه اطلاعات درست و بيان حقيقت به چالش بكشيم.
رهبر چينيها، «مائو تسه تونگ» يك بار گفته بود «نه تحقيق و نه حق بيان و صحبت»، بنابراين ما بايد در مورد آنچه در جهان ميگذرد، تحقيق كنيم و سپس ارزشهاي بحق را فرياد بزنيم.
به عنوان سؤال آخر؛ متأسفانه شما در روز اختتاميه در اينجا حضور نداريد، لذا مايليم كه پيام شما براي مردم را داشته باشيم و اگر ممكن است مستقيماً به دوربين نگاه كنيد و در هنگام تقديم جايزه با مردم صحبت كنيد.
سلام بر دوستانم در ايران، من دو بار به ايران آمدهام و واقعاً جامعه و فرهنگ شما را تحسين ميكنم، من در آنجا دوستاني پيدا كردهام كه بهرغم اينكه دولت من ميخواهد هركسي را كه در ايران هست بد جلوه دهد و به افراد برچسب بزند، به كار با آنها ادامه خواهم داد، من از بودن در آنجا بسيار مفتخر شدم و از ايران، تاريخ و فرهنگ آن و اراده مردمش براي حفظ ارزشهاي خود چيزهاي زيادي ياد گرفتم، من از دريافت اين جايزه بسيار خوشحال شدم و اين براي من خيلي ارزشمند است و من بسيار قدردانم، شايد يك روز وقتي كه از اين سرطان جان سالم به در بردم، به ايران برگردم.
