تشخيص عوارض ناشي از داروها ميتواند بسيار مشكل باشد و در تنفس افتراقي بسياري از بيماريها از جمله عفونت بيماريهاي شغلي و عوارض ناشي از محيط قرار ميگيرد. مسموميت دارويي و عوارض ناشي از داروها را زماني ميتوان تشخيص داد يا حداقل به فكر آن بود كه بيمار به طور دقيق اطلاعات دارويي خود را در اختيار پزشك قرار دهد. داروها ميتوانند روي پارانشيم ريه، پرده جنب، راههاي هوايي عروق ريه و مدياسين و سيستم عصبي عضلاني ريه تأثيرگذار باشند.
بروز عوارض ريوي ناشي از مصرف داروها ميتواند به صورت حاد، تحت حاد و مزمن اتفاق افتد. بيشتر از 600 دارو ذكر شده كه ميتوانند باعث عوارض ريوي شوند. به غير از اين داروها، داروهاي ديگري مثل روانگردان نيز ميتواند عوارض ريوي داشته باشد. بيماريهاي ريوي ناشي از داروها يافتههاي كلينيكي، آزمايشگاهي، فيزيكي، راديولوژي و بافتشناسي خاصي ندارند.
راديوگرافي قفسه سينه و سيتياسكن ريه ممكن است در تشخيص ضايعه ريوي كمككننده باشد، اما تأثيري در تشخيص بيماريهاي ريوي ناشي از دارو نخواهد داشت. اسپيرومتري (تست ريوي) ممكن است الگوي تصويري يا الگوي نواري داشته باشد. ممكن است گاهي نياز به اقدامات تشخيصي تهاجميتر مثل برونكوسكوپي يا نمونهبرداري از بافت ريه باشد. درمان عوارض ريوي ناشي از مصرف داروها قطع فوري دارو خواهد بود. عوارض و علائم مزمن ممكن است ماهها طول بكشد تا از بين برود.
توقف مصرف سيگار، كنترل بيماري مزمن ريوي و درمان عفونت از اقدامات حمايتي است كه ميتواند عوارض ناشي از داروها را كاهش دهد.
گزارشات حاصله نشان ميدهد كه مصرف كورتيكواستروئيد باعث بهبود عوارض ريوي ناشي از داروها ميشود. براي اينكه عوارض ناشي از داروها كاسته شود، بايد تيم پزشكي نسبت به عوارض احتمالي ناشي از داروها آشنا باشند.
عوارض ريوي داروها در ريه بسيار متعدد است و ميتواند به تعدادي از آنها شامل آدم ريه غيرقلبي، آدم ريه قلبي، فيبروز ريه و وجود گره در ريه اشاره كرد. پرده جنب ممكن است به صورت مايع در فضاي جنب و ضخيم شدن پرده جنب وجود هوا در پرده جنب شود. بعضي از داروها ممكن است باعث آسم، تنگي نفس، فشارخون بالاي ريه، ايجاد آمبولي ريه، خونريزي ريه، خلط خون، بزرگ شدن غدد لنفاوي و ضعف عضلات تنفسي شوند. پيش آگهي عوارض ريوي ناشي از داروها بسته به دارو، بيماري زمينهاي و شدت بيماري بسيار متغير است. بيماران نبايد بدون اجازه پزشك مصرف خودسرانه دارو داشته باشند.
بيماران بايد در مورد عوارض دارو آشنايي و آگاهي داشته باشند. در صورت بروز علائم بيمار بايد به پزشك مراجعه كند و پزشك خود را در جريان عوارض ايجاد شده قرار دهد. اكثر بيماران بايد ماهانه و سپس هر سه تا شش ماه ويزيت شوند. در بيماراني كه اختلالات بلع لوله معده دارند ممكن است بسياري از داروها وارد ريه شوند.
*
پزشك عمومي
